
局米旁大师教言集MP1王道论·护国庄严
1-1-1a
王道论·护国庄严
不放逸品
༄༅། །རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱཱ་ལངྐཱར་ནཱ་མ་བི་ཧ་ར་ཏིསྨ། །༄༅། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
1-1-1b
༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱ་ཨ་ལངྐཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་མཆོག་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་། །རྣམ་གྲོལ་འཇུག་ངོགས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ། །དེ་འཛིན་འཕགས་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་པ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

王道论·护国庄严
不放逸品
1-1-1a
王道论·护国庄严
不放逸品
རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱཱ་ལངྐཱར་ནཱ་མ་བི་ཧ་ར་ཏིསྨ། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
1-1-1b
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱ་ཨ་ལངྐཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་མཆོག་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་། །རྣམ་གྲོལ་འཇུག་ངོགས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ། །དེ་འཛིན་འཕགས་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་པ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
印度语言：王道论·地护之庄严
藏语：王道论·护国庄严
向上师和怙主文殊菩萨顶礼！
向至高无上的导师、量士夫、
解脱之门珍贵教法、
持教圣众世间庄严的
三宝恭敬顶礼！


 །མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་ཅན། །འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་སེལ་བ། །འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེ་ཡིས། །སྐྱེ་རྒུའི་བློ་གྲོས་པད་ཚལ་སྐྱོང་བར་མཛོད། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས། །བསམ་བཞིན་སྐྱེ་རྒུའི་མགོན་དུ་ལེགས་བཞུགས་པ། །ལྷ་དང་མི་ཡི་
1-1-2a
དབང་ཕྱུག་མཆོག་རྣམས་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིས་པར་མཛོད། །གང་འདིར་ཕན་དང་བདེ་བའི་ལེགས་ལམ་སྒོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པར་རག་ལས་ཕྱིར། །མི་བདག་རྣམས་དང་ཕལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་། །དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་སླད། །རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་སྲས་ཆེ་རྣམས་དང་། །མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །སྙིང་པོ་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླའི་ངག་གིས་ནི། །གསལ་བར་ཕྱེ་སྟེ་བརྩེ་བས་བཤད་པར་བྱ། །བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་གསལ་གྱུར་ཅིང་། །ལུགས་ལས་མི་གཡོ་བརྟན་པ་དང་། །བརྩེ་བས་འཁོར་འབངས་མཉམ་པར་སྐྱོང་། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་འདུ་བྱེད་པས། །ཉི་མ་ལྷུན་པོ་ས་གཞི་དང་། །ཆུ་གཏེར་ལྟ་བུར་བསྔགས་
1-1-2b
འོས་པའི། །མི་བདག་གང་ན་གནས་པ་ནི། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེར་འཚོའི་གཞི། །མི་ཤེས་སློབ་ཕྱིར་བླང་དོར་གནས། །འཆུག་མེད་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལེགས་འཛིན་པའི། །ས་སྐྱོང་བཟང་ན་སྐྱེ་རྒུ་བདེ། །ངན་ན་འཁོར་འབངས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེ། །ཀུན་ལས་རྒྱལ་པོ་གཉན་པའི་ཕྱིར། །མི་དབང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས། །ཕན་གནོད་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱིན། །ཀུན་གྱིས་ལྟ་ཞིང་རྟོག་པའི་གནས། །ཡིན་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཕྲ་མོ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བརྗོད་ཅིང་དཔྱོད། །ས་བདག་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་རྣམས། །ཡ་རབས་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས། །འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཉི་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཛེས། །ཡ་རབས་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །མི་མོས་གདོལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན། །ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་མི་མཛེས་ན། །རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རིགས་ངན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་འདྲེས་གྱུར་ན། །སུས་ཀྱང་བཀུར་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །བརྙས་བཅོས་མི་སྙན་རྗོད་པར་བྱེད། །དབང་དང་འབྱོར་པ་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་རིགས་ཕལ་ཆེར་བག་མེད་པས། །མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་བཞིན་དུ་འཁྱམས། །དེ་ཡི་འཁོར་ཀྱང་དེ་འདྲར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ནས་སུ། །འབངས་རྣམས་དེ་དང་དེ་འདྲ་སྟེ། །རྒྱལ་པོ་ནོར་ལ་བསྐམས་
1-1-3a
གྱུར་ན། །ནོར་གྱིས་རྒྱལ་ཁྲིམས་བསླུ་བར་རྩོམ། །མི་བདག་གཡེམ་ལ་དགའ་གྱུར་ན། །འཕྱོན་མའི་ཚོགས་རྣམས་མགོ་འཕང་མཐོ། །ཕྲ་མར་ཉན་ན་དབྱེན་གྱིས་གཏོར། །བརྟག་དཔྱད་མི་ཤེས་རྫུན་གྱིས་བསླུ། །ང་ལོ་ཡང་ན་ཀུན་གྱིས་བསྐྱོད། །ངོ་དགར་བརྩི་ན་ཟོལ་ཚིག་སྨྲ། །དེ་དང་དེ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ལ་གང་གང་གིས། །བསླུ་བར་རུང་བའི་སྐབས་མཐོང་ན། །གཡོན་ཅན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐབས་དེ་སེམས། །མི་རྣམས་རང་འདོད་སྣ་ཚོགས་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོས་བསམ་གཞིགས་མ་བྱས་ན། །ཐ་མར་རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཆེན་པོའི་གོ་སར་གནས་པ་ལ། །སྐྱོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཚུལ་དུ། །འཁོར་ངན་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་བསྟོད་སྨྲ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོན་ཤེས་པ་དཀའ། །ལྷག་པར་རྩོད་ལྡན་སྙིགས་མའི་ཚེ། །འཁོར་གྱི་ནང་ན་མ་རབས་མང་། །སྐྱོན་ཡང་ཡོན་ཏན་ལྟར་མཐོང་ལ། །རང་འདོད་ཆེ་ཞིང་རྒྱལ་པོ་བསླུ། །ཆུས་དང་འཁོར་གྱི་བདེ་ཐབས་ལ། །བསམ་གཞིགས་བྱེད་པ་དཀོན་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་སུ། །བདེན་པའི་ངག་ལས་གཞན་པ་དོར། །རྒྱལ་པོ་ནོར་གྱིས་མི་དབུལ་ཞིང་། །འཁོར་གྱི་ངོ་བསྟོད་མི་ཐོས་མིན། །ནོར་གྱིས་བསླུ་དང་ངོ་བསྟོད་དང་། །ཟོལ་ཚིག་རྣམས་ལ་དགའ་མི་བྱ། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །

简体中文直译
广如虚空具智慧光明者，
普除众生心中一切暗，
文殊妙语之日愿彼能，
守护众生智慧莲花园。
诸佛菩萨大圣众，
善愿化为众生怙主，
天人
1-1-2a
尊贵诸王及，
世间守护众祈福。
此中利益安乐善道门，
全凭圣者们之行持故，
人主众及寻常者，
为成二利如意成就。
最胜佛及大菩萨，
智慧至尊诸论著，
摄其精要易懂语，
明晰分别慈悲说。
智慧极为明净且，
不离正道坚稳定，
慈爱平等护臣民，
广行福德造作者，
如同日月须弥山，
大地海洋般值得
1-1-2b
赞叹，
何处有此人君者，
臣民众生赖以生。
为教无知取舍处，
无误法律善持守，
善王在位众生乐，
恶王在位臣民苦。
是故大多数众生，
皆敬畏王胜一切，
人主诸王之行为，
广生利害果报出。
众人观看思量处，
因此国王王族之，
行为善恶细微处，
世间皆会议论评。
具足智慧诸地主，
极为倾心高尚道，
具足千种光芒的，
太阳在此世间美。
对于高尚圣道德，
不喜行为如旃陀罗，
即使平民也不美，
何况出身王族者？
若与下等众生群，
同行混杂共处时，
无人恭敬反蔑视，
出言讥讽不悦耳。
具足权势富贵的，
王族大多放逸故，
如醉大象般游荡，
其随从亦成如是。
复次国王王族之，
善恶行为如何者，
众民观看彼风范，
随之仿效亦如彼。
国王若是贪恋财，
1-1-3a
以财贿赂王法始，
人主若喜淫欲时，
妓女众人头角高。
若听离间兴纷争，
不善观察被谎骗，
若是傲慢众所动，
若重谄媚说假语。
如是种种情形中，
对彼人主若何者，
观察可行欺骗机，
奸佞众人思彼方。
众人各有不同欲，
国王为众共主故，
国王若不善思量，
终将导致国破亡。
居于高位大人物，
过失亦被说成德，
恶臣众人说奉承，
因此知过知德难。
尤其诤争浊世时，
臣民之中多恶人，
过失亦见如功德，
私欲强盛欺君王。
顾及臣民安乐法，
思量考虑者稀少，
是故国王善观察，
舍弃一切非实语。
国王不会因财穷，
不是不闻臣奉承，
以财欺骗与谄媚，
奸诈言语勿贪爱。
王族众人于一切，


རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །འདི་ལྟར་བསམ་གཞིགས་བཏང་བྱ་སྟེ། །འཁོར་དུ་གཏོགས་
1-1-3b
པའི་སྐྱེ་རྒུ་འདིའི། །བདེ་སྡུག་བདག་ལ་རག་ལས་ཤིང་། །འདི་ཀུན་བདག་གིས་འཆོས་དགོས་ན། ཐོག་མར་བདག་གིས་རིགས་པ་དང་། །མི་རིགས་གང་ཡིན་མ་ཤེས་པར། །སྐྱེ་རྒུའི་བླང་དོར་བྱ་བ་ལ། །རང་ཉིད་དཔང་པོར་མི་འོས་པས། །རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི། །རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་མཉན་པར་བྱ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །བརྟགས་ནས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་གྱུར་ཚེ། །བདག་ནི་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བ་ཡི། །མགོན་དང་མིག་ཏུ་བསྔགས་པས་ན། །ཕལ་ལས་མཆོག་ཏུ་མ་གྱུར་ནའང་། །དམན་དང་མཉམ་པ་ག་ལ་ཞེས། །བདག་ལ་རྟོགས་ཤིང་བག་ཡོད་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་དོན་དང་ལྡན། །ས་སྐྱོང་ཡོན་ཏན་ལྡན་གྱུར་ན། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། །རང་འདོད་མ་རབས་བྱ་བ་ལ། །འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་འགག་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མི་འཚོལ་བར། །རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཙམ་ཞིག་གིས། །རང་གི་འཁོར་ལ་འཚེ་བ་ནི། །རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཀྱང་ཐ་མར་ཉམས། །རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་ཆེ་ཆུང་ནི། །འཁོར་གྱི་དར་རྒུད་རྗེས་སུ་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལ། །ལེགས་པར་གཞིགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བག་ཡོད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།
辨慧王品
མི་ཡི་བདག་པོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །ལུགས་དང་ལུགས་
1-1-4a
མིན་ཤེས་པའི་སླད། །སྣ་ཚོགས་བསྟན་བཅོས་བསླབ་བྱ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བསྟེན་པར་བྱ། །བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་མ་བྱང་ན། །བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་ཤེས་པ་ཡིས། །བླང་དོར་རྒྱ་ཆེན་མི་འབྱེད་པས། །བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་བལྟ་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་བསླབ་པའི་དུས་ཉིད་ན། །ཆེ་ཚུགས་སྤངས་ཏེ་བླ་མ་བསྟེན། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་བྱས་ན། །ཡོན་ཏན་དབྱར་གྱི་ཆུ་བཞིན་འཕེལ། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་ནི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ཡུལ་འཁོར་ལ། །བྱམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོང་མི་ནུས། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བརྩམས་བྱས་ན། །མི་འགྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །འགྲུབ་པར་ནུས་ན་གཞན་ལྟ་ཅི། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྒོ། །ཐོས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འབད་དེ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ་བར། །མནོག་ཆུང་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་ཡི། །འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་རིག་པ་ཡིན། །རིག་པ་སྤེལ་བའི་གཞུང་བཟང་པོ། །བྱིན་ཀྱང་མི་མཁོ་ཕྱུགས་མིན་ནམ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་། །སྟོབས་ལྡན་དགྲ་ཚོགས་ཕམ་པར་ནུས། །འོད་ཟེར་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཡི། །ཉི་མས་སྐར་ཚོགས་མནན་པ་བཞིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་འབྱོར་བ་སོགས། །ཡོད་ཀྱང་དགྲ་ཡི་གསོས་སུ་འགྲོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་ཡང་གཞན་དབང་འགྱུར། །ལྕགས་ཀྱུས་
1-1-4b
གླང་ཆེན་བཀོལ་བ་འདྲ། །གང་ཞིག་མཁས་པར་འདོད་པ་ན། །ཉི་མ་རེ་ལ་ཚིག་རེ་ཟུང་། །ཆ་ཡིས་བསགས་པར་གྱུར་པ་ན། །ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་དུ་འཕེལ། །མ་བསླབས་ཁ་རོག་འདུག་པ་ལ། །ལོ་བརྒྱ་སོང་ཡང་བཟང་སྐྱེད་མེད། །མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་འདོད་ན། །བརྩོན་པས་དཀའ་བ་དང་དུ་ལོངས། །བརྩོན་པ་མེད་ལ་ཡོན་ཏན་མེད། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་དཔལ་འབྱོར་ལ། །རེ་བསྒུག་བྱེད་པ་འབྲས་མེད་དེ། །དགུན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཇི་བཞིན་ནོ།

简体中文直译
王族众人于一切，
应当如此思考量，
属于臣民
1-1-3b
众生之，
苦乐全依我而定，
这一切需我治理时，
首先我若不了知，
何为合理不合理，
众生取舍诸事中，
自己不应作证者，
因此最胜佛菩萨，
王道论中诸论典，
所说教言当谛听。
对于所闻义一心，
思考后生确信时，
我为护养众生之，
怙主明眼受称赞，
即使未成为最胜，
岂会下劣与平庸？
自省谨慎之人君，
此乃具足有意义。
若是地主具功德，
随从众生之群体，
私欲下劣诸行为，
将无机会得从事。
不求任何功德者，
仅以种姓傲慢心，
恼害自己臣民者，
王族亦将终败落。
国王势力大与小，
随顺臣民兴衰去，
是故为臣安乐计，
善为思量是国王。
王道论·护国庄严，不放逸品第一。
辨慧王品
人中最胜诸君王，
为知正法与
1-1-4a
非法，
应学各种论教诫，
依止具德贤善者。
若于论典不熟悉，
微小智慧之见解，
不能辨别广取舍，
应当研习经论释。
学习功德之时中，
舍弃傲慢依上师，
若能依止诸圣者，
功德如夏水般增。
显现未显诸功德，
一切根本是智慧，
若无智慧对国土，
仅以慈爱难守护。
具足智慧所着手，
无有任何不成就，
以智慧力成佛陀，
尚且能成况其他？
广大增长智慧门，
即是闻法因此故，
不努力求闻法者，
徒劳无益事何为？
法义欲求与解脱，
伟大源泉是知识，
增长知识善典籍，
赐予不需非畜生？
仅凭一个具智者，
能胜强大敌众群，
如同极其殊胜的，
日光压倒众星辰。
若无智慧虽富裕，
将成敌人之养分，
虽具力量变他控，
铁钩
1-1-4b
驾驭大象同。
若人希求成智者，
每日积累词句章，
渐次积聚成就时，
如同上弦月增长。
未学安静默坐者，
百年过去无良益，
若欲获得智者境，
精进忍耐诸艰难。
无有精进无功德，
无有功德对财富，
期待希求皆无果，
犹如冬天之树木。


 །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཡོད་གྱུར་ན། །རེ་ཞིག་རྒུད་པར་གྱུར་ཀྱང་བླ། །མི་རིང་བདེ་བའི་འབྲས་འབྱིན་ཏེ། །དཔྱིད་ཀའི་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་བཞིན། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཡུལ་ན་རྩི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡུལ་གཞན་བཀུར། །རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཀྱང་དོན་ཆེ་བའི། །ཡོན་ཏན་རང་གིས་ལེན་པས་ཆོག །ཡོན་ཏན་བླང་བས་ཆོག་བཞིན་དུ། །རང་ལ་ཡོན་ཏན་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་འཁུ་བ་རྣམས། །ཀྱེ་མ་ལས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་བཅོམ། །ཤེས་རབ་རྩལ་དང་བྲལ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་མང་དུ་ཚོགས་ན་ཡང་། །སེང་གེས་གླང་ཆེན་ཁྱུ་བཞིན་དུ། །བློ་ལྡན་གཅིག་གིས་ཆོམ་ལ་འབེབས། །ཕ་རོལ་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། །བློ་དང་ལྡན་ན་བཀོལ་དུ་བཏུབ། །འཐབ་ཚེ་མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་ན་ཡང་། །ཐ་མར་ཁྱབ་འཇུག་བཞོན་པར་བྱས། །ཤེས་རབ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་སྐྱོང་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་ཀྱང་། །ནོར་འཛིན་མཐའ་དག་བདག་གིར་
1-1-5a
ནུས། །ཤེས་རབ་མར་མེ་ཐོགས་གྱུར་ན། །རྒུད་པའི་མུན་པ་དེར་མི་གནས། །གཙུག་ལག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ལ་རག་ལས་ཕྱིར། །ཐོག་མར་ཤེས་རབ་མིག་བསྒྲུབ་སྟེ། །དེ་ནས་གང་འདོད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བྱ་བ་མིན་དང་བྱ་བའི་གནས། །མི་ཤེས་པ་ཡིས་དོན་ཆུང་ངུ་། །འབད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་དཀའ་ན། །དོན་ཆེན་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཕལ་པས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་ཐབས་ཀྱིས་འགྲུབ། །གང་པོས་མ་ཐུལ་གཅེར་བུའི་ཚོགས། །འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བརྟུལ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བ་ན། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་ཐོགས་རྡུག་མེད། །དམུས་ལོང་སྟོང་གིས་བགྲོད་དཀའ་བའི། །ལམ་རྣམས་མིག་ལྡན་གཅིག་གིས་གཅོད། །ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་ངག་ཙམ་གྱིས། །ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་འགྲུབ། །རྒྱལ་པོ་མེ་ལོང་གདོང་ཞེས་པའི། །ཚིག་ལས་གཞན་དག་བདེ་བ་ཐོབ། །མཁས་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མི་ངོམས། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་ངོམས། །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་ངོམས་པ་མེད། །བྱིས་པ་འདོད་ཡོན་གྱིས་མི་ངོམས། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས་པ་དང་། །དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། །མཁས་དང་མི་མཁས་ཁྱད་པར་སོགས། །མཁས་པས་འབྱེད་ཀྱི་བླུན་པོས་མིན། །བསྟན་བཅོས་ཟབ་མོའི་དོན་དང་ནི། །གལ་ཆེན་གནད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །སྦྱར་ཚེ་མཁས་
1-1-5b
བླུན་ཁྱད་པར་རྟོགས། །ལྟར་སྣང་མཁས་དང་བླུན་པོ་མཉམ། །མཁས་པས་སྐྱོན་སེལ་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ། །བླུན་པོས་སྐྱོན་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་སྤོང་། །བླུན་པོས་མཁས་ལ་འཕྱ་བྱེད་ཀྱང་། །མཁས་པས་བླུན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །བླུན་པོ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་གྱུར་ཀྱང་། །སྨྱིག་མ་འབྲུ་ཆགས་བཞིན་དུ་འཛད། །མཁས་པ་ཇི་ལྟར་རྒུད་གྱུར་ཀྱང་། །ས་བོན་གྲུང་པོ་བཞིན་དུ་འཕེལ། །མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་རྣམས། །ལེགས་བཤད་བྱིས་པ་ལས་ཀྱང་ལེན། །བླུན་པོ་རང་མཐོང་ཆེ་བ་རྣམས། །མཁས་པ་བྱུང་ཚེ་གཞན་དུ་བྱོལ། །ལེགས་པར་བཤད་པས་མི་མགུ་ཞིང་། །ཟབ་དོན་ཐོས་ན་མི་ཉན་ལ། །དོན་ཆུང་གནས་ལ་ཆེར་བརྩོན་པ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ།

简体中文直译
若是拥有诸功德，
暂时衰败亦无妨，
不久将生安乐果，
犹如春季良树木。
国王自国中尊贵，
具德他乡受敬重，
甚至胜过王权位，
功德自取足以成。
明知功德可获取，
却不修习诸功德，
反而嫉恨有德者，
哀哉业力所摧毁。
远离智慧才能者，
众多人群虽聚集，
犹如狮子对象群，
一智降伏众愚者。
他方虽具大威力，
智者能使为己用，
交锋迦鲁拉胜时，
终为毗湿奴坐骑。
具足智慧才干者，
护持一切诸大地，
唯一国王只此人，
能使大地皆归
1-1-5a
己。
若持智慧明灯者，
衰败黑暗不侵彼，
通晓典籍智慧者，
如同日轮饰世间。
法政一切善集合，
皆依智慧力而成，
首先应修智慧眼，
然后成办诸所欲。
不应做与应做事，
若人不知微小事，
即使努力难成就，
何况成办大利益？
常人无力能办到，
智者方便得成就，
大象未服裸行众，
文殊智慧者降服。
智慧广大增长时，
一切事业无阻碍，
千盲难行之道路，
一具眼者能通行。
仅凭智者一言说，
平常人成大事业，
镜面国王之所言，
他人从中得安乐。
智者不厌善说法，
圣者不厌诸功德，
大海不厌水充满，
愚者不厌五欲乐。
过错功德相混杂，
时间与非时间性，
智者与不智差别，
智者能分愚不能。
甚深论典之义理，
重要关键诸事业，
实践之时智
1-1-5b
愚别，
表面智者与愚同。
智者除过成功德，
愚者造过弃功德，
愚者讥讽智者时，
智者对愚生悲悯。
愚者无论多富裕，
如同结籽芦苇尽，
智者无论多衰败，
如同壮种仍增长。
智者具足诸功德，
善说即使童言取，
愚者自见甚高大，
见有智者逃他方。
不喜欢闻善说法，
听到深义不谛听，
小义之处大勤勉，
此乃愚者之标志。


 །ཕན་པའི་གདམས་པ་ཆུད་གསོན་ཅིང་། །དམ་པ་མིན་ལ་ལྷག་པར་དད། །དམ་པའི་སྐྱེ་བོར་ཡིད་འཁུ་བ། །འདི་ཡང་བླུན་པོར་མཚོན་པའི་སྒོ། །བདེན་པར་སྨྲས་ན་ཡིད་མི་ཆེས། །གྱ་གྱུར་འཁྲིད་ན་དེ་རྗེས་འབྲངས། །ངོ་བསྟོད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བྱེད་པ། །འདི་འདྲ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས། །མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཡིད་རྟོན་བྱེད། །གང་སྨྲས་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན། །གང་བྱུང་ལས་ལ་ནན་གྱིས་འཇུག །འདི་ཡང་བླུན་པོར་མཚོན་པའི་བརྡ། །མི་འགྲུབ་བྱ་བར་ཁས་ལེན་བྱེད། །མ་བརྟགས་གང་ཐོས་དེ་བཞིན་སྨྲ། །མ་ཤེས་དོན་ཡང་གྱ་ཚོམ་སྒྲོགས། །འདིས་ཀྱང་བླུན་པོར་ཤེས་པར་བྱེད། །མ་དྲིས་རང་གི་ཡོན་ཏན་སྨྲ། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་གཞན་ལ་འཚེ། །བརྙས་ཐབས་
1-1-6a
བྱེད་ཅིང་རང་མཐོང་ཆེ། །འདི་འདྲ་གང་བྱུང་བླུན་པོ་ཡིན། །བླུན་པོའི་རྟགས་ལ་ཚད་མེད་ཀྱང་། །འདི་ལས་མཚོན་ཏེ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བླུན་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་སླ་ཞིང་། །དེ་ལས་གང་ལྡོག་མཁས་པར་ཤེས། །བླུན་པོ་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ངན་དང་ཆུང་མ་ངན། །ཡུལ་ངན་རྣམས་ནི་སྤངས་བྱས་ན། །རང་ཉིད་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །མཁས་པ་དུལ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། །རྒྱལ་པོ་བཟང་དང་མཛའ་བཟང་དང་། །ཡུལ་བཟང་རྣམས་ལ་བརྟེན་བྱས་ན། །བདག་ཉིད་དགའ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མཁས་དང་བླུན་པོ་ཡི། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཤེས་བྱས་ནས། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་བླང་བར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་རྩལ་རིག་པ་དང་། །ཁྱད་པར་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་། །བཟོ་དང་གསོ་བ་སྒྲ་ཚད་དང་། །ནང་དོན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་བསླབ། །རྩིས་རིག་སྙན་ངག་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས། །བསླབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་། །རྒྱལ་རིགས་མཁས་པས་མི་སློབ་མེད། །མཁས་པ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག །ཁྱད་པར་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་ནི། །དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསླབས་ན། །ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ལ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་མཆོག་ལྡན་པ། །ས་ཡི་སྟེང་ན་མཚུངས་མེད་རྒྱན་གྱུར་ཏེ། །ས་སྟེང་མུན་པ་མཐའ་དག་འཇོམས་བྱེད་པའི། །ཉི་མ་ལས་ཀྱང་
1-1-6b
མཆོག་ཏུ་འདི་འཕགས་སོ། །ཉིན་མོར་བྱེད་པས་གཞོམ་པར་མ་ནུས་པའི། །སྐྱེ་རྒུའི་ནང་གི་མུན་པ་མ་ལུས་པ། །མི་བདག་ཉི་མའི་སྣང་བས་མངོན་སེལ་ཕྱིར། །ས་སྐྱོང་དེ་ལ་ངོ་མཚར་འབུམ་དང་ལྡན། །ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བློ་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་པད་ཚལ་ཇི་སྙེད་པ། །མི་དབང་མཁས་པའི་ཉི་མ་དེ་དང་གཉེན། །དེ་ཕྱིར་ས་གསུམ་དཔལ་དུ་ཤར་བའོ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མི་བདག་མཁས་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།
辨善行品
མི་བདག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་བསྒྲིམ་པར་བྱ། །གང་ཕྱིར་མ་བརྟགས་སྤྱོད་པ་ཕལ། །ཆུང་ཡང་གྲགས་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ། །ས་སྐྱོང་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སྦ་བར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་ཁྲི་དང་མི་འབྲལ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དོན་དང་ལྡན། །མ་མཐོང་རྒྱང་ནས་རྩི་འགྱུར་ལ། །མཐོང་ཐོས་མང་ན་ཕལ་དང་འདྲ། །རྒྱལ་ཁབ་དང་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུས། །གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མི་བྱའོ།

简体中文直译
利益教诫付诸耳，
特别信奉非善士，
对于圣者心嫉恨，
这也表示愚者相。
真实所说不相信，
引导邪曲则随从，
仅凭奉承便满意，
这样乃是愚者相。
见面即刻生信任，
所言之语皆执实，
无论何事皆盲从，
这也表明愚者相。
不能成事仍承诺，
未经观察随言说，
不知之义妄猜测，
由此亦知愚者相。
未问自述己功德，
无有理由害他人，
蔑视
1-1-6a
自大心高傲，
如此所为皆愚者。
愚者标志虽无量，
由此智者能了知，
愚者本性易辨识，
与此相反知智者。
傲慢自大诸愚者，
恶王恶妻恶国土，
若能远离此等者，
自身将能获安乐。
温顺坚定诸智者，
善王善友善国土，
若能依止此等者，
自身喜悦将增长。
是故智者与愚者，
过失功德当了知，
精通王道之君主，
应当获取智者德。
世间技艺诸学问，
特别王道之典籍，
工艺医术声明学，
内明学说诸教法。
算学诗歌韵律等，
一切所学诸学问，
智慧王族皆习学，
智者国王最胜饰。
尤其佛陀教法及，
注释之义若习学，
一切所知诸对境，
将获无畏大辩才。
如是国王具最胜智慧者，
于此大地无比胜庄严，
能破世间一切诸黑暗，
甚至胜过
1-1-6b
太阳更殊胜。
日轮不能摧毁者，
众生内心一切暗，
人主日光明显除，
地主具足百千奇。
地下地上天界世间中，
具慧意识莲花园无数，
人王智者日轮为友伴，
因此光辉三界皆照耀。
王道论·护国庄严，辨慧王品第二。
辨善行品
人主诸王之行为，
应当审慎而谨慎，
因为未审之行为，
虽小亦能损名声。
地主于其宫殿中，
应当隐藏如宝珠，
国王不离王位言，
世间名声具意义。
未见远处受尊崇，
若多见闻同平凡，
王国以及王内情，
不应为他人所知。
;


 །རྒྱལ་པོ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ན། །དཔུང་དང་བཅས་ཏེ་ཆེ་རྟགས་ཀྱིས། །རྒྱལ་མཚན་བཞིན་དུ་ཕྱར་ཏེ་འགྲོ། །དུས་མིན་འཁྱམས་པ་ནམ་ཡང་མིན། །ང་རྒྱལ་མེད་ཀྱང་རྒྱལ་རིགས་རྣམས། །ཆེ་བའི་རྟགས་དང་འབྲལ་མི་བྱ། །ཆེ་བ་སྤངས་ནས་ཕལ་པ་བཞིན། །རྒྱུ་བ་མངའ་ཐང་ཉམས་པའི་རྟགས། །ཕྱི་ནས་ཆེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས། །མེ་དང་འདྲ་བར་བཟོད་དཀའ་ཡང་། །དྲུང་དུ་ཕྱིན་
1-1-7a
ན་ཞུན་མར་བཞིན། །དུལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་མཁས་པས་སྤྱད། །བླ་མ་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་སོགས། །བཀུར་འོས་རྣམས་ལ་ཆེར་འདུད་ཅིང་། །རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་བཀུར་བྱས་ན། །རྒྱལ་རིགས་རང་ཉིད་ཆེ་བ་འཐོབ། །མི་འོས་སྐྱེ་བོའི་ཆེ་ཐབས་དང་། །འོས་པའི་ཆེ་ཚུགས་ཤོར་བ་གཉིས། །སྐྱེ་བོ་ཁྲེལ་བའི་རྒྱུ་རུ་མཚུངས། །དེ་སླད་འོས་ཤིང་རིགས་པར་སྤྱད། །སེམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་བྱས་གྱུར་ན། །ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ལ། །བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་གང་ཡང་མེད། །དེ་བས་དུས་སུ་བག་ཡོད་བྱ། །གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་ཀྱང་། །ཕྱིས་ནས་བག་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །སྤྲིན་བྲལ་ཟླ་བ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། །དགའ་བོ་མཐོང་ལྡན་ལ་སོགས་བཞིན། །སྐྱེ་བོའི་ཆ་ལུགས་ལྟས་དག་ལས། །ཕྱི་ནས་འབྱུང་འགྱུར་བཟང་ངན་མངོན། །དེ་བས་གནའ་བོ་ཡ་རབས་ཀྱི། །ལུགས་སྲོལ་དག་ལས་འདའ་མི་བྱ། །ནང་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཡང་། །ཆ་ལུགས་ངན་ན་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །དེ་ཕྱིར་འབྱོར་པའི་འོས་དང་བསྟུན། །ཆས་རྒྱན་ཡ་རབས་ལུགས་སུ་བྱ། །ནོར་མེད་རྒྱན་དགའ་ཆེ་བ་དང་། །འབྱོར་ལྡན་ཧྲུལ་པོའི་ཆས་ཞུགས་པ། །གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་བཞད་གད་རྒྱུ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱན་ཆས་འཚམས་པར་སྤྱད། །རྒྱན་ཆས་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་ཡི། །འཁོར་ནི་གཙོ་བོའི་ཆེ་རྟགས་འགྱུར། །རྟ་ལ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ནི། །བདག་པོ་ཉིད་ལ་མཛེས་པ་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་སྐད་དུ་གཏམ་
1-1-7b
སྨྲས་ཀྱང་། །ཀླ་ཀློ་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ལ། །ཀླ་ཀློ་རང་གི་སྐད་སྨྲས་ན། །དེ་ཉིད་མགུ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན། །བསམ་པ་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །ནང་གི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པས། །ཕྱི་ཚུལ་བཟང་པོ་འཇིག་རྟེན་དང་། །མཐུན་པར་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་མགུ། །དེ་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ལ། །འཕྱོར་པོའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཡིད་རབ་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཡ་མཚན་ཆ་ལུགས་སྟོན་པར་མཛད། །བློ་ལྡན་གོ་འཕང་མཐོ་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཟང་། །ནོར་བུ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་ན། །དགོས་རྒུ་ཡིད་བཞིན་སྩོལ་བར་བྱེད། །མ་རབས་མཐོ་བའི་སར་བཞག་ན། །སྤྱོད་ངན་ཇེ་བས་ཇེ་མང་འཕེལ། །ཐེའུ་རང་ཕུག་གི་ལྷར་བསྟེན་ན། །འཁུ་ལྡོག་ཆོ་འཕྲུལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ། །ཀུན་སྤྱོད་ངན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །འཁོར་དུ་སྡུད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །འཁོར་གཡོག་ངན་པའི་སྐྱོན་དག་གིས། །རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་འཕྱར་ཀ་གཏོང་། །འཁོར་བཟང་སྤྱོད་པ་བཟང་མཐོང་ནས། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ཀྱང་དགའ་བ་སྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་ཅན། །ཁོ་ན་འཁོར་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། །དུས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་མ་གཏོགས་པ། །རྒྱུན་ཆགས་རྩེད་མོས་གཡེང་གྱུར་ན། །ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་དོན་ཉམས་ན། །ཆེ་བའི་རིགས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཆང་གིས་སེམས་འཆལ་བག་མེད་སྐྱེ། །དེས་ནི་བླང་དོར་སྤྱོད་པ་ཉམས། །རང་བློ་མུན་པར་བྱས་པ་ལ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བར་བསྒོམ། །ཉིན་གྱི་དུས་སུའང་
1-1-8a
ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ། །ས་བདག་རྒྱུ་བ་མི་མཛེས་ན། །མཚན་མོའི་དུས་ན་འབྱུང་པོ་བཞིན། །ཀུན་ཏུ་འཁྱམས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས། །བསླབ་དང་བཟླས་སྒོམ་ཅི་ནུས་བྱ། །འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་དོན་ལ་བརྟག །ལེ་ལོ་བྱས་ན་དོན་ཀུན་འཆོར། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་གྱུར་ན། །སྡོང་བོ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པ་ལྟར། །ལེགས་ཚོགས་འགྲིབ་ཅིང་ཉེས་པ་འཕེལ། །སྐྱོན་ཀུན་རྩ་བ་གྲོགས་ངན་ཡིན། །འདུས་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས། །འཕྱར་གཡེང་ཆེ་ན་སྡོད་མི་ཚུགས། །

简体中文直译
国王外出行路时，
应与军队威仪共，
如同王旗高高扬，
非时游荡绝不为。
虽无傲慢诸王族，
不应远离尊贵相，
舍弃尊贵如平民，
游荡乃是权衰征。
外在尊贵之行为，
虽如烈火难忍受，
亲近
1-1-7a
时如熔酥油，
温和行为智者行。
上师修行婆罗门，
值得尊敬深敬礼，
恭敬家族诸长老，
王族自身获尊贵。
不应尊者显高傲，
应当尊者失威严，
二者同为羞耻因，
故当如法而行事。
心中若能行谨慎，
身口行为诸表现，
无有不能调整者，
因此时时行谨慎。
某人从前虽放逸，
后来若能具谨慎，
如同无云之明月，
犹如难陀有目等。
从众生相貌行相，
未来善恶皆显现，
因此不应违背古，
高尚人士之传统。
内具一切诸功德，
形象不佳众人轻，
因此随顺自财力，
服饰装饰依高尚。
无财喜爱大装饰，
富有却穿破烂衣，
二者皆为世间笑，
因此适当穿装饰。
随从用好饰装饰，
成为主人尊贵相，
犹如马匹饰装饰，
即是主人之美观。
各种言语虽
1-1-7b
交谈，
野蛮人不会欢喜，
若说野蛮自语言，
彼等便会生欢喜。
思想浅薄诸世人，
不识内在诸功德，
若将外在好形象，
随顺世间则众悦。
因此最胜诸勇士，
虽无浮华之意念，
为令世人心向善，
示现稀奇之形象。
智者地位高升者，
如是如是行为善，
宝珠供奉王旗顶，
能赐所欲如意愿。
下劣安置高位时，
恶行渐次更增长，
若将精灵奉为神，
怨恨诡术更增大。
行为恶劣之众生，
不应招揽为随从，
随从恶劣诸过失，
甚至国王受诽谤。
随从贤善行为善，
众生见之皆生喜，
因此唯有品德高，
方可招揽为随从。
除了时节之节庆，
若常散乱于嬉戏，
平庸尚且有损益，
何况尊贵之种姓？
酒令心乱生放逸，
因此损坏取舍行，
自心变为黑暗者，
愚者执为大安乐。
白天时分
1-1-8a
四方中，
国王游荡不美观，
何况夜晚如鬼魅，
四处游荡更何言？
每日依靠正念知，
尽力学习诵修持，
思考臣民诸事务，
懒惰则失一切义。
若依罪恶友朋者，
如同树木蛀虫蚀，
善聚消减过增长，
一切过根恶友伴。
观看聚集众会等，
散乱太大不能住，


འཕྱར་གཡེང་ཆེ་ན་སྡོད་མི་ཚུགས། །ཤིང་བལ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་འདྲ་བའི། །རྒྱལ་རིགས་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་མཛེས། །དེ་ཕྱིར་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་འདུས་ལ་ལྟ། །ལེ་ལོ་དང་ནི་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན། །ཆང་འཐུང་མཚན་མོར་རྒྱུ་བ་ནི། །གྲགས་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་དྲུག་ཅེས། །བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་དག་ལས་གསུངས། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་སུ། །ཆོས་མིན་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་སྤང་། །བྱ་བ་མིན་དང་བྱ་འོས་པ། །གང་ལ་ཞུགས་ཀྱང་གོམས་ནས་འཕེལ། །དེ་བས་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ཀྱིས། །རང་རྒྱུད་འཆོས་ན་བཟང་པོར་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་བག་དང་ལྡན་པ་ལ། །མཐའ་དག་སྐྱེ་བོས་བཀུར་འགྱུར་ཞིང་། །བག་མེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་མཐོང་ཚེ། །འཇིགས་བཅས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཕུང་ཁྲོལ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །རྒྱལ་བས་ཀིམ་པའི་འབྲས་འདྲར་གསུངས། །འདོད་ལ་ཞེན་པ་མ་ལོག་ཀྱང་། །
1-1-8b
ཧ་ཅང་འདོད་ཆེན་ཉིད་མི་བྱ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའམ་དགེ་བསྙེན་གྱི། །ཁྲིམས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །རྒྱུ་སྐར་དབུས་སུ་ཟླ་བ་བཞིན། །སྐྱེ་བོའི་ཀུན་དགའ་འཕེལ་བར་བྱེད། །རྒྱལ་རིགས་རང་གི་ཆུང་མ་ལས། །གཞན་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་གྱུར་ན། །ཚེ་འདིར་གྲགས་པ་ངན་པ་དང་། །ཕྱི་མར་ངན་སོང་ལྷུང་བར་འགྱུར། །འདོད་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པ་ན། །རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཀྱང་གཞན་དབང་འགྲོ། །གླང་ཆེན་ལུས་སྟོབས་ལྡན་ནའང་། །མཆིལ་པས་བཏབ་ཚེ་བྲན་བཞིན་བྱེད། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཆེར་བསྟེན་ན། །ཕྱིར་ཞིང་རྩྭ་ལ་མེ་བཞིན་འཕེལ། །དེ་ཡིས་དཔལ་དང་གྲགས་པ་ཉམས། །དེ་ཕྱིར་ཆོག་ཤེས་བྱས་ན་བདེ། །ས་སྟེང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན། །སྐྱེ་བོ་གཅིག་ལ་བདོག་གྱུར་ཀྱང་། །ངོམས་པ་མེད་པར་སླར་ཡང་བརྐམ། །དེ་བས་འདོད་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱ། །ཆོག་ཤེས་ལྡན་ན་འབྱོར་བའི་མཆོག །རན་ཚོད་ཟིན་ན་བྱ་བའི་རབ། །བྱ་བ་སྙོམས་ན་ཕྱི་ཐག་རིང་། །ཕན་སེམས་ཆེ་ན་རྗེ་བོའི་ཕུལ། །དེ་བས་བག་ཡོད་སེམས་ཀྱིས་སུ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ཕལ། །སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནི་འདུལ་བར་མཛད། །གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་བལྟ་བྱས་ནས། །གོམ་པ་སྙོམས་ཤིང་དལ་བུས་འདོར། །འགྲོ་ན་ལེགས་པར་མཛེས་པ་ནི། །འཁོར་དུ་གླང་པོའི་དབང་པོ་བཞིན། །སྟན་ལ་གཡོ་མེད་དྲང་པོར་འདུག །བག་ཕེབས་དལ་བུའི་སྤྱོད་ལམ་ཅན། །
1-1-9a
འདུག་ན་གསེར་གྱི་རི་བཞིན་དུ། །བརྟན་པར་གྱུར་ན་ཀུན་ཏུ་མཛེས། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་རྒྱུག་བྲེལ་ཉུང་། །སྔ་བར་ལྡང་ཞིང་གོས་ཚགས་བཅོས། །དུས་སུ་རན་པར་སྨྲ་བ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ནི་བདེ་བ་ལྡན། །ཁྱི་ར་བ་དང་རི་དྭགས་གཤོར། །སྨད་འཚོང་སྡུད་དང་འཁོར་མེད་པར། །དགོན་པའི་ནགས་སུ་རྒྱུ་བ་རྣམས། །རྒྱལ་པོས་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །དོན་མེད་ཆུ་ཆེན་བརྒལ་བ་དང་། །སྦྲུལ་གདུག་གཅན་གཟན་སོགས་དང་རྩེ། །མི་སྲུན་རྟ་ལ་ཞོན་པ་སོགས། །བྱས་ན་རང་ཉིད་ཉམས་པ་སྲིད། །དེ་བས་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །ལུས་དང་སྤྱོད་ལམ་མཐའ་དག་ནི། །བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་བཞིན། །ལེགས་པར་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྲུང་བར་བྱ། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་རབ་སྐྱེད་པའི། །རྒྱུ་སྐར་བདག་པོ་འཆི་མེད་ལམ་ན་གནས། །སྐྱེ་རྒུའི་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་མཛེས་པའི། །ས་ཡི་བདག་པོ་ས་སྟེང་འདིར་ནི་རྒྱུ། །འཁོར་ཚོགས་རྒྱུ་སྐར་དབུས་ན་མངོན་མཐོ་ཞིང་། །ལུགས་བཟང་ལྷ་ལམ་ཡངས་པོར་གནས་བཞིན་དུ། །ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་བཟང་པོའི་འོད་བཟང་ཅན། །ས་ཡི་བདག་པོ་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་འདིས། །ས་བླའི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེད་ནུས་ན། །ས་སྟེང་མི་ཡི་འགྲོ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་ཕྱིར་ས་བདག་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་རྣམས། །གང་དུ་བཞུགས་པའི་ཡུལ་དེར་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་
1-1-9b
རྒྱན་ལས། སྤྱོད་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།

简体中文直译
散乱太大不能住，
如同棉絮风吹动，
王族行为怎能美？
因此怙主龙树说：
"赌博观看众集会，
懒惰依止恶友伴，
饮酒夜晚外游荡，
名誉衰损六种因。"
《佛子书信》中所说，
由此等事为例示，
一切非法诸事业，
皆应远离不为之。
非法之事与善行，
无论从事何种事，
习惯之后渐增长，
因此正念具谨慎，
调整自心成善者。
行为谨慎具威仪，
一切众生将尊敬，
放逸之人见此时，
心生畏惧被压服。
欲望灾祸诸事因，
佛说其如金巴果，
纵使贪欲未转变，
1-1-8b
切莫过度大贪求。
修持梵行或近事，
持戒国王世间中，
如同众星中明月，
令诸众生增欢喜。
王族除己妻子外，
若与他人行邪淫，
今生将有恶名声，
来世堕入恶趣中。
为欲钩所捉住时，
王族亦将受他控，
大象虽有身体力，
见雌发情如奴仆。
若过度贪诸欲望，
如同干草火增长，
由此福德名声损，
知足便可得安乐。
大地所有诸欲乐，
即使全归一人有，
不满足仍更贪求，
因此对欲当知足。
具足知足富中胜，
适度为事业中最，
行事平均路途长，
利他心大主中最。
因此谨慎之心意，
一切行为皆应美，
即使佛陀调化时，
亦以行为调众生。
目视前方一轭处，
步伐平稳慢慢行，
行走美好最庄严，
如同象王在众中。
座上不动端正坐，
安适从容有威仪，
1-1-9a
安坐如同金山般，
若能稳固皆美观。
饮食知量少奔忙，
早起穿着有条理，
适时适度善言语，
人主如是具安乐。
狗马猎人围猎取，
妓女招揽无随从，
荒野丛林中游荡，
国王绝不应为之。
无义渡越大河流，
毒蛇猛兽等游戏，
骑乘烈性之马匹，
此等可能自毁灭。
因此国王及王族，
身体行为一切事，
依照经典论典说，
善加谨慎而守护。
仅是见之便能生大喜悦，
犹如星宿之主住不死道，
众生眼中明显最美丽，
地主行于此大地之上。
众眷属如星中高耸，
良法广阔似天道处，
高尚行为善光所具，
地主如同圆满月亮，
天界诸神尚能生欢喜，
何况大地人间众生众？
因此地主善好诸行为，
何处安住彼处增吉祥。
王道论·护国庄严
1-1-9b
辨善行品第三。


། །།
辨自他善语品
འཇིག་རྟེན་འཇུག་ལྡོག་བྱ་བ་རྣམས། །ངག་གི་ལམ་ནས་ཤེས་བྱེད་ཕྱིར། །སྨྲ་བའི་ཚིག་རྣམས་གང་ལའང་། །སྐྱོན་ཡོན་བསམས་ཏེ་སྨྲ་བར་བྱ། །རེས་འགའ་མ་སྨྲས་དོན་མི་འགྲུབ། །རེས་འགའ་མི་སྨྲ་དོན་དག་བསྒྲུབ། །སྨྲ་དང་མི་སྨྲ་མ་ཤེས་ན། །སྨྲ་འཆལ་འགྱུར་ཏེ་ཉེས་པ་མང་། །ཚིག་བདེན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མཆོག །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་བདེན་པར་སྨྲ། །བདེན་པར་སྨྲ་རྣམས་བསྟོད་བྱ་ཞིང་། །རྫུན་སྨྲ་སྨད་ཅིང་སྤང་བར་བྱ། །གསང་བར་འོས་པ་མ་བཤད་ཀྱང་། །དགོས་པའི་དབང་གིས་འགལ་བ་མེད། །དེ་མིན་ཐ་མལ་གཏམ་དག་ནི། །ཅུང་ཟད་རྫུན་ཀྱང་ཐ་ཤལ་རྟགས། །སྐྱེ་བོ་མཁས་ཤིང་དྲང་བ་ལ། །དྲང་པོར་སྨྲས་ན་མགུ་འགྱུར་ཏེ། །བླུན་ཅིང་གྱ་གྱུར་སྤྱོད་རྣམས་ལ། །ཇི་བཞིན་བཤད་ཀྱང་དགོས་པ་ཆུང་། །བྱམས་ལྟོས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ། །འཁྱོགས་བཤད་མི་བསྲེ་དྲང་པོར་བཤད། །ཁ་ནས་ཅི་འབྱུང་ཚོད་ཉུལ་ལ། །དྲང་པོར་མི་བཤད་ཅི་འོས་བརྗོད། །ཕན་གནོད་མེད་པའི་གཏམ་རྣམས་ལས། །དོན་ཆེན་ཡིད་ལ་བརྣག་པའི་ལས། །དུས་མིན་པར་ནི་ཁར་དབྱུང་ན། །ཀུན་གྱིས་ཐོས་ཤིང་དོན་མི་འགྲུབ། །ཤིན་ཏུ་གསང་བར་འོས་པ་ནི། །རང་ལས་གཞན་པ་སུ་ལའང་མིན། །མཛའ་བས་མཛའ་བར་ཚིག་སྤེལ་ནས། །ཐ་མ་རྒྱལ་ཁམས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མཛའ་བར་གྱུར་
1-1-10a
ཀྱང་ནི། །དགོས་མེད་གསང་ཚིག་སྨྲ་མི་བྱ། །གསང་ཚིག་བུད་མེད་ལ་སྨྲས་པས། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཉམས་ལ་ལྟོས། །ཚིག་ཀུན་མི་སྨྲ་གསང་མི་དགོས། །ཐམས་ཅད་བཤད་པར་བྱ་བའང་མིན། །དུས་ལ་བབ་ནས་གྲོས་བྱེད་ཚེ། །ཆེ་ཐབས་མི་བྱ་གནད་དོན་བརྗོད། །བསྟོད་པས་འཇིག་རྟེན་མགུ་འགྱུར་ཏེ། །ཕ་རོལ་དུའང་རང་ཉིད་བདེ། །དེ་བས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ། །འཁུ་བར་མི་བྱ་བསྟོད་པར་བྱ། །གཞན་ལ་བསྟོད་པ་བྱས་གྱུར་ན། །རང་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྟོད་པར་བྱེད། །གཞན་ལ་ཇི་ཙམ་སྨད་བྱས་པ། །དེ་ཙམ་རང་ཉིད་གཞན་གྱིས་སྨད། །བསོད་ཆུང་ཕྲག་དོག་ལྡན་པ་རྣམས། །གཞན་ལ་སྨད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད། །དེ་ཡིས་གཞན་ལ་མི་གནོད་ལ། །རང་གི་གྲགས་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །བློ་དང་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་ལའང་། །སྙན་པར་སྨྲ་ཞིང་ལེགས་པར་བརྗོད། །དེ་ཡིས་རང་ཉིད་སྙན་གྲགས་འཐོབ། །བསྟོད་བསྔགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་ཡིན་ཀྱང་། །བླུན་པོ་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་དུག །རྫུན་དང་འདྲེས་པའི་ཟོལ་ཚིག་གིས། །སུ་ལ་ཡང་ནི་བསྟོད་མི་བྱ། །དངོས་སུ་བསྟོད་ཅིང་ལྐོག་ཏུ་སྨད། །ལྕེ་གཉིས་སྦྲུལ་དང་མཚུངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཅིར་མི་རུང་། །དོན་ལྡན་སྨྲ་བ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན། །སྦྱིན་སོགས་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་ན་གཞན་ཡིད་ལྡོག །མ་བྱིན་མ་ཕན་མ་
1-1-10b
བསྐྱངས་ཀྱང་། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་འཇིག་རྟེན་སྡུད། །མ་བཏབ་གནད་དུ་ཟུག་པའི་མཚོན། །མ་འཐུང་ཁོང་དུ་སོང་བའི་སྨན། །མ་ཟོས་ཡིད་འཕྲོག་སྦྲང་རྩིའི་རོ།

简体中文直译
辨自他善语品
世间取舍诸行为，
皆由言语道了知，
因此所言诸言词，
思考过失功德说。
有时不说事不成，
有时不说事得成，
若不知何时说不说，
语乱多生诸过失。
真实言语最胜德，
因此王族说实语，
赞叹实语诸说者，
虚言当责应远离。
应当保密未说出，
因需要故无违背。
否则平常之言谈，
稍虚即为下劣相。
对于智者正直者，
直言相告则欢喜，
愚者曲意行事者，
如实所说少意义。
对于慈爱亲近人，
不掺欺言直言说。
对于口出试探者，
不直言而适当说。
无损益之谈话中，
大事深思之计划，
若在非时说出口，
众皆闻知事不成。
极其应保密之事，
除自己外他人无。
朋友互传言语后，
最终遍布整王国。
无论朋友如何
1-1-10a
亲，
无需密言勿宣说，
密言告诉妇女者，
多数人皆遭败落。
并非所言皆不说，
也非所有皆应言，
时机成熟商议时，
不摆架子说要点。
赞美能令世间悦，
来世亦得自安乐，
因此对他功德时，
不生嫉妒应赞叹。
若能赞叹于他人，
自己亦受他赞美，
对他人作多少诋，
同等自身受他诋。
福少具足嫉妒者，
唯对他人行诋毁，
此举不损害他人，
自己名誉遭摧毁。
智慧福德具足者，
对于他人小功德，
亦以悦耳善言说，
因此自得美名声。
赞美虽是世间饰，
对愚傲慢者如毒，
掺杂虚假谄媚词，
任何人皆不应赞。
当面赞叹背后诋，
双舌如同毒蛇者，
恶劣之人无可取。
有义言语世间饰，
布施等益虽广大，
粗言恶语令人退，
虽未施惠未
1-1-10b
养护，
悦耳言语摄世间。
未投而中要害箭，
未饮而入体内药，
未食而夺意蜜味。
;


 །ཚིག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཡོད། །དགྲ་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ཕལ། །བྱ་བ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཉུང་། །ཚིག་ལས་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་། །དེ་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་བརྟགས་ཏེ་སྨྲ། །དུས་སུ་མ་བབ་པ་ཡི་གཏམ། །གང་སྨྲ་དེ་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །དུས་སུ་བབས་ཤིང་འཐད་པ་ཡི། །ངག་ཚིག་བཟང་པོས་རང་གཞན་ཕན། །ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་ཕབ་ན་ཡང་། །སྣོད་ཆུང་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་ཆུད། །བློ་རྒྱུད་དམན་ལ་གདམས་བྱས་ཀྱང་། །ཕན་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་མི་སྲིད། །བློ་བཟང་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །ཟུར་ཙམ་སྨྲས་ཀྱང་ཕན་པ་ཆེ། །ཕན་ཚིག་སྨན་དང་འདྲ་བ་དེ། །བཤད་དང་ཉན་པར་བྱེད་པའང་དཀོན། །དབྱེ་ཕྱིར་ཕྲ་མའི་ངག་རྣམས་ནི། །སྨྲ་བ་ལྟ་ཅི་མཉན་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་མཉན་པར་འོས་པ་ལའང་། །བརྟགས་ཤིང་ངེས་པའི་བར་དུ་བསྒུག །ཚིག་རྩུབ་མང་ན་འཁོར་རྣམས་འབྱེར། །རྫུན་གྱིས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཕུང་། །འཁྱལ་བའི་ངག་གིས་དོན་ཉམས་སྡུད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ། །འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་ངག་རྣམས་ལ། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རབ་མང་པོ། །སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སུ། །སྨྲ་དང་མི་སྨྲ་ཤེས་པར་བྱ། །རྒྱལ་ཁམས་ཆེ་ལ་བཟང་ངན་གྱི། །སྐྱེ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །བླུན་
1-1-11a
ཞིང་མི་སྲུན་གྱུར་རྣམས་ལ། །ཕན་པའི་ཚིག་གིས་གདུལ་དཀའ་ཡང་། །རྒྱལ་ཁྲིམས་དྲང་པོའི་ཐིག་བཏབ་ནས། །འདི་ལས་འགལ་བར་གྱུར་རྣམས་ལ། །ཆད་པ་འདི་ལྟར་འབྱུང་ངོ་ཞེས། །རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་ཐོས་པར་བསྒྲག །ཅི་ནས་བཅོས་སུ་མེད་རྣམས་ལ། །འོས་པའི་ཆད་པ་མ་བཅད་ན། །མི་སྲུན་འཕེལ་བས་རྒྱལ་ཁམས་འཇིག །དེ་བས་དང་པོར་སྨྲས་བཞིན་བྱ། །འཁོར་འབངས་གང་ཕན་སྐྱོང་བ་སོགས། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་ལ་ཕན་པའི་མི། །གང་ཡིན་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ། །ཕན་པའི་ཚིག་གིས་བསྔགས་པར་བྱ། །ལས་བྱེད་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་འདོད་ཁོ་ནས་ཕྱོགས་བཟུང་ན། །དེ་ལ་གནད་ཀྱི་མཚང་བརྟོལ་ཏེ། །ཕྱིན་ཆད་ལས་འདི་བཟློག་ཅེས་བསྒོ། །རྒྱལ་རིགས་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །འཁོར་ལ་བུ་བཞིན་བྱམས་པའི་ཕྱིར། །དང་པོར་འཇམ་པོས་བསྒོ་བ་ལས། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཚར་གཅོད་མིན། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ། །ལོག་པའི་ལམ་ནས་བཟློག་ཀྱང་སྲིད། །ཅིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མ་གྱུར་ནའང་། །བདག་པོར་འཁུ་བའི་བློ་མི་འབྱུང་། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་བསྟོད་བྱ་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱི་མགོ་འཕང་སྨད། །དེ་ལྟར་ལེགས་ཉེས་ཤན་འབྱེད་པའི། །མི་བདག་གང་ན་ཡོད་པ་དེར། །སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་འགྱུར། །ལྡོག་ན་མ་རབས་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ས་སྟེང་
1-1-11b
གང་གྱུར་ཆུས་སྲིད་བརླག །མི་ཡི་དབང་པོས་ལེགས་བརྟགས་ནས། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ལས་འགྱུར་མི་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་སྨྲ་བ་ལན་གཅིག་ཅེས། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས། །སྔོན་བྱོན་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །བཀའ་ལས་གང་བྱུང་དེ་མི་བཟློག །བཀའ་ཁྲིམས་ལེགས་བཅད་སླར་འགྱུར་ན། །བཀའ་ལ་རྩིས་ཐང་ཆུང་བར་འགྱུར། །སྨྲ་བའི་ངག་ལ་མཁས་པ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་གསལ་གྱུར་ཏེ། །དགོས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །མངོན་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་ལེགས་ཉེས་རྣམ་པ་ཀུན། །ངག་ཚིག་ལ་བརྟེན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །སྨྲས་པའི་ངག་ལ་ལེགས་པར་བརྟག །སྐྱེ་བོ་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པས། །བརྗོད་པའི་ཚིག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྨྲ། །ཕལ་ཆེར་བསམ་པ་དཀར་ན་ཡང་། །བློ་མི་གསལ་བས་གང་བྱུང་སྨྲ། །གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་འདོད་དོན། །གྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་སླུ་ཚིག་སྦྱོར། །ཕལ་ཆེར་ཕྲག་དོག་གྱ་གྱུ་ཡིས། །གཞན་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་སྨྲ། །ལྷག་པར་སྙིགས་མའི་དུས་འདི་ན། །གཞི་མེད་རྫུན་གྱིས་རྒྱལ་ཁམས་ཕུང་། །དེ་ཕྱིར་སུ་དང་གང་གིས་ཀྱང་། །སྨྲས་ཚད་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ལ། །སྨྲས་ཚད་རྫུན་དུའང་མི་བཟུང་བར། །བདེན་ནམ་རྫུན་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་གསལ་བར་དུ་ཡིད་ལ་བཞག །

简体中文直译
言词差别之中存。
敌友关系大部分，
从其他事生者少，
从言语生者极多，
因此言词审思说。
非时未到之言谈，
凡说皆被众轻蔑，
适时合理之言词，
善语有益自与他。
即使倾泻大雨流，
小器之内怎容纳？
劣根之人虽教诫，
广大利益难生起。
对于善良圣者人，
略微言说亦大益，
利语如同药物般，
说者听者皆稀少。
为离间语之言词，
莫说何况勿听闻，
即使值得听闻者，
审视确定前应待。
粗语太多眷属散，
妄语自他皆遭殃，
绮语能使义受损，
因此应当弃此等。
由此言论为基础，
过失功德极众多，
各自了知此等后，
当知何时说不说。
王国广大善恶之，
各种人民皆存在，
愚
1-1-11a
且凶暴诸人等，
利益之言难调服，
施以国法正直绳，
对于违背此法者，
如此惩罚将降临，
耳闻之中应宣说。
若对无可矫正者，
不施以应有惩罚，
凶暴增长国灭亡，
因此当初如所言。
助益臣民养护等，
对于王法有益人，
了知此人是何者，
以利益语加赞叹。
虽被任命为官长，
若仅自欲执一方，
应揭示其要害处，
从今禁止此行为。
具有正法之王族，
视臣民如同子女，
首先温言劝诫后，
不应立刻行处罚。
如此行事大部分，
世人或离邪恶道，
即使无法令回转，
亦不生起怨君心。
对高尚者当赞叹，
下劣之人头当低，
如是善恶分辨之，
人主何处有彼处，
高尚之人皆欢喜，
下劣之人亦谨慎。
相反下劣众生将，
大地
1-1-11b
充满灭政权。
人中尊者善思已，
所说之语不变改，
国王说话唯一次，
世间之中广流传。
往昔具法诸王者，
凡谕令出不更改，
法令善立后变更，
王令价值将微小。
言语善巧诸人主，
彼等居于世间中，
如同日轮极明显，
一切所需皆成就。
无有神通之众生，
世间善恶诸种相，
依靠语言能知晓，
是故善审所说语。
众生各种不同想，
所说之词亦各异，
大部分人虽心白，
智慧不明随言说。
奸诈之人为达成，
自己目的设欺言，
大多嫉妒曲意者，
只说对他有害事。
尤其浊世之时中，
无端妄语毁王国，
因此任何人所说，
不应尽随所言行，
所说不皆执为假，
究竟真假为何者，
未明之前存心中。


བདེན་ནམ་རྫུན་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་གསལ་བར་དུ་ཡིད་ལ་བཞག །གསལ་བར་གྱུར་ནས་དོན་ལ་འཇུག །འབངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཞུ་ཚིག་
1-1-12a
རྣམས། །བཤད་ཚུལ་མཁས་དང་མི་མཁས་དང་། །རྒྱབ་སྐྱོར་མགོ་འདྲེན་བཟང་ངན་གྱི། །ཚིག་གི་གཡམ་ལ་མི་རྒྱུག་པར། །བདེན་རྫུན་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་ཏེ་དཔྱད། །དེ་ཡིས་འབངས་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་དང་། །ཞུ་བྱེད་བློན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཤེས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །བླང་དོར་གནད་ལ་ཕན་པ་ཡི། །མ་ཤེས་གསར་དུ་སྦྲོན་བྱེད་ཚིག །སྨྱོན་པའི་ངག་ལས་བྱུང་ཡང་རུང་། །རང་དོན་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བཟུང་། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་བཟུང་བ་ན། །འཕྲལ་ཡུན་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ངག །བླ་མའི་གསུང་ལས་བྱུང་ན་ཡང་། །སྤང་བར་བྱ་ན་གཞན་ལྟ་ཅི། །ཡུལ་གྱི་བདེ་སྡུག་སྐྱོན་ཡོན་རྣམས། །ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་ངག་ལས་གསལ། །བདེན་པའི་མི་ལ་དྲི་ཞིང་དཔྱད། །དོན་མེད་ངག་ལས་དོན་རྟོགས་མང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་མཁས་པ་རྣམས། །སུ་ལའང་གཏམ་གྱི་དྲི་རྨེད་དག །འགོག་པའི་ཆེ་ཐབས་མི་སྦྱོར་བར། །དུས་སུ་འདྲི་བ་མཁས་པའི་གནད། །ཁྱེད་ལ་བསྟོད་དོ་སྨད་དོ་ཞེས། །ནང་མིས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ངག །མི་འདྲི་མི་རྨེད་བཏང་སྙོམས་བཞག །དོན་ལྡན་ཡིན་ན་འདྲི་བར་བྱ། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ལས་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ནང་གི་བསམ་པ་ཕལ་ཆེར་ཤེས། །དེ་ལས་བྱ་དང་མི་བྱ་བ། །འགའ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལ་ལེགས་མཁས་ཤིང་། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་ལ་རིགས་དང་མི་རིགས་རྟོགས། །སྨྲ་བའི་ངག་
1-1-12b
ལ་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་འཇུག་པ། །ངག་གི་དཔལ་མོ་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་འཐོབ། །གཟུགས་མེད་གྱུར་ཀྱང་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་བྱེད་ལ། །གཏོང་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་མང་སྐྱེ་རྒུ་སྡུད། །འོད་མེད་གྱུར་ཀྱང་ནང་གི་མུན་སེལ་བའི། །སྨྲ་བ་བཟང་པོ་ངོ་མཚར་རྣམ་མང་ལྡན། །མི་བདག་སྨྲ་ལ་མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་མ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་ཞིང་། །སྐྱེ་རྒུའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་བསལ་ནས། །དགའ་སྟོན་པདྨའི་ཚལ་ཆེན་རྒྱས་པར་བྱེད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་གྱི་ངག་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།
辨眷属品
མི་ཡི་བདག་པོས་རང་གི་ཡུལ། །བདེ་བར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཡ་རབས་ཚུལ་ལ་གནས་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གོ་འཕང་སྦྱིན། །དམ་པ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །རང་གི་འབངས་ལ་ལྷག་པར་བྱམས། །ཚུལ་དེས་རང་གི་ཆོས་སྲིད་བརྟན། །མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །མ་རབས་མཐོ་སར་བཞག་གྱུར་ན། །རང་གི་རིས་ལ་ལྷག་པར་འཚེ། །ཐ་མ་རང་ཉིད་བརླག་འགྱུར་ཏེ། །པགས་པ་སྔོན་པོའི་ཝ་བཞིན་ནོ།

简体中文直译
真实或虚假为何者，
未明之前存心中，
明显后再行其事。
臣民苦乐诸申诉
1-1-12a
文字，
表达方式智与不智，
支持领导好与坏，
不随言辞草率行，
真假究竟而审察。
由此了知臣善恶，
及知申诉大臣性，
自身精通于法律，
取舍要点有益之，
未知新闻告知语，
即使出自疯人口，
明白自益当采取。
若有所言执取时，
暂久皆成有害语，
即使出自上师言，
亦应舍弃况他人。
国土苦乐与过德，
多数无意言中明，
诚实之人问与观，
无意言中明义多。
因此智慧诸王族，
对任何人话题问，
不以尊傲阻问题，
适时询问智者要。
有人赞您或诋您，
亲信妄言各种语，
不问不理保平等，
有义之事当询问。
从所说话能了知，
众生内心大部分，
从中应作不应作，
某些深义能领会。
自己言语方式善巧通，
他人所言明辨是与非，
言语
1-1-12b
正当善为行持者，
获得名誉如语吉祥女。
虽无形体能摄他人心，
虽无布施能聚众生众，
虽无光明能除内心暗，
善妙言语具诸多稀奇。
人主言语善巧世间中，
比太阳更加极明亮，
驱除众生心中一切暗，
使欢喜莲园盛开放。
王道论·护国庄严，辨自他语品第四。
辨眷属品
人间君主为自国，
安乐守护之目的，
处于高尚道德者，
应赐与其相应位。
圣者被任官职时，
对自臣民格外爱，
此法自己政教稳，
如同众人敬之王。
下劣高位安置时，
对自一方格外害，
最终自身遭毁灭，
如同蓝皮狐狸般。


 །བློ་ཁོག་ཡངས་ཤིང་ཕྱི་མཐར་བལྟ། །བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་ལ་མཁས། །རང་འདོད་ཆུང་ཞིང་འབངས་ལ་སེམས། །དེ་འདྲ་གང་ཡིན་བློན་པོར་འོས། །རིགས་བཟང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས། །ལུས་ཚུགས་སྲུང་ཞིང་ཆོས་ལ་དཀར། །ཡིད་མཐུན་ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་
1-1-13a
ཅན། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོར་འོས། །སྤྱོད་པ་བཟང་ཞིང་བསྒོ་བ་ཉན། །འཆལ་གཏམ་སྲུང་ཞིང་རྗེ་ལ་བརྩེ། །བདེན་པར་སྨྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ནང་མི་མདུན་ན་འདོན་ལ་དབང་། །བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །སྙན་ངག་ལ་སོགས་རིག་བྱེད་ཤེས། །ཡིག་གཟུགས་འབྲི་ལ་ལེགས་མཁས་པ། །སྨྱུག་འཛིན་དྲུང་ཡིག་པ་རུ་བཤད། །ལུགས་བཞིན་གཏོང་ལ་མི་འཇུངས་ཤིང་། །ནོར་རྫས་དོན་མེད་ཆུད་མི་གཟན། །དུས་ལ་སྒྲིན་ཞིང་བློ་ལྡན་པ། །མཛོད་འཛིན་ཕྱག་ཚད་བྱ་བར་འཐད། །ཁྲིམས་ལ་མཁས་ཤིང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དྲང་ཞིང་བརྟག་དཔྱད་གཟོབ་པ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་སེམས། །དེ་འདྲས་ཞལ་ལྕེ་བཅད་ན་ལེགས། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཞེ་གནག་ལ། །ཕ་རོལ་གནོན་པའི་སྒྱུ་ཐབས་ཤེས། །སེམས་བརྟན་འགྱར་འགྱུར་མེད་པ་རྣམས། །དམག་དཔོན་དག་གི་གོ་སར་དབང་། །བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བསམ་པ་དཀར། །བསོད་ནམས་རྒྱས་ཤིང་ཀླུང་རྟ་དར། །ལྷ་དང་སྲུང་མ་འཁོར་གྱུར་པ། །གང་ཡིན་གྲོས་བྱེད་གྲོགས་སུ་འོས། །བསླབ་ལྡན་མང་ཐོས་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །ཆོས་ཀྱི་བྱ་བར་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཞུ་སྣ་མི་བྱེད་པ། །དེ་འདྲ་ཡོངས་འཛིན་བླ་མར་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དག་ཏུ་ནི། །རྩིས་རིག་རྣམས་ལ་མཁས་པ་དང་། །གསོ་དཔྱད་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་སོགས། །གཙུག་
1-1-13b
ལག་མཁས་རྣམས་རྒྱུན་ཏུ་བཞག །སྒོ་པ་དང་ནི་ཉུག་རུམ་པ། །བང་མི་བྲན་དང་ལས་བྱེད་སོགས། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར། །བཤད་པ་བཞིན་དུ་བཞག་པར་བྱ། །གང་ན་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསྣོལ་ཞིང་། །སྤྱི་ལ་སྙོམས་པའི་སེམས་ཡོད་པ། །དེ་འདྲ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་བདེ། །འདི་དག་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ལ། །གང་བྱུང་གོ་ས་སྟེར་གྱུར་ན། །སོ་སོའི་ལས་དོན་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །རྒྱལ་སྲིད་དམའ་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ། དེ་ཕྱིར་མི་བདག་མཁས་པ་ཡིས། །ཡོན་ཏན་དག་གི་གོ་རིམ་བཞིན། །མི་ལ་གོ་འཕང་སོ་སོར་སྦྱིན། །སྟེས་དབང་གོ་ས་སྟེར་མི་བྱ། །ནད་ལ་གཏོང་བའི་སྨན་བཞིན་དུ། །སོ་སོའི་རང་སྐལ་ཡོན་ཏན་གནད། །ཇི་ལྟར་ཚང་པས་དོན་འགྲུབ་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་མི་དེ་དཀོན། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས། །རང་བློ་གང་ལ་འཐད་པའི་མིས། །ཅི་བྱེད་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ནས་སུ། །ཐ་མར་རང་གཞན་འགྱོད་པར་སྦྱོར། །ས་སྐྱོང་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་རང་དབང་ཡོད་བྱས་ནས། །གཞན་ངོའི་དབང་དུ་མི་བཏང་ཡང་། །གཞན་དག་མགུ་བར་བྱེད་ལ་མཁས། །ལུས་ཀྱི་རྒྱན་དང་བྲན་གྱི་ཚོགས། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གནས་སུ་བཞག །མངགས་པའི་ཕོ་ཉ་བཟོ་ཡི་སྤྱད། །ཇི་ལྟར་འཚམས་པའི་ལས་ལ་སྦྱར། །མི་ཡི་བདག་པོའི་ལས་བྱེད་རྣམས། །གང་ཡང་རུང་བས་མི་ཆོག་གི། རྡོ་ལས་གསེར་ལྟར་བཀྲབས་
1-1-14a
ནས་སུ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཞག་པར་བྱ། །བརྒྱ་སྟོང་ནང་ནས་རེས་འགའ་ཙམ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་ལྡན་འབྱུང་ན་ཡང་། །ཁྲོན་སྦལ་གྱིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། །མི་རྣམས་ཕལ་གྱིས་དེ་མི་ཤེས། །བྱ་བའམ་སྐྱེས་བུའི་བཟང་ངན་ནི། །མངོན་དུ་གྱུར་ཚེ་སུས་ཀྱང་ཤེས། །ས་བོན་ལ་ནི་ནུས་པ་བཞིན། །སྔ་ནས་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ཅང་ཤེས་རྟ་དང་སྐྱེས་བུ་མཆོག །ཕལ་པའི་ཚུལ་དང་སྦྱར་མི་རུང་། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་སྲིན་མོའི་གཟུགས། །ཡ་མཚན་གནས་སུ་འཛིན་མི་རུང་། །བློ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་དང་། །བསོད་ནམས་ཆེ་ཞིང་ཡ་རབས་རྣམས། །ཡུལ་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པས་ན། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་དགའ་བར་བྱ། །ཡ་རབས་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དགའ། །མ་རབས་རྐུ་ཁྲམ་རྔོན་པར་དགའ། །ཆགས་ཅན་སྨད་འཚོང་མ་ལ་དགའ། །འཇུངས་པ་ཟས་དང་ནོར་ལ་དགའ།

简体中文直译
心胸宽广远见长，
取舍如法善分析，
少有私欲为民想，
如此之人堪为相。
良好种姓具惭愧，
守护仪容向善法，
意气相投行
1-1-13a
高尚，
王族之中堪为后。
行为良善听教诲，
防护杂谈爱君主，
诚实言语之众生，
堪为亲信与侍从。
通晓文法不迷惑，
诗歌等学问皆知，
书写字体善精通，
持笔书记官所称。
如法布施不吝啬，
财物无义不浪费，
适时慷慨具智慧，
司库出纳任适宜。
精通法律无偏袒，
公正细致有考察，
因果取舍如法思，
此等断案最为良。
勇气强大且严厉，
善知降伏敌计谋，
心志坚定不动摇，
堪为将领之职位。
智慧广大心纯净，
福德丰盛运势高，
神灵护法为眷属，
堪为谋士与友伴。
具戒多闻修行者，
专一从事于法事，
不为诉讼之开端，
堪为亲教之上师。
国王宫殿之内中，
精通算学之智者，
如法了知医术等，
学
1-1-13b
问智者常安置。
门卫及诸侍卫人，
信使仆从办事等，
依照各自之特征，
如同所说安排之。
何处因果不错乱，
公平之心待大众，
此等任命为官时，
乡村城市皆安乐。
与上所述相违者，
随意授予职位时，
各自事业不成就，
成为国政衰弱因。
因此智慧人君主，
依照功德之次第，
分别授予人职位，
不以偶然授职位。
如同病对应之药，
各自应得功德要，
依此具足成事业，
万能之人实稀少。
浊世时代诸王族，
随己所喜之众人，
一切作为受掌控，
最终自他皆后悔。
具有智慧诸护地，
常时保持有自主，
不随他人言所转，
善于取悦诸他人。
身体饰品仆众群，
安置适当之处所，
差遣使者工具具，
适合任务中运用。
人王手下办事者，
不可随便而任用，
如从石中
1-1-14a
取黄金，
择取具德而安置。
百千人中偶一时，
具大功德虽出现，
如井蛙观大海般，
平庸众人不了知。
事业或者人优劣，
明显之时谁都知，
如同种子之能力，
早知此者乃智者。
千里马与殊胜士，
不可对待如平庸，
劣等之人魔女形，
不应视为稀奇事。
具慧通晓诸学问，
福德广大高尚士，
成为国土之庄严，
国王应当喜爱之。
高尚有德人喜爱，
下劣盗猎人所爱，
贪欲之人爱妓女，
吝啬之人爱财食。


ཆགས་ཅན་སྨད་འཚོང་མ་ལ་དགའ། །འཇུངས་པ་ཟས་དང་ནོར་ལ་དགའ། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་ཕལ། །བཟང་པོ་བྱེད་ལ་རྗེས་འཛིན་མེད། །ངན་བྱེད་ཚར་གཅོད་མེད་གྱུར་ཚེ། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་ཆད་འགྱུར། །གང་ན་མི་བདག་བཟང་པོ་ཡིས། །བཟང་བྱེད་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ན། །བཟང་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །ངན་པའང་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ། །གང་ན་མི་བདག་ངན་པ་ཡིས། །ངན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་བརྩེ་ན། །ངན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །བཟང་པོའང་ངན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་
1-1-14b
རྒྱལ་པོས་གཞན། །བརྩེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་འོས་པར་དགའ་བྱ་ཡི། །མི་འོས་དབང་གཏད་ཅི་ལ་བྱ། །ནང་མི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །མི་རིགས་བྱ་བ་བྱེད་ན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་མི་བྱ་སྟེ། །འཇམ་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་རྒྱང་དུ་འདོར། །ཉེ་བའི་འཁོར་དུ་གྱུར་རྣམས་ལ། །རྒྱུ་མཚན་ཆུང་ངུས་ཁྲོ་མི་བྱ། །འཁོར་རྣམས་བུ་བཞིན་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །ཀུན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཕ་བཞིན་སེམས། །བློན་དང་ལས་བྱེད་མི་རྣམས་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་བདེ་སྡུག་ནི། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོའི་ལག་ན་གནས། །ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་ཅི་འོས་པའི། །ཟ་ཐང་དང་ནི་ལེགས་པའི་ལས། །བསྒྲུབས་པའི་དགའ་སྟོན་གནང་སྦྱིན་རྣམས། །རྒྱལ་པོས་དགག་པར་མི་བྱའོ།

简体中文直译
贪欲之人爱**，
吝啬之人爱财食。
浊世时代诸王族，
善行无有赏识者，
恶行无有惩处时，
善良之人亦失望。
何处人主贤善者，
善待行善众人时，
善良一方皆欢喜，
恶者亦趋善良方。
何处人主恶劣者，
怜爱恶劣之人时，
恶劣一方皆欢喜，
善良亦趋恶劣方。
业力所致
1-1-14b
国王对，
他人生起爱心时，
应当适当给欢喜，
不当授权为何施？
亲信眷属之众人，
若作不应行之事，
也不应作严惩罚，
以柔和法远离之。
对于亲近之眷属，
小小缘由不应怒，
如子善养众眷属，
众皆视王如父亲。
对于大臣办事人，
常以慈爱而养护，
因为国王苦与乐，
皆在眷属手中存。
对于众多办事人，
应有薪资及善行，
成就欢宴赐赏等，
国王不应加阻挡。


 །ལེགས་བྱས་བརྗེད་པར་མི་བྱ་བར། །དྲིན་དུ་གཟོ་ཞིང་བསྔགས་པ་བརྗོད། །འཁོར་ལ་བྱམས་པས་སྙོམས་ཁྱབ་ན། །འཁོར་རྣམས་འདུ་ཞིང་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ། །བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་བརྩེ་བྱ་སྟེ། །འཁོར་གྱི་ཆེ་བ་གང་ཐོབ་པ། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དཔལ་ལས་བྱུང་། །རྒྱལ་རིགས་མི་སྲུན་གྱུར་ན་ཡང་། །འཁོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཇི་ནུས་བསྲུང་། །མིག་ལ་ནད་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །བཅོས་པར་བྱ་ཡི་འབྱིན་མི་རིགས། །བློན་དང་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་རྣམས་ཀྱིས། །ལེགས་ཉེས་ཚུལ་བཞིན་རྟིང་གཅོད་བྱ། །གཉེན་གྱི་ངོ་དང་
1-1-15a
གསུག་འབུལ་ལ། །ལྟ་ན་རྒྱལ་ཁམས་བརླག་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་ལ་མི་ལྟ་བའི། །རང་འདོད་ཆེ་དེ་བློན་ཡིན་ན། །རྐུ་དང་རྔོན་པ་སྨད་འཚོང་མ། །བློན་གྱི་གོ་སར་ཅིས་མི་དབང་། །རང་འདོད་མེད་པར་རྒྱལ་ཁམས་ལ། །ལྟ་ཞིང་སྙོམས་པ་བློན་པོ་ཡིན། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་བྱས་ན། །རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཞར་ལ་འབྱུང་། །གང་ན་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡི། །བློན་པོ་རིན་ཆེན་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་ལ་ཕན་པས་ན། །རྒྱལ་ཁམས་དེ་ན་དེ་ཉིད་བཙུན། །མི་ལ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །སྐྱོན་ཡོན་ཁོང་ན་གནས་གྱུར་པ། །ཁ་ནས་བཤད་པ་ཅི་འདྲ་ཡང་། །ལག་གི་བྱ་བས་ངེས་པར་རྟོགས། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །ལས་བྱེད་བློན་དུ་འོས་མི་འོས། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འབྱེད་བྱ་ཡི། །གང་བྱུང་བྱས་ན་རྒྱལ་སྲིད་དམའ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །བཟང་པོ་རྣམས་ལ་དབང་གཏད་ཅིང་། །ངན་པ་རྣམས་ལ་དབང་མི་བསྐུར། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་འདོད་དེ་ལྟར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས། །ཆོས་ལ་སེམས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་ཡར་ཟླ་བཞིན། །རྒྱལ་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས། །མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་ཐབས་ལ་སེམས། །རང་གི་སྡེ་རིས་ལེགས་པར་སྐྱོང་། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་ཡུན་དུ་བརྟན། །རྒྱལ་པོ་ཐ་མར་གྱུར་པ་རྣམས། །
1-1-15b
འབངས་ལ་མི་སེམས་ནོར་ལ་སེམས། །རྩ་བ་ཉམས་པའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་མྱུར་དུ་འཇིག །འབངས་ལ་ཆད་པས་མནར་བ་ཡི། །ནོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་བརྔན་བྱས་པས། །མི་བདག་ངན་པ་མགུ་འགྱུར་ཏེ། །ཀྱེ་མ་སྙིགས་མའི་བློ་གྲོས་མཚར། །མི་ལ་ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱིས་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་ཕན། །དེ་འོག་མངའ་ཐང་སྙན་གྲགས་གཙོ། །དེ་ཡིས་ཚེ་འདིར་དཔལ་དང་ལྡན། །དེ་གཉིས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པར། །ནོར་ལ་བལྟས་ནས་ཁྲིམས་འཕྱུགས་པ། །སྐྱེ་རྒུའི་དབང་པོར་མི་འོས་པས། །ཆེན་པོའི་གོ་སར་མི་དབང་ངོ་། །དེ་སླད་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོའམ། །གྲོང་གི་རྗེ་བོ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། །འོས་ཤིང་དབང་བའི་ནོར་བླང་གི། གནས་མིན་ནོར་ལ་བསམ་མི་བྱ། །མི་ལས་ཆེ་བའི་གོ་ས་ནི། །རིན་ཆེན་གསེར་གྱིས་ཉོས་ནའང་དཀོན། །ཆེན་པོའི་གོ་སར་བཞག་པ་གང་། །དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན། །བཀྲེན་པ་རྣམས་ལ་ཟས་གཙོ་སྟེ། །འབྱོར་ལྡན་རྣམས་ལ་རིན་ཆེན་གཙོ། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་གོ་འཕང་གཙོ། །དེ་ཕྱིར་གོ་ས་དེ་སྲུང་གི། གོ་ས་ཐོབ་ནས་ཕ་རོལ་ལ། །ཇི་ལྟར་ཕན་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་བྱ་ཡི། །འཕྲོག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་མི་བྱ། །གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གནས་རྣམས་ཀྱིས། །ཕ་རོལ་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱངས་བྱས་ན། །ཟས་ནོར་མ་བསྡུས་ངང་གིས་འདུ། །ནོར་མེད་གྱུར་ནའང་གོ་འཕང་བརྟན། །
1-1-16a
དེས་ན་ཆེན་པོའི་གོ་ས་ལ། །གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་དང་རྒྱལ་ཁམས་ལ། །ཕན་པ་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ། །ལུགས་བཞིན་བྱེད་པའི་ས་སྐྱོང་ལ། །དེ་ཡི་ཉེ་དུའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །སྣ་•ཚོགས་བསམ་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་བའི། །གནས་མིན་ངོ་ཆེན་ཞུ་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་ཕ་མའམ་བླ་མས་ཀྱང་། །མི་འོས་པ་ཡི་ཞུ་སྦྱོར་ན། །རྒྱལ་པོས་དེ་ལ་གནད་བཀྲོལ་ཏེ། །

简体中文直译
善行不应被忘记，
感恩戴德并赞美。
眷属均蒙慈爱照，
眷属聚集诸事成。
眷属亦应对国王，
如同独子般爱戴，
眷属所获诸尊位，
皆从国王荣耀生。
王族虽变为凶暴，
眷属仍应尽力护，
眼睛虽然生病痛，
应当医治不应挖。
大臣及诸断案者，
当依善恶如法判，
亲友情面与
1-1-15a
贿赂，
若顾王国将毁灭。
不顾国王事业而，
自利心大若为臣，
盗贼猎人及**，
何不堪任臣位置？
无私利心为国度，
平等看待乃大臣，
若为国家谋安乐，
自身圆满随之生。
何处如法相合之，
大臣珍宝仅一人，
对王事业有益故，
彼国中他最尊贵。
人有各种善与恶，
过失功德心中存，
口中所言虽不同，
实际行为定能知。
因此国王及王族，
任臣合适不合适，
详细考察分辨之，
随意而行国政衰。
如是了知国王应，
授权于诸善良者，
恶人不应委以权，
欲国安乐当如是。
最上等的诸国王，
主要心思在于法，
努力国家安乐策，
由此国政如月增。
中等之中诸国王，
思考势力增长法，
善治己方诸部族，
由此国政长久稳。
下等之中诸国王，
1-1-15b
不思臣民但思财，
如同根基损树木，
由此国政速灭亡。
臣民遭受惩罚苦，
以财物贿赂国王，
恶劣人主心欢喜，
悲哉浊世智慧奇！
人以正法为主要，
法于今后世皆益，
其次权势与名声，
此使今生具吉祥。
不以此二为主要，
看重财物失正法，
不配成为众生主，
不应拥有大位置。
因此国王或大臣，
或为乡村之主人，
应得合法财可取，
非处财物勿思虑。
人中崇高之地位，
即使黄金买亦稀，
安置高位之众人，
即是国王之因缘。
对于贫穷食为主，
富足之人珍宝重，
高尚之人地位要，
因此守护其地位。
获得地位对他人，
思维如何利益他，
应当生起施舍心，
不应生起掠夺心。
居于崇高地位者，
如法养护诸他人，
财食不聚自然集，
无财时亦地位稳。
1-1-16a
因此居于大地位，
诸位应当依正法，
为国王事与国家，
唯思利益诸方面。
依法行事之君主，
其诸亲属众等人，
各种思想持一方，
不当请托不合事。
即使父母或上师，
若为不当之请托，
国王应向他直陈，
;


 །རྒྱལ་པོས་དེ་ལ་གནད་བཀྲོལ་ཏེ། །ཁྲིམས་འགལ་བྱ་བ་སྐབས་མི་དབྱེ། །ཁྲིམས་དང་ལུགས་ལས་མི་འགལ་བའི། །ཕན་པ་གང་དང་ཅི་ཡིས་ཀྱང་། །གཉེན་དང་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡི། །བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་གྲོས་སུ་གཏོགས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་འདོད་ཕྱོགས་ཞེན་མི་སྨྲ་བར། །བཟང་ངན་བླང་དོར་བྱ་བའི་གནད། །གང་ཤེས་ཚུལ་བཞིན་ཞུ་བར་བྱ། །རྒྱལ་པོས་བླ་མར་བཟུང་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ཚེ་འདི་དང་། །ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ཏུ། །བདེ་བའི་ཐབས་ལ་ཡང་དག་བསམ། །ཆོས་མིན་བྱས་ན་མི་རིགས་ཞེས། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་གཞེན་བསྐུལ་གདབ། །ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ལ། །ཇི་ལྟར་ནུས་པར་བཀོད་པར་བྱ། །སྲོག་ལ་བབ་པའི་ཆད་ལས་སོགས། །ལུགས་དང་མི་འགལ་འགའ་ཞིག་ལས། །འཇིག་རྟེན་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །ངོ་ཆེན་བླ་མས་གསུང་མི་བྱ། །བླ་མ་ཤིན་ཏུ་གཉན་པའི་ཕྱིར། །བཀའ་ལས་བཟློག་
1-1-16b
པར་མི་རིགས་པས། །ཞུ་བ་མང་ན་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་། །བགྱི་བར་དཀའ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བླ་མས་རྒྱལ་པོ་བསྲུང་། །རྒྱལ་པོས་བླ་མ་བསྲུང་བགྱིས་ན། །ཚེ་འདིར་ཐུགས་མཐུན་བཀྲ་ཤིས་ལ། །ཕྱི་མའི་དུས་ན་བདེ་བར་འགྱུར། །གང་ལ་རྒྱལ་པོ་ཐུགས་བརྩེ་བ། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །གང་ཕན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །བདག་ལ་ཐུགས་ནི་བརྩེའོ་ཞེས། །རང་དོན་སྣ་ཚོགས་ཞུ་སྦྱོར་གྱིས། །རྒྱལ་པོ་གནས་མིན་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་འདྲ་ཁྲེལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོས་ཤེས་ནས་དོར་བར་བྱ། །འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱུད་དག་པ། །བཟང་པོའི་གསེར་དང་མཚུངས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བརྟག་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་རིགས་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་ཡིས། །བློ་གྲོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ལེགས་བརྟགས་ནས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱིས་ལེགས་མཛེས་པ། །སཱ་ལའི་ཤིང་ཆེན་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མཐོ། །འཁོར་བཟང་དག་དང་ངེས་པར་ལྡན་གྱུར་ན། །དམན་པའི་མི་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཆེ་དང་མཉམ། །རྒྱལ་པོ་བཟང་ཞིང་འཁོར་ཡང་བཟང་གྱུར་ན། །ཡངས་པའི་ས་ཆེན་དཔུང་པས་འཛིན་པར་ནུས། །རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུས་ས་རྣམས་མཐའ་དག་གི། སྐྱེ་རྒུའི་ལེགས་ཉེས་གཏན་ལ་དབབ་པར་དཀའ། །འཁོར་ཚོགས་བཟང་པོ་འཁོར་དུ་བསྡུ་བྱས་ན། །འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་དགེ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་བདག་པོས་
1-1-17a
འཁོར་རྣམས་ལེགས་བསྐྱང་ཞིང་། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་རྒུས་རྗེ་ལ་མངོན་མཆོད་པ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་དང་སྐྱིད་པ་ཡིས། །རྒྱལ་ཁམས་ཕྱུར་བུར་གང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ།

简体中文直译
国王应向他直陈，
违法之事不可开。
不违背法与规则，
任何利益以何法，
亲友眷属众生之，
心愿应当全满足。
国王商议参与者，
不说自欲偏一方，
善恶取舍诸要点，
所知如法而奏报。
国王视为师者应，
思量国王今生及，
特别于诸他世界，
安乐方法正思考。
非法行为不应为，
如是规劝于国王。
符合正法之事业，
尽己所能安排之。
关乎性命惩罚等，
不违规则某些事，
世间法律之事务，
大师不应面请托。
上师极为尊严故，
违背法旨不应理，
若请求多国王亦，
会变难以办理事。
1-1-16b
因此上师护国王，
国王保护诸上师，
今生和睦吉祥兆，
来世时中得安乐。
国王对谁心慈爱，
彼人应当对国王，
唯行有益之事业，
不应说"王慈爱我"，
各种自利作请托，
令王涉入不当事，
此等无耻之人故，
国王知晓当舍弃。
眷属共同心清净，
如同精金相等者，
教示养护众生法，
王道论典当研究。
如是具福德王族，
以智力观察众生，
以有功德眷围绕，
如同娑罗大树高。
若必定具良眷属，
下等之人亦同大王族。
国王贤善眷亦良，
则能肩负广大地。
国王一人难定断，
大地一切众善恶。
若良好眷属众环绕，
眷属圆满皆贤善。
人间君主
1-1-17a
善养护眷属，
众生敬仰尊主明显，
与彼同享乐与喜，
国土如同充盈满。
王道论·护国庄严，辨眷属品第五。


། །།
讲述仙人授记经·王道品之意品
ཐབས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་བསྟན་པའི་མདོར། །བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་། །མུ་སྟེགས་འདུལ་བའི་གཟུགས་བཟུང་བ། །བདེན་པར་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །མི་བདག་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་གིས། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་ནི། །ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བར་བྱ་ཞེས་སུ། །དྲིས་ཤིང་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་ནི། །གསལ་བར་འདི་རུ་བརྗོད་བྱ་ན། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པས་ཉོན། །སྐྱེ་རྒུ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ཡང་། །ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ་འདི་ལ་གཉིས། །སྐྱེ་བ་བཞིས་བསྡུས་སེམས་ཅན་དང་། །འབྱུང་ལྔས་བསྡུས་པ་སྣོད་ཀྱི་ཁམས། །སྐྱོང་ཚུལ་རང་རང་ལས་དང་ནི། །སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོས་སྐྱོང་བ་གཉིས། །དང་པོ་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་། །བསྐལ་བ་དང་པོའི་མི་རྣམས་བཞིན། །ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་མི་ཕོངས་ལ། །ཕན་ཚུན་འཚེ་དང་རྩོད་པ་མེད། །གཞན་ཡང་བསྐལ་བཟང་དུས་ཀྱི་མི། །ཕ་མ་བཀུར་ཞིང་དགེ་ཆོས་སྤྱོད། །རྒྱལ་པོར་གདགས་པ་མེད་ན་ཡང་། །རང་རང་ལས་ཀྱིས་བདེ་བར་སྐྱོང་། །གཉིས་པ་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་གཞན། །
1-1-17b
སྐྱོང་ལ་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་ཅེས་བྱ། །འདི་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ཆེ་དང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ། །རྒྱལ་ཕྲན་བཞི་ལས་འཁོར་སྒྱུར་ནི། །ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཡན་ཆད་འབྱུང་། །མི་བདག་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན། །ཀུན་གྱིས་སྤྱི་ནས་དབང་བསྐུར་བ། །མཐའ་འམ་གླིང་བཞི་ལས་རྒྱལ་ཞིང་། །དགེ་བཅུའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི། །རང་ཉིད་གནས་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལྡན། །གཞན་ཡང་དེར་འགོད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ། །ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བྱེད་འཁོར་ལོ་དང་། །བཞོན་མཆོག་ངོ་མཚར་གླང་པོ་ཆེ། །རྩེ་དགའི་མཆོག་གྱུར་བཙུན་མོ་དང་། །སྣང་བྱེད་ཡོ་བྱད་མཆོག་ནོར་བུ། །ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་ལྡན་ཁྱིམ་བདག་དང་། །དཔའ་མཛངས་བདེ་བྱེད་བློན་པོ་མཆོག །ཤུལ་ལམ་བདེར་བགྲོད་རྟ་མཆོག་སྟེ། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་དག་དང་ལྡན། །ས་རྣམས་མཐའ་དག་ཀུན་ནས་སུ། །རང་གི་རིས་སུ་ཕབ་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བས། །གནོད་མེད་སྡོ་བ་མེད་པར་ནི། །ནན་གྱིས་བགྱི་བས་འཚེ་བ་མེད། །མཚོན་གྱིས་འཚེ་དང་ཆད་པ་ཡིས། །མནར་བ་དག་ནི་མེད་བཞིན་དུ། །མི་རིགས་གསུམ་སྤང་ཆོས་མཐུན་གྱིས། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་སྙོམས་པས་སོ། །གང་ཞིག་གླིང་བཞིར་གནས་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཕྲན་ཇི་སྙེད་པས། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེར། །བདག་གནས་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་འདི། །བཞེས་ལ་བདག་ཅག་
1-1-18a
སྐྱོང་མཛོད་དང་། །བདག་ཅག་ལྷ་ཉིད་ཞབས་འབྲིང་དུ། །མཆི་བར་འཚལ་ཞེས་འདུད་པར་བྱེད། །འཁོར་སྒྱུར་དེ་ཡིས་དེ་ཀུན་ལ། །རང་རང་མངའ་རིས་གཏོགས་པ་རྣམས། །ཆོས་དང་མཐུན་སྐྱོང་མི་མཐུན་མིན། །ཆོས་མིན་སྤྱོད་ལ་མ་དགའ་བར། །འཁོར་ཀུན་སྙོམས་པར་སྐྱོང་གྱིས་དང་། །ཁྱོད་ཀྱང་བདག་གི་ཞབས་འབྲིང་དུ། །འགྱུར་ཞེས་གནང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །རང་གི་རིགས་ལ་དབང་བའམ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཐོབ་པའི། །མངའ་ཡུལ་དེ་ལ་དབང་སྒྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་ཅི་ཞིག་ལ། །གནས་ནས་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་ཞེ་ན། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་མ་གཏོགས་གཞན། །བསྟན་བཅོས་ལ་ནི་གནས་ནས་སུ། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་དུ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བྱུང་བའི་ཚེ། །མི་རིགས་པ་གསུམ་མེད་ཕྱིར་རོ།

简体中文直译
讲述仙人授记经·王道品之意品
方便神变教示经中，
菩萨大士圣者彼，
现持外道调伏相，
对于诚实语之人，
暴恶人主名炽显，
"诸国王应如何护，
一切众生"如是问，
所教导之义内容，
于此明确宣说时，
诸君主应恭敬听。
所谓众生一词者，
五蕴也是此分二，
四生所摄诸有情，
五大所摄器世界。
护养方式自业及，
众生之主护持二。
第一如同北俱卢，
及如初劫人类般，
资具受用不贫乏，
彼此无害亦无争。
其他贤劫时人类，
尊敬父母行善法，
即使无有国王称，
各自业力安乐护。
第二除彼等外他，
1-1-17b
护理名为众生主，
此中分有转轮王，
大王及诸界域王，
小王四种转轮王，
寿八万岁以上生。
人主拥有金轮者，
众人共同行灌顶，
征服边界或四洲，
十善正法之道中，
自住故为具法者，
亦置他人法之王。
胜利诸方之法轮，
最胜坐骑妙象王，
嬉戏最胜之王妃，
照明资具宝珠宝，
富有最胜之主藏，
勇智安乐大臣胜，
道路安行骏马胜，
具足七宝诸珍贵。
大地一切诸方位，
皆降服于自部类，
如何做到反抗者，
无损不用强迫力，
无暴行以无害法，
无以刀兵加伤害，
无有惩罚之折磨，
舍弃三种不正法，
以合法方不偏袒，
平等对待故如是。
任何四洲中所居，
诸国王和小王等，
皆向转轮王奉请：
"我等居处具财富，
众多民众所充满，
请您接受我
1-1-18a
等护，
我等愿为神足前，
服侍者"如是顶礼。
彼转轮王对彼等，
各自所属疆域内，
如法护持非不合，
不乐非法之行为，
平等护理诸眷属，
"汝等亦成我侍从"，
如是赐予他允许。
除彼以外诸国王，
于自种族所掌或，
以福德力所获得，
疆域彼等来统治。
诸国王依何而住，
护养众生若问者，
除转轮王外其他，
依于论典而安住，
以此护养诸众生，
为何如此世界中，
当转轮王出现时，
因无三种不正法。
;


 །མི་རིགས་གསུམ་ཞེས་གང་ཞེ་ན། །མི་དགེ་བཅུ་ལ་མངོན་དགའ་བ། །ཆོས་མིན་གྱི་ནི་ཆགས་པ་ཡིན། །རང་གི་འབྱོར་པས་ཆོག་མི་ཤེས། །མི་རིགས་པ་ཡི་འདོད་ཆེན་ཉིད། །ལོག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་བསྟེན་པ། །ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཞེས། །དེ་ལྟར་དེ་གསུམ་སྤྱོད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་དེ་དུས་མ་མཆིས་པས། །དེ་ཀུན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དེའི། །རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བས་ནི། །རྒྱལ་པོའི་སེམས་དང་བཀའ་ལས་ནི། །
1-1-18b
འདའ་བ་སུ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། །རྒྱལ་པོའི་བྱ་བར་ཚེགས་མེད་པར། །ཀུན་ཀྱང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་དག་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གང་ཚེ་ཆོས་མིན་ཆགས་པ་སོགས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྡན་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ནི། །བཞག་ཅིང་ཕན་པར་བྱ་བའི་སླད། །ཐུགས་བརྩེ་མཁྱེན་པར་ལྡན་པ་ཡི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ལུགས་དང་ལུགས་མིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱེད། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །མི་རིགས་པ་ཡི་ཆགས་པ་དང་། །སྡང་དང་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་རུ། །མ་ཆགས་མ་སྡང་རྨོངས་མེད་དེ། །གཉེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། །རབ་དབྱེ་ཕན་ཡོན་གསུམ་དུ་སྟོན། །གཉེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཀུན་སློང་ནི། །བག་ཡོད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན། །བག་ཡོད་ཅེས་པ་གང་ཞེ་ན། །མི་དབང་དེས་ནི་འདི་སྙམ་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ། །བདག་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་བྱེད་ཅིང་། །ངེས་འབྱུང་བཙལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །དབང་ཕྱུག་དམ་པས་དབང་བགྱིད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་སུ་བྱ་བ་ནི། །མ་ཐོབ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་འཚོ། །ཐོབ་ལའང་དུས་མིན་གྱིས་མི་འཚོ། །དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །དབུལ་ལ་གནོད་པས་
1-1-19a
མི་འཚོ་ཞིང་། །མུ་གེས་འཚེ་ན་གཞན་སྐྱོབ་བྱེད། །ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ནི་འཕྲོག་པ་དགག །ཕན་ཚུན་གནོད་ཚེ་ཕན་གདགས་ཤིང་། །དབུལ་དང་མགོན་མེད་རྣམས་ལ་སྦྱིན། །མི་སྲུན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི། །ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེས། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱ་བའོ། །མི་སྲུན་པ་ལ་ཆད་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། །ཡང་དག་དུས་བབ་དོན་ལྡན་དང་། །འཇལ་ཞིང་བྱམས་པ་ལྔ་ལྡན་པའི། །མི་ཡི་བདག་པོས་ཆད་པ་གཅོད། །དང་པོ་ཕ་རོལ་གཡོན་ལ་གནས། །ཆད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཉེས་མེད་ཆད་པས་བཅད་གྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར། །གཉིས་པ་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡི། །མཐུ་མཆིས་གྱུར་ན་ཉེས་པ་དང་། །བསྟུན་ཏེ་ཇི་ལྟར་འོས་པར་སྦྱར། །བཟློག་ན་དུས་སུ་མ་བབ་འགྱུར། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི། །དོན་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ལས། །གང་བྱུང་བྱས་ན་ཁྲིམས་ཀྱི་ལུགས། །འདས་ནས་དོན་དང་མི་ལྡན་འགྱུར། །བཞི་པ་སྐྱོན་བརྗོད་ཙམ་གྱིས་ནི། །མི་འགྲུབ་ཆད་པས་གཅད་འོས་ནའང་། །བསད་དང་དབང་པོ་འབྱིན་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཉིང་ལག་གཏུབ་མི་བྱ། །སྙིང་རྗེས་བཅིངས་དང་བཙོན་འཇུག་དང་། །བརྡེག་དང་བསྡིག་དང་གནོད་སྤྱོད་དང་། །གནས་ནས་དབྱུང་དང་ནོར་འཕྲོག་སོགས། །ཇི་ལྟར་འཚམས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ལས་འདས་པར་བརླང་བྱས་ན། །ཧ་ཅང་
1-1-19b
བརླང་པ་ཆེ་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་ཡིན་པས། །མི་སྲུན་བཀུམ་པར་བྱས་གྱུར་ན། །ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་ཀྱིས་དུས་བྱས་ནས། །ངན་སོང་དག་ཏུ་ཕལ་ཆེར་འགྲོ། །ཡུན་རིང་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །ཤ་མཁོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར། །དབང་པོ་ཡན་ལག་བྲལ་གྱུར་ན། །ཕྱིར་ཞིང་བཅོས་སུ་མི་རུང་ལ། །དེ་ལས་གཞན་པ་བཅིང་བརྡེག་སོགས། །བཅོས་སུ་རུང་ཕྱིར་བྱ་བར་བཤད། །གལ་ཏེ་མི་སྲུན་དག་ལ་ཡང་། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་མ་བསྲུང་ན། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་བྱ་བ་ནི། །རྒྱལ་པོས་རྫོགས་པར་མ་བྱས་སོ།

简体中文直译
三种不正法是什么？
喜爱十不善法者，
是为非法之贪著。
不知足于己财富，
是为不正之大欲。
依止邪论典籍者，
以邪法摄受眷属。
如是三种行为之，
有情彼时不存在，
彼等皆因转轮王，
以自法之威力故，
无人违背国王心，
1-1-18b
与敕令者皆不生，
国王事业无障碍，
一切和谐而安住，
故不依赖于论典。
何时非法贪著等，
存在于诸有情时，
为使国王心安住，
并令利益得成就，
具有慈心与智慧，
大仙人们为此故，
为使了知正与邪，
制作国王论典法。
护养众生之事业，
此论典又是何者？
针对不正贪欲与，
嗔怒愚痴之对治，
无贪无嗔无愚痴，
三种对治之本性，
分类功德三方面。
三种对治之发心，
谓为谨慎与悲心。
谨慎一词何所谓？
君王如是思维道：
"财富无常如云动，
我亦终将死亡"等，
安住于此正念中，
了知欲望之过患，
以求出离之方式，
享用一切诸财富，
以最胜权自在行。
悲心之意是指此：
未得财富不应夺，
已得不应非时取，
即使时机已成熟，
损害贫穷
1-1-19a
不应行，
饥荒加害当救护，
应当禁止盗抢劫，
彼此相害施利益，
贫乏无依当布施，
对于暴恶之众生，
以正当惩罚制裁，
如是护养诸众生。
对于暴恶以惩罚，
应当如何来制裁？
具足五种正确时，
适宜有义并量度，
慈爱人主行惩罚。
第一确认对方处，
于邪恶应罚之列，
无过罚之若发生，
将成极为颠倒事。
第二若有惩罚之，
能力再根据过失，
适当惩处为合宜，
否则非为时机到。
第三应当依照已，
承诺之义而住立，
若随意行则法律，
规则违越无义利。
第四仅述说过失，
无法成就若应罚，
不应杀害或挖出，
诸根及斩肢支节。
慈悲束缚与监禁，
殴打恐吓与害行，
驱逐出境没收财，
应按适宜而处置。
若行超过此等罚，
将成过
1-1-19b
度之粗暴，
国王护养众生者，
若杀暴恶之众生，
以愤怒心命终后，
多会转生恶趣中，
长久转生轮回中，
将成彼此仇恨缘。
若失诸根与肢体，
将成无法再修复，
而束缚殴打等他，
可复故应作所说。
若对暴恶众生等，
不以悲心加护卫，
护养众生之事业，
国王未能圆满行。


 །ལྔ་པ་ཇི་ལྟར་མི་སྲུན་ལ། །སྙིང་རྗེས་བརླང་བར་བྱ་ཞེ་ན། །དཔེར་ན་བུ་ནི་མི་སྲུན་པར། །ཉེས་པ་བཟློག་སླད་ཕ་ཡིས་ནི། །གསོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི། །རྡེག་དང་སྡིགས་སོགས་བྱེད་པ་བཞིན། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་གདུལ་ཐབས་ལ། །ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཆད་པས་གཅད་འོས་པའི། །མི་སྲུན་པ་ནི་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་གནོད་པ་དང་། །ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གནོད། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་མི་ཉན་དང་། །ལོག་པར་འཚོ་བས་འཚོ་བ་དང་། །ལོག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་རྣམས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མི་བདེ་འཕེལ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་རྒྱལ་པོའི་སྲོག་དང་ནི། །བཙུན་མོ་ནོར་སོགས་བརླག་བྱེད་དང་། །ཕྱར་ཀ་གཏོང་དང་གསང་མི་ཐུབ། །ལ་སོགས་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །ཉེས་དང་
1-1-20a
བསྟུན་ལ་སྨད་ནས་སུ། །སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་ནོར་འཕྲོག་དང་། །བཅིང་དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པས། །ཕྱིན་ཆད་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ། །ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པ། །སྤྱོ་དང་བསྡིག་དང་གནོད་པ་དང་། །བརྡེག་དང་བཙོན་དུ་བཟུང་སོགས་ཀྱི། །ཆད་པས་ལས་དེ་འགོག་པར་བྱ། །རང་གི་མངའ་ཡུལ་གནས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་མི་ཉན་རྣམས། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དབང་བསྒྱུར་ལ། །རང་རང་སྡེ་རིས་ལས་མི་བསྐྱོད། །རང་གི་རིས་ནས་མ་བསྐྱོད་པས། །རྒྱལ་པོར་དྲིན་དུ་གཟོ་སེམས་སྐྱེ། །འཇིགས་པས་བཀའ་ཉན་ཀུན་གྱིས་འདུད། །གྲགས་པར་འགྱུར་ཞིང་བསོད་ནམས་ཐོབ། །བྱ་བ་ཤན་པ་སྨད་འཚོང་སོགས། །སྡོམ་མིན་སྡིག་རྒྱུན་འཛིན་པ་ཡིས། །ལོག་པས་འཚོ་བར་གྱུར་རྣམས་ལ། །ཕྱིན་ཆད་འདི་འདྲ་མ་བྱེད་ཅིག །བྱས་ན་ཆད་པ་འདི་ལྟ་བུ། །གཅོད་པར་འགྱུར་ཞེས་འཇིགས་པ་དག །བསྟན་པས་བསྡིགས་ཏེ་དགག་པར་བྱ། །ཚུལ་མིན་ལྟ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཚོ་བ་ཉམས་ལྟ་བུ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་རྣམས། །ཐབས་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གཞུག །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཆོ་ག་འཚོ་བ་ཉམས་པ་གང་། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་སྦྱངས་བྱས་ཏེ། །བསྐྲད་པར་བགྱིས་སམ་རང་རང་གི། ཁས་བླང་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །བསྐྲད་པར་ནུས་པར་མ་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོས་
1-1-20b
ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་སུ། །བཙུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོགས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་ཕྱོགས་གཉིས་པོ། །རྩོད་པས་ཁྲིམས་སོགས་ཉམས་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཆོས་ལ་ནི། །ཡང་དག་མཁས་ན་དེ་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་ཡུལ་དེར་གནས་པ་ཡི། །དགེ་སྦྱོང་དང་ནི་བྲམ་ཟེ་གང་། །ཆོས་མཁས་ཡ་རབས་སུ་གཏོགས་པ། །བསྡུས་ནས་རྩོད་པ་དེ་སྦྱང་བྱ། །དེ་ཚེ་གང་ཞིག་རིགས་པ་དེའི། །ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོགས་ནི་ལེགས་བགྱིས་ཏེ། །བསྡིག་དང་བསྐྲད་སོགས་གང་འོས་པས། །གཅིག་ཤོས་ལོག་ཞུགས་དེ་བཟློག་བྱ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ཁམས་ན། །ཕ་མ་རྒས་ཚེ་མི་བཀུར་ཞིང་། །དེ་བཞིན་གཉེན་དང་བྲན་སོགས་ལ། །འོས་པའི་ཟས་ནོར་མི་སྟེར་བར། །ལས་ལ་བཀོལ་ཏེ་ངལ་འཇུག་པ། །འདི་དག་མི་སྲུན་ལྔ་པོ་དེ། །གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤེ་ན། །རང་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ལ། །སྦྱིན་པར་འོས་པ་མི་སྟེར་བར། །རང་གིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །ལོག་འཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན། །ལོག་པར་འཚོ་བའི་མི་སྲུན་པའོ།

简体中文直译
第五如何对暴恶，
以悲心行粗暴事？
譬如子女不驯服，
为阻止过失父亲会，
并非杀害他们而，
打骂威胁等行为，
无害心之调伏法，
其中并无过失在。
因此应受惩罚之，
暴恶之人有五种：
对于国王行伤害，
相互一人害另一，
不听从于国王令，
以邪命方式为生，
及诸入于邪道者，
增长世间不安乐。
第一害国王性命，
及害王妃财等物，
诽谤国王泄密事，
等等伤害行为者，
依照过失
1-1-20a
贬责后，
诃责没收其财富，
束缚驱逐等方法，
使其今后无害行。
相互之间互伤害，
讥讽威胁与损害，
殴打关入监狱等，
以惩罚制止此行。
虽居自己领地内，
不听从于国王令，
以威镇压使顺从，
不令离开各部族。
不离本部族之故，
生起感恩国王心，
恐惧而听令众拜，
增长名声获福德。
屠夫**等行业，
不律仪者持续罪，
以邪方式为生者，
告诫"今后勿如此，
若为将受此惩罚"，
以示恐吓来禁止。
持非正见众生及，
似毁戒律与生计，
入于邪道诸众生，
以方便引对治道。
若有见解与戒律，
仪轨生计有损者，
僧团和合净治后，
若已驱逐或各自，
承诺也同样驱逐，
但若无法实行时，
国王应当
1-1-20b
详观察，
协助僧尼一方面。
若僧团两方之间，
因争论毁戒等时，
国王自身于佛法，
若正确通晓则可，
否则于彼领土内，
集合沙门与婆罗，
通晓佛法高尚士，
应当净化彼争论。
彼时何方合理者，
善为彼方作助伴，
威吓驱逐等适宜，
制止另方入邪者。
具法国王之国土，
父母年老不尊敬，
如是亲友仆人等，
应给食财不给予，
役使劳作致疲劳，
此等为第五暴恶，
归属何类若问者，
对于利益自己者，
应当施舍不予施，
却自己享用此物，
是为大邪命行为，
属于邪命暴恶者。


 །སློང་བའི་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ། །མི་སྙན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །མགྲོན་དུ་བོས་ནས་ཟན་གཅོད་དང་། །ཆོས་འགལ་ཟས་སྟོབ་བརྡེག་པ་སོགས། །བྱེད་པ་རིམ་གྲོ་བགྱི་འོས་ལ། །མི་བགྱི་ལོག་ཞུགས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་འདྲ་རྣམས། །ལོག་ཞུགས་མི་སྲུན་ཁོངས་སུ་འདུ། །དེས་མཚོན་འོས་མིན་འཚོ་རྣམས་དང་། །རིགས་
1-1-21a
མིན་ངན་པའི་ལམ་ཞུགས་དག །མི་སྲུན་ཕྱི་མ་གཉིས་དག་ཏུ། །འདུ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡུལ་ཁམས་གང་ན་དེ་ལྟ་བུའི། །ལོག་ཞུགས་མང་བར་གྱུར་པ་དེར། །ལྷ་རྣམས་དུས་སུ་ཆར་མི་འབེབས། །མུ་གེའི་དགོན་པ་ཉམ་ངར་འགྱུར། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །རིམས་སོགས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་གཏོང་། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ནད་མེད་འགྲིབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཀག་ཡུལ་དེ་དགེ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མི་སྲུན་པར། །གྱུར་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས། །ཆད་པས་གཅད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྒྱལ་པོ་རང་གིས་རང་ཚར་གཅོད། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རང་ཉིད་ལ། །བག་མེད་སྙིང་རྗེ་མེད་གྱུར་ན། །རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས། །མི་སྙན་ངན་སོང་འཇིགས་པ་བསམ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་དུས་དུས་སུ། །རང་གི་ཡུལ་ན་མཆིས་པ་ཡི། །ཡ་རབས་དམ་པར་བརྩི་བ་གང་། །དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་མཁས་གསལ་བ། །རིག་པ་དང་ནི་ལྡན་པ་ལ། །དགེ་བ་གང་དང་མི་དགེ་གང་། །ཅི་ཞིག་བྱས་ན་ལེགས་པ་དང་། །ཅི་ཞིག་བྱས་ན་སྡིག་འགྱུར་ཞེས། །འདྲི་ཞིང་ཆོས་སྟོན་སྐབས་དབྱེ་བྱ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ། །གནའ་བོའི་ཚུལ་བཟང་བསྟན་པར་བྱ། །སྐབས་ཕྱེ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་པོ་དེའི། །སྐྱོན་རྣམས་འཇམ་པོའི་ཚིག་གིས་བརྗོད། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡི་བཤེས་གཉེན་དང་། །ནང་གི་རང་གི་ཤེས་སྟོབས་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་མི་སྲུན་ཚར་བཅད་
1-1-21b
འགྱུར། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་རྒུ་གང་། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་སྲུང་ཚུལ་ནི། །མི་བསྲེག་མི་གཞིག་ལ་སོགས་པས། །ཇི་ལྟར་གནས་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །འདི་ལྟར་ཁྲོ་བའི་གནས་དག་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཁྲོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བསྲེག་པ་དང་། །རྫིང་འདྲལ་གནས་བཤིག་བཟའ་ཤིང་གཅོད། །ལོ་ཏོག་གཞོམ་དང་རྟེན་བཤིག་དང་། །གང་ཡང་ས་ཕྱོགས་ལེགས་བསྟར་དང་། །ལེགས་སྒྲུབ་ལེགས་བྲིས་ཉམས་དགའ་བ། །དེ་དག་གཞིག་པར་མི་རིགས་ཏེ། །དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཁྲོ་ཡུལ་ལས། །འགྲོ་གཞན་ཐུན་མོང་འཚོ་བར་འགྱུར། །དེ་རྣམས་ཉེས་པ་མ་བགྱིས་ཤིང་། །གཞན་ཡང་ཁྱིམ་སོགས་དེ་དག་ལ། །གནས་པའི་ལྷ་དང་དུད་འགྲོའི་ཚོགས། །ཉེས་མེད་གྱུར་པ་དུ་མ་ཞིག །མི་དགར་བྱེད་ཅིང་ཕུང་བྱེད་པས། །དེ་དག་ཆུད་ནི་མ་གཟན་ན། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཟིན་པའི། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་བསྐྱངས་པས་སེམས་ཅན་ལ། །ཕན་པ་ལེགས་པར་བགྱིས་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཁམས་ན་གནས་པ་ཡི། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བྱ་ན། །ས་ཕྱོགས་ཉམས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །གཏོར་མ་སོགས་སྦྱིན་དེ་ལྟར་ན། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ཀྱང་བསྐྱང་འགྱུར་ལ། །མི་སྲུན་པ་ཀུན་ཚར་བཅད་འགྱུར། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མ་མཆིས་དང་། །ཕྱི་མར་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སོ་སོའི་ལག་མཐུས་བསྒྲུབ་
1-1-22a
ཕྱིར་དང་། །རྒྱལ་པོས་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱང་བའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་ཁམས་དེ་ཡི་བདོག་པ་རྣམས། །དེ་དང་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ནའི་མིན། །ཡོད་བཞིན་འོས་པའི་དཔྱ་དག་ནི། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་མ་ཕུལ་ན། །དེ་ཉིད་མ་བྱིན་ལེན་མིན་ཡང་། །སེར་སྣའི་ཁ་ན་མ་ཐོར་འགྱུར། །ནོར་ཡོད་པ་ལས་འོས་པའི་དཔྱ། །མ་བྱིན་ནན་གྱིས་བླང་གྱུར་ཀྱང་། །གླ་རྔན་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོས་མ་བྱིན་བླང་མི་འགྱུར། །དབུལ་ལ་ནན་གྱིས་བླང་གྱུར་ལ། །སྡིག་པ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེ། །རྒྱན་པོ་སྨད་འཚོང་ལ་སོགས་པས། །ཚུལ་མིན་ལོངས་སྤྱོད་ཆུད་ཟ་བ། །དགག་ཕྱིར་བླང་ན་གཉིས་དོན་བྱས། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མེད་པར་བཤད། །གང་གི་ལོངས་སྤྱོད་མེས་ཚིག་སོགས། །

简体中文直译
向乞丐**婆罗门，
说不悦耳言语及，
邀请作客断其食，
供违法食打骂等，
对应受尊敬之人，
不敬大邪入行为，
因此这些及类似，
归入邪入暴恶类。
以此例示不应理，
谋生与入不
1-1-21a
正道，
暴恶后两种之中，
应当全面了知摄。
何处国土有如是，
邪入者多之地方，
诸天不按时降雨，
成为饥荒恐怖境。
非人众生诸类别，
送来瘟疫等各害，
寿命财富无病减，
是故禁止此国善。
若是国王变暴恶，
彼时谁人能对他，
进行惩罚制裁者？
国王自己自惩罚。
如何自惩国王若，
无有谨慎及悲心，
以自智慧观察后，
思维恶名与恶趣。
有法国王于定时，
在自国土中所有，
视为高尚贤圣者，
**婆罗门智者，
明晰具足智慧者，
何为善法何不善，
作何事业为善妙，
作何事业成罪恶，
询问说法开许机。
彼等亦应对国王，
宣说古代善规范，
获得机会后对王，
以温和语述过错。
如是外在善知识，
及内在自智慧力，
自己暴恶得惩
1-1-21b
治。
器世间中众生等，
具法国王护持法，
不焚不毁等方式，
依其所住而守护。
如是对于嗔境界，
国王即使已生嗔，
不应焚毁乡村城，
破坏池塘毁住处，
砍伐果树及粮食，
摧毁圣像毁圣地，
以及地方之美景，
精致创作愉悦处，
不应摧毁彼等物，
此等物品离嗔境，
成为众生共生存，
彼等并未造罪过，
其他住所等之中，
所居神灵畜生众，
无辜者众有众多，
令其不悦造伤害，
不浪费毁坏彼等，
是为护持器世间，
所摄众生之方法，
如是护理诸有情，
将成善妙利益事。
国王领地中所居，
诸神如何护理者？
不损坏彼地方及，
供施食子等方法，
如是众生皆得护，
一切暴恶皆得制，
无有过失诸不善，
后世福德得增长。
各自手力成
1-1-22a
就故，
国王如法护理故，
国家所有诸财物，
不仅属彼与国王。
既有合理税收等，
未供奉于国王时，
虽非偷盗未与取，
却成悭吝之过失。
有财者中应纳税，
未给强制征收时，
如同工资给付例，
不成国王未给取。
对贫者强制征收，
有罪无罪分两类。
赌博**等方式，
以不当方法浪费，
为禁止故收取时，
利益双方无过失。
若有财富被火烧，


གང་གི་ལོངས་སྤྱོད་མེས་ཚིག་སོགས། །ཆུད་ཟར་གྱུར་ཚེ་དཔྱ་ཡང་བྱ། །མ་བྱས་ཐབས་བྲལ་སེམས་ཅན་དེ། །མ་བསྐྱངས་པས་ན་སྡིག་པར་འགྱུར། །བག་ཡོད་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་ཡན་ལག་དུས། །རྣམ་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །ཆོས་རྒྱལ་ཆོས་ལྡན་འགྱུར་ཞེ་ན། །གནམ་གྱིས་བསྐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །འཁོར་རུང་པ་དང་ཤེས་རབ་མཆོག །བརྩོན་ལྡན་ཆོས་ལ་གུས་དང་མཁས། །ངེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྤྱོད་རིགས། །མི་བདེ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་འཛིན། །ཡན་ལག་རྣམ་པ་འདི་བཅུ་ཡིས། །ཆོས་ལྡན་ཆོས་རྒྱལ་ཡོངས་རྫོགས་འགྱུར། །བསོད་ནམས་
1-1-22b
སྟོབས་ཀྱིས་བློན་སོགས་དང་། །ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ནད་མེད་ཅིང་། །གནོད་ཆུང་བདེ་འབྱོར་ལྡན་གྱུར་ལ། །གནམ་བསྐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱ། །འཁོར་བཟང་དག་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་ཚེགས་མེད་བདེ་བར་གནས། །རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་ལས་མི་ཉམས་པ། །འཁོར་རུང་བ་ཞེས་ལེགས་པར་བརྗོད། །སྐྱེ་རྒུ་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱོང་ཚུལ་ལ། །ཐབས་མཁས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་ཤེས། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། །ཤེས་རབ་ཕུན་ཚོགས་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །རང་གི་བགྱི་བ་གང་ཡིན་ལ། །ཚུལ་བཞིན་བརྩོན་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ནི། །དགྲ་ཡིས་མི་ཚུགས་དགའ་བར་གནས། །མཛོད་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཆོས་ལ་གུས་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །བསོད་ནམས་བགྱི་བ་མི་གཏོང་ལ། །མི་སྲུན་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པས། །ཆོས་བཞིན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲིམ་པར་མཁས་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །ལས་མཐའ་རིང་བས་མ་ཉམས་པར། །དུས་དང་དུས་སུ་ལེགས་བརྩམས་པས། །བསམ་པ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའོ། །རྒྱུད་འཇམ་དེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་གང་ན་གནས་པ་དེ། །ཡུལ་མི་ཀུན་གྱིས་ཡིད་རྟོན་རུང་། །མཐའ་དག་སྐྱེ་བོ་འདུ་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྤྱོད་རིག་སྤྱོད་ཅེས། །རུང་དང་རུང་མིན་བྱེ་བྲག་ཤེས། །ལོངས་སྤྱོད་འདུ་བའི་སྒོ་དག་ཀྱང་། །ཆད་པར་མི་བགྱིད་གང་ཡིན་པའོ། །མི་བདེ་བཟོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་བགྱི་བ་མཐའ་དག་གང་། །ཡོངས་སུ་
1-1-23a
རྫོགས་པར་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནི་མི་འཇིགས་པའོ། །གོ་འཕང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི། །ལམ་ལ་རང་ཉིད་གནས་བྱེད་ཅིང་། །དགེ་བའི་བཤེས་དང་མ་བྲལ་བ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཆོས་འཛིན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་རྫོགས་ཆོས་ལྡན་པའི། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་ནི། །འཐབ་མོའི་གཡུལ་ནི་བྱུང་གྱུར་ཚེ། །ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་བྱ་ཞེ་ན། །ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མ་ཡི། །དུས་གསུམ་ཐབས་མཁས་གསུམ་ལྡན་པས། །ཆོས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཁམས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཐབས་མཁས་རྣམ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། །ཐོག་མར་རང་ངམ་བློན་སོགས་ཀྱི། །མཛའ་བས་འདུས་པར་འགྱུར་བའམ། །ཕན་གདགས་པའམ་བསྡིག་ལ་སོགས། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །འཐབ་མི་དགོས་པར་ཞི་བར་བྱ། །དེས་ཀྱང་ཞི་བར་མ་ནུས་པའི། །བར་གྱིས་དུས་ལ་ཆོས་ལྡན་གྱི། །རྒྱལ་པོས་སེམས་གསུམ་བཞག་བྱས་ཏེ། །བཟློག་མེད་རྒོལ་བར་འཐབ་མོ་བྱ། །དང་པོ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ངས། །སྐྱེ་རྒུ་ཕུང་བྱས་མི་འགྱུར་གྲང་། །ཕུང་ལས་མ་བཟློག་མེད་དམ་ཞེས། །སྐྱེ་རྒུ་བསྐྱང་བར་སེམས་བཞག་བྱ། །གཉིས་པ་ཕས་རྒོལ་དགྲ་རྣམས་ལས། །རྒྱལ་བའི་ཚུལ་ལ་སེམས་བཞག་གོ། གསུམ་པ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །སྲོག་བཟུང་བ་ལ་སེམས་བཞག་སྟེ། །རང་གི་དཔུང་ཚོགས་བཞི་ལ་ནི། །གཡུལ་བཤམ་
1-1-23b
པར་ནི་བཀའ་སྩལ་བྱ། །ཐ་མར་རང་གི་དཔུང་ཚོགས་ཀྱི། །དཔའ་བོ་ཐ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ནི། །དང་པོར་སྔོན་དུ་བཤམ་བྱ་སྟེ། །འབྲིང་རྣམས་དེ་ཡི་རྒྱབ་ཏུ་བཤམ། །རྟ་པའི་ཚོགས་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི། །རྒྱབ་ནས་འགྱེད་པར་བྱ་བའོ།

简体中文直译
若有财富被火烧，
等事浪费时减税。
未减无计众生彼，
因未护养成罪过。
具足谨慎与悲心，
国王彼时各方面，
于一切时皆圆满，
法王具法若问者，
天命具足诸圆满，
可随从及最胜慧，
精进敬法与善巧，
确定世间行为知，
堪忍不乐诸情况，
于法无有颠倒执，
以此十种诸方面，
具法法王成圆满。
福德
1-1-22b
力故大臣等，
及国人民无疾病，
少有损害富乐具，
称为天命诸圆满。
国王具有善眷属，
无须费力安乐住，
不失国王之法度，
善称可随从眷属。
以法护养众生法，
方便善巧知诸事，
不依赖于他人恩，
智慧圆满之国王。
自己应做之事业，
如法精进之国王，
敌不能害安乐住，
府库增长诸圆满。
敬重佛法之国王，
不舍福德诸事业，
制伏暴恶诸众生，
依法而行即是此。
精勤善巧之国王，
事业远景不衰退，
于各时中善启动，
心愿迅速得成就。
性情柔和与温顺，
国王何处所居彼，
国民皆可堪信任，
一切众生皆聚集。
世间行为知识者，
知晓适宜不适宜，
财富聚集之门径，
不断绝者即是此。
忍耐不乐之国王，
国王应做一切事，
皆能
1-1-23a
圆满来成就，
不畏惧于诸苦难。
趣向殊胜地位之，
道路自身安住行，
不离善知识伴侣，
无颠倒持法者是。
若问圆满具法之，
国王彼之国土中，
战争争端若发生，
应当如何勤奋行？
初中后三个时段，
具足三种善方便，
不从正法有衰退，
如是护卫其国土。
三种方便何所谓？
最初自己或大臣，
以友好方式聚集，
或予利益或恐吓，
各种方便善巧法，
无需战争令和平。
若彼不能平息时，
中间时段具法之，
国王安住三种心，
不得已应战交锋。
第一具法国王我，
不致众生受摧毁？
若无避免毁灭道？
安置护养众生心。
第二对战敌军众，
获胜方式安置心。
第三对于众生之，
救护性命安置心，
对自四种军队众，
布
1-1-23b
阵列队下令行。
最后自己军队中，
英勇战士末等众，
首先前列安排好，
中等士兵居其后，
骑兵部队对彼二，
从后方展开作战事。


 །དཔའ་བོ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །རྒྱལ་པོ་ལྷན་ཅིག་དཔུང་དེ་ཡི། །རྒྱབ་ཏུ་བསྡད་པས་བག་དྲོ་ཞིང་། །རྐང་ཐང་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་འགྱུར་ལ། །དམག་རྣམས་བདེ་བར་བརྒལ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་གཡུལ་བཤམས་ན། །དཔུང་རྣམས་རྒྱལ་པོར་འཇིགས་པ་དང་། །དྲིན་དྲན་བྱས་པ་གཟོ་སེམས་ཀྱིས། །སྤྱན་མི་མཉེས་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས། །རྒྱབ་ན་དཔུང་གི་བརྗིད་ལྡན་པས། །དཔུང་དེས་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ལ། །ཅི་ནུས་རྒོལ་ཞིང་སླར་མི་ལྡོག །ཚུལ་ལྡན་དྲང་ཞིང་ཐབས་མཁས་པར། །ལྷ་རྣམས་གྲོགས་བྱེད་གཡུལ་ལས་རྒྱལ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ལེགས་པར་གཡུལ་བཤམས་རྒྱལ་པོ་དེས། །གཞན་སྡེ་བཀུམ་མམ་རྨ་བྱུང་ཡང་། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཆུང་འགྱུར་ལ། །རྣམ་སྨིན་མྱོང་བའི་ངེས་པའང་མེད། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ངེས། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །ལས་དེ་མངོན་འདུ་བགྱིས་པས་སོ། །གང་དེས་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་བསྐྱང་དང་། །བུ་དང་ཆུང་མ་རིགས་དོན་དུ། །བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་བཏང་སྟེ། །ལས་དེ་བགྱིས་ཕྱིར་གཞི་དེ་ལས། །བསོད་ནམས་ཚད་མ་མཆིས་པར་འཕེལ། །
1-1-24a
ཆོས་ལྡན་ཡུལ་དེར་དབང་མེད་པར། །འཐབ་མོའི་གཡུལ་ནི་གནས་པ་ལ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདུ་ཤེས་དུས། །རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ། །དང་པོ་སྐྱེ་རྒུའི་རིས་གཏོགས་པའི། །འགྲོ་ཀུན་བུ་ཡི་འདུ་ཤེས་བྱ། །ཕ་ཡིས་བུ་ནི་བཅོས་པ་ལྟར། །མི་སྲུན་རྣམས་ནི་ཚར་གཅོད་ཀྱང་། །སྙིང་རྗེ་མི་གཏོང་དང་པོའོ། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ནད་པ་ཡི། །འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །གནོད་ལ་མི་ཁྲོ་དེ་ཡི་སྐྱོན། །བསལ་སླད་འཇུག་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ། །སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ། །གནོད་པ་སྤང་ཞིང་ཕན་པའི་ལས། །ཅི་ནུས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་པའོ། །བདེ་འབྱོར་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ། །དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བྱ་བ་ནི། །བརྣབ་སེམས་ཕྲག་དོག་ཡོང་མེད་པར། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ་བ་བཞི། །དགྲ་རྣམས་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ལ་དབང་མེད་ཁྲོ་བ་སོགས། །ཉེས་རྒྱུས་ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་ནས། །རྒྱུ་སྤང་མཛའ་བར་བྱེད་པ་ལྔ། །མཛའ་བཤེས་རྗེས་བསྲུང་འདུ་ཤེས་ནི། །སྔོན་ཆད་ཇི་ལྟར་མཛའ་རྣམས་ལ། །རྗེས་བརྩེས་མཛའ་བ་བརྟན་བྱ་ཞིང་། །ཀུན་ལའང་མཛའ་བར་བྱ་བ་དྲུག །ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་སྨན་ལྟ་བུའི། །འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་བྱ་སྟེ། །འདོད་པ་ལོག་པར་མི་སྤྱོད་ཅིང་། །མ་ཆགས་གང་འོས་སྤྱད་
1-1-24b
བྱ་བདུན། །བདག་ལ་བདག་མེད་འདུ་ཤེས་ནི། །ཆོས་དོན་གཉེར་ཞིང་ཆོས་སྨྲ་བསྟེན། །ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། །ནན་ཏན་འཇུག་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན། །བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིས་གནས་པ་ཡི། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །གཞན་གྱི་སྐྱེས་ཕུལ་བ་ཡིས་ཀྱང་། །བང་མཛོད་ཡོངས་སུ་འཕེལ་འགྱུར་དེར། །ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་གཞན་དག་གིས། །གཡོ་སྒྱུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །འབད་དེ་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཆ་ཙམ་འགྲན་པར་མི་བཟོད་དོ།

 །དཔའ་བོ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །རྒྱལ་པོ་ལྷན་ཅིག་དཔུང་དེ་ཡི། །རྒྱབ་ཏུ་བསྡད་པས་བག་དྲོ་ཞིང་། །རྐང་ཐང་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་འགྱུར་ལ། །དམག་རྣམས་བདེ་བར་བརྒལ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་གཡུལ་བཤམས་ན། །དཔུང་རྣམས་རྒྱལ་པོར་འཇིགས་པ་དང་། །དྲིན་དྲན་བྱས་པ་གཟོ་སེམས་ཀྱིས། །སྤྱན་མི་མཉེས་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས། །རྒྱབ་ན་དཔུང་གི་བརྗིད་ལྡན་པས། །དཔུང་དེས་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ལ། །ཅི་ནུས་རྒོལ་ཞིང་སླར་མི་ལྡོག །ཚུལ་ལྡན་དྲང་ཞིང་ཐབས་མཁས་པར། །ལྷ་རྣམས་གྲོགས་བྱེད་གཡུལ་ལས་རྒྱལ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ལེགས་པར་གཡུལ་བཤམས་རྒྱལ་པོ་དེས། །གཞན་སྡེ་བཀུམ་མམ་རྨ་བྱུང་ཡང་། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཆུང་འགྱུར་ལ། །རྣམ་སྨིན་མྱོང་བའི་ངེས་པའང་མེད། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ངེས། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །ལས་དེ་མངོན་འདུ་བགྱིས་པས་སོ། །གང་དེས་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་བསྐྱང་དང་། །བུ་དང་ཆུང་མ་རིགས་དོན་དུ། །བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་བཏང་སྟེ། །ལས་དེ་བགྱིས་ཕྱིར་གཞི་དེ་ལས། །བསོད་ནམས་ཚད་མ་མཆིས་པར་འཕེལ། །
1-1-24a
ཆོས་ལྡན་ཡུལ་དེར་དབང་མེད་པར། །འཐབ་མོའི་གཡུལ་ནི་གནས་པ་ལ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདུ་ཤེས་དུས། །རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ། །དང་པོ་སྐྱེ་རྒུའི་རིས་གཏོགས་པའི། །འགྲོ་ཀུན་བུ་ཡི་འདུ་ཤེས་བྱ། །ཕ་ཡིས་བུ་ནི་བཅོས་པ་ལྟར། །མི་སྲུན་རྣམས་ནི་ཚར་གཅོད་ཀྱང་། །སྙིང་རྗེ་མི་གཏོང་དང་པོའོ། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ནད་པ་ཡི། །འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །གནོད་ལ་མི་ཁྲོ་དེ་ཡི་སྐྱོན། །བསལ་སླད་འཇུག་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ། །སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ། །གནོད་པ་སྤང་ཞིང་ཕན་པའི་ལས། །ཅི་ནུས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་པའོ། །བདེ་འབྱོར་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ། །དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བྱ་བ་ནི། །བརྣབ་སེམས་ཕྲག་དོག་ཡོང་མེད་པར། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ་བ་བཞི། །དགྲ་རྣམས་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ལ་དབང་མེད་ཁྲོ་བ་སོགས། །ཉེས་རྒྱུས་ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་ནས། །རྒྱུ་སྤང་མཛའ་བར་བྱེད་པ་ལྔ། །མཛའ་བཤེས་རྗེས་བསྲུང་འདུ་ཤེས་ནི། །སྔོན་ཆད་ཇི་ལྟར་མཛའ་རྣམས་ལ། །རྗེས་བརྩེས་མཛའ་བ་བརྟན་བྱ་ཞིང་། །ཀུན་ལའང་མཛའ་བར་བྱ་བ་དྲུག །ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་སྨན་ལྟ་བུའི། །འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་བྱ་སྟེ། །འདོད་པ་ལོག་པར་མི་སྤྱོད་ཅིང་། །མ་ཆགས་གང་འོས་སྤྱད་
1-1-24b
བྱ་བདུན། །བདག་ལ་བདག་མེད་འདུ་ཤེས་ནི། །ཆོས་དོན་གཉེར་ཞིང་ཆོས་སྨྲ་བསྟེན། །ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། །ནན་ཏན་འཇུག་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན། །བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིས་གནས་པ་ཡི། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །གཞན་གྱི་སྐྱེས་ཕུལ་བ་ཡིས་ཀྱང་། །བང་མཛོད་ཡོངས་སུ་འཕེལ་འགྱུར་དེར། །ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་གཞན་དག་གིས། །གཡོ་སྒྱུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །འབད་དེ་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཆ་ཙམ་འགྲན་པར་མི་བཟོད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您请求的藏文直译成简体中文：
英勇的将士们与国王一起，在军队的后方安居，这样既安心又能保护步兵，军队也能安全度过。这样以巧妙的战略布阵，军队对国王既怀敬畏又念恩情，心存感激，不会做出不令人满意的事情。因为后方有军队的威严，这支军队在对抗敌人时，会尽力反击而不退缩。遵循正道、公正并且战略得当的人，诸神会相助，战场上必胜。如此精通战略之道的国王，即使杀死敌人或造成伤害，也只有微小的过失，甚至不一定会承受业报。为什么呢？这是确定的：因为他怀有不舍弃的慈悲心而做此事。为了养育众生、为了子女和妻子、为了族群的利益，他舍己及财富做这些事，因此功德无量地增长。
在一个有法的国土里，若不得已要进行战争，有法的国王应当如此行事。依法治国的国王应当时时刻刻保持怎样的心态呢？有八种方式：首先，应将所有属于众生界的众生视为自己的子女。就像父亲惩罚孩子那样，即使惩处不驯之人，也不舍弃慈悲心，这是第一点。对于不驯之人，应视其为病人，不因其加害而生气，为了消除他的过失而采取行动，这是第二点。对于受苦的众生，应生起慈悲心，避免伤害他们并尽力行善助益，这是第三点。对于富足安乐的众生，应怀有欢喜心，不贪不嫉，随喜赞叹，这是第四点。即使敌人伤害自己，也应认识到他们是被无明的烦恼所控制，应当断除烦恼因，与人为友，这是第五点。对朋友应保持守护之心，如同以往对待朋友那样，以爱护之心巩固友谊，对所有人都友善相待，这是第六点。对财物应持医药般的观念，不应错误地滥用欲望，保持无执著，适当地使用，这是第七点。对自己应有无我的观念，追求正法，亲近说法者，对法依法精进修行，这是第八点。具备这八种品质的如法国王，即使只是他人献上的礼物也能使国库丰盈。其他不依法的国王即使用尽各种欺诈手段努力追求，也无法与之相比。


 །གནས་པ་དེ་བརྒྱད་ཀྱིས་གནས་ན། །ལྷ་རྣམས་དུས་སུ་ཆར་འབེབས་ཤིང་། །ལོ་ལེགས་མུ་གེ་མི་འབྱུང་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆུད་ནི་གཟན་མི་འགྱུར། །གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས། །འཇིགས་དང་མི་བདེས་མནར་བ་མེད། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡི། །དགྲ་རྣམས་རང་བཞིན་ཚེགས་ཆུང་ངུས། །ཁོ་རང་ཉེས་པས་ཕུང་འགྱུར་ཞིང་། །ཟད་པར་གྱུར་ནས་དགྲ་མི་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས། །སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །དེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །ནོངས་པའི་ཉེས་པ་མ་མཆིས་པར། །ལུས་ཞིག་ནས་ནི་མཐོ་རིས་སུ། །ལྷ་རྣམས་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་འགྱུར་བས། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྤྱད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བདེན་སྨྲ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་གྱི་ལེའུའི་
1-1-25a
དོན་བཤད་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའོ།། །།
正法念处经·王道品
མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། །བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག །སྨོན་ལམ་དབང་གིས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །བག་མེད་བསལ་སླད་སྐྱེས་གྱུར་པ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དུས་བཟང་གིས། །སྔོན་ཚེ་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་ཅན། །གང་གི་ཞལ་ནས་ལེགས་ཐོས་པའི། །རྒྱལ་པོ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉིད་ནི། །འཐབ་བྲལ་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ལེགས་པར་གདམས་པའི་དོན་བསྡུས་ནས། །གོང་འོག་གོ་རིམ་བསྡེབས་བྱས་ཏེ། །གསལ་བའི་ངག་གིས་བཤད་བྱ་ན། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་མཉན་པར་བྱོས། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ལེགས་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་ཐོབ་བྱེད་པ། །སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་གྲངས་ལྡན་པའི། །ཆོས་འདི་རྒྱལ་པོས་སྤྱད་པར་བྱ། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ན། །ཡང་དག་ཤེས་རབ་སྣང་བ་ལ། །གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་པོའོ། །གང་ཞིག་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ། །ལེགས་པའི་དོན་རྣམས་གང་ཡིན་ལ། །བསམ་གཞིགས་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་པའོ། །བླ་མ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །བདེན་དོན་མཁས་ཤིང་ཚུལ་ལྡན་གྱི། །དགེ་བའི་བཤེས་རྣམས་ལེགས་བསྟེན་ན། །ཕུན་ཚོགས་འཐོབ་འགྱུར་གསུམ་པའོ། །མེད་སྨྲ་པའམ་
1-1-25b
ལོག་སྤྱོད་དང་། །ལྟ་ངན་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྡིག་གྲོགས་རྣམས། །ཡོངས་སུ་སྤང་བྱ་བཞི་པའོ། །ལས་དང་འབྲས་བུར་སྐུར་འདེབས་པའི། །ལོག་པར་ལྟ་བ་མི་བཟད་པ། །ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དེ། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལྔ་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཆོས། །ཀུན་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ། །རྒྱུ་འབྲས་ལམ་དང་ལམ་མིན་ཤེས། །ལྟ་བ་བཟང་ལྡན་དྲུག་པའོ། །ཡ་རབས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དང་། །དེ་ལྡོག་སྐྱེ་བོའི་ཁྱད་པར་རྣམས། །མ་འདྲེས་ཁོང་ཆུད་མིའི་ཁྱད་པར། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བདུན་པའོ། །འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ཚིག་ཀུན་བདེན་པར་མི་བཟུང་བར། །འོས་ཤིང་དོན་ལྡན་གང་ཡིན་བཟུང་། །ས་བདག་ཆོས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ཆོས་ལྡན་ཕན་བྱེད་ཡིད་རྟོན་གནས། །གྲོགས་པོ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི། །རྒྱལ་པོ་ས་རྣམས་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་དགུ་པའོ། །ཡིད་རྟོན་འོས་མིན་གྱ་གྱུ་ཅན། །མི་བརྟན་ཕན་བྱེད་མིན་པའི་གྲོགས། །རྒྱལ་པོས་རྟག་ཏུ་སྤངས་བྱས་ན། །བདེ་བ་འཐོབ་འགྱུར་བཅུ་པའོ། །རང་གི་སྐྱེ་བོ་གཙང་གྱུར་ཅེས། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ལེགས་བལྟ་ཞིང་། །ཆོས་དང་མཐུན་པས་རང་དང་འཁོར། །རྒྱུད་དག་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་གོ།

以下是藏文直译成简体中文：
若能保持这八种心态，诸天会按时降雨，年景丰收无饥荒，财富不会枯竭浪费。猛兽恶兽等引起的恐惧和不适也不会发生。对那样的国王，敌人想要伤害，却会因自己的过错而毁灭，敌人灭绝后就不会再有威胁。如此以正法统治众生的国王，在世间被称为贤明者，他们没有任何过失，身体毁灭后会往生天界，转生为天神，从乐趋向更大的快乐。因此，诸位君王应当这样行事。
《治国论》中《地主之饰》，出自《真实语经》中所说的王道一章的解释，第六品。
正法念处经·王道品
从《正法念处经》中，明智的最胜菩萨，以愿力而生于天界，为消除诸天放逸心，鹅王善时曾在过去世从佛顶髻如来口中所听闻的"王者行法"这一法门，为无诤天王简要开示，按上下次第编排，用清晰语言讲述，请诸位君主倾听。能获得今生来世诸多美好功德，具有三十五种法门，国王应当实行。
今生来世善根的基础是智慧，所以第一是修习正确智慧之光。第二是心的功德，即思考和分析今生来世的利益。第三是尊敬上师，若能依止精通真理且有德行的善知识，就能获得圆满。第四是彻底远离恶友，即主张断灭的人、行为不端的人、持邪见而自称说法的恶人。第五是舍弃否认因果的无法忍受的邪见，它是一切过失的源泉。第六是具备正见，了知内外有为法皆依因而生，明白因果、正道与非道。第七是名为"了知人的差别"，即不混淆具有美德的上等人与缺乏美德的下等人之间的区别。第八是国王之法，即不将各种观念的人们所说的话都视为真实，而是采纳适当且有意义的话语。第九种功德是，具法且助人、可信赖、有忠诚朋友的国王能战胜一切地方。第十是国王若能始终远离不值得信任、狡诈、不稳定且无益的朋友，就能获得安乐。第十一是通过净化自己与随从的心性，审视今生来世的利益，依照正法使自己和眷属的心性清净。


 སྦྱིན་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་བཟང་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས། །བདག་ཉིད་སྙན་པར་གྲགས་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་བྱ་བཅུ་
1-1-26a
གཉིས་པ། །ཡོན་ཏན་འཕེལ་བའི་དགྲ་ཆེན་པོ། །ལེ་ལོ་སྤང་བར་གྱུར་པས་ནི། །འདི་དང་གཏན་གྱི་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །འདི་ཉིད་ཡོན་ཏན་བཅུ་གསུམ་པ། །དོན་ནི་གང་དང་ཅི་སྒྲུབ་ཀྱང་། །ཧ་ཅང་ལས་མཐའ་མི་རིང་བར། །དུས་སུ་བསྒྲིམས་ན་རེ་བ་ཀུན། །རྫོགས་འགྱུར་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་པ། །ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སྲེད་ཆེས་ན། །ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་འགྱུར། །དེ་འདྲའི་སྲེད་སྤང་རན་པར་བཟའ། །སྤྱད་བྱའི་ཆོས་འདི་བཅོ་ལྔ་པ། །བག་མེད་དོན་ཉམས་རྒྱུར་གྱུར་པའི། །གཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་ལས་གྲོལ་ནས། །བློ་གསལ་བྱ་བ་རྫོགས་གྱུར་གང་། །མི་བདག་ཡོན་ཏན་བཅུ་དྲུག་པ། །མི་བརྟན་གྱ་གྱུ་ཕྲག་དོག་ཅན། །ཉེས་པ་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་ཕྱིར། །བུད་མེད་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་བདུན། །བྱིས་པ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །འདོད་པའི་ཡུལ་ནི་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས། །མི་བཀྲི་ཚུལ་ལྡན་རང་དབང་ཅན། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་མཆོག་བཅོ་བརྒྱད་པ། །སྡང་དང་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཁྲོ་བ་དང་ནི་རྒོད་བག་ཤུགས། །བསྡམ་ན་རྒྱལ་པོ་དུལ་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་འཐོབ་བཅུ་དགུ་པ། །ཁྲོ་བ་རྣམ་པར་བཅོམ་ནས་སུ། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཀུན་སྤང་བ། །བཟོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་རྒྱལ་པོ་ཡི། །ཆོས་སུ་བསྔགས་པ་ཉི་ཤུ་པ། །ཀུན་གྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་ནི། །སྙན་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཡིད་རབ་མགུ་བྱེད་པ། །རྒྱལ་
1-1-26b
པོའི་ཆོས་ལུགས་ཉེར་གཅིག་པ། །རྟག་ཏུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཡིད་རྟོན་འོས་ཡིན་ཡོན་ཏན་མཆོག །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཉེར་གཉིས་པ། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། །ཡུལ་ལྗོངས་ཀུན་ལ་ཕ་མ་ལྟར། །སྙོམས་ཤིང་བཤེས་ངོར་མི་བྱེད་པ། །ཡོན་ཏན་ཆོས་འདི་ཉེར་གསུམ་པ། །བློ་བརྟན་པས་ན་ནོར་གཞིས་རྣམས། །གློ་བུར་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་པར། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གནས་བྱེད་པ། །གང་འདི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི་པ། །ངེས་པའི་འབྲས་བུར་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས། །འོས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབའ་ཞིག་ལས། །འདས་ཏེ་ཅུང་ཟད་མི་ལེན་པ། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་འདི་ཉེར་ལྔ་པ། །མི་སྲུན་གདུལ་དཀའ་ངན་སྤྱོད་ཅན། །ཡུལ་དུ་བཞག་ན་ཉེས་པ་འཕེལ། །དེ་སྤང་ཡུལ་ཁམས་བདེ་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ནི་ཉེར་དྲུག་པ། །ཕ་མེས་སོགས་ཀྱིས་སྔོན་བྱིན་པ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་སོར་བཞག་ནས། །དེ་ལ་དགའ་ཞིང་སླར་ཡང་སྟེར། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བདུན་པ། །ཟང་ཟིང་ཆོས་དང་མི་འཇིགས་པའི། །སྦྱིན་པ་དག་ལ་རབ་འབད་ན། །ས་འདི་ཀུན་ནས་དབང་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ནི་ཉེར་བརྒྱད་པ། །འཇིག་རྟེན་མཆོག་གྱུར་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མཆོད་ཅིང་གཞན་ལའང་གཏོང་བའི་སྒོ། །ཡངས་བྱེད་བློ་ལྡན་བསོད་ནམས་ཅན། །ཟླ་ལྟར་མངོན་འཕགས་ཉེར་དགུ་པ། །བཟང་པོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་
1-1-27a
ཅན། །ལྷ་རྣམས་དགེ་བའི་གྲོགས་ལ་བརྩོན། །དེ་མཆོད་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལྡན་འགྱུར། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་པ། །རང་གི་བུ་དང་བུ་མོ་སོགས། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བས་བདེ་བར་བསྐྱང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ལ་གཞུག་པར་བྱ། །སྤྱད་བྱའི་ཆོས་འདི་སོ་གཅིག་པ། །འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལེགས་བསམས་ནས། །གང་ཕན་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འབངས་ཀུན། །དབུགས་དབྱུང་རིགས་པར་བདེར་སྐྱོང་བ། །ས་ལ་དབང་གྱུར་སོ་གཉིས་པ། །ཆོས་བཞིན་སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །ཆོས་མ་ཡིན་རྣམས་ཆོས་ལ་གཟུད། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་ལྟར་གསལ་འགྱུར་སོ་གསུམ་པ། །དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ལམ་ལ། །རང་ཉིད་གནས་ཤིང་གཞན་ཀྱང་དགོད། །འདི་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་སུ། །འཁོར་བཅས་བདེ་ཐོབ་སོ་བཞི་པ། །དུས་སུ་ངེས་པར་དམ་པའི་ཆོས། །ལེགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། །གཞན་ཕན་ཆོས་འཛིན་སྐྱེས་བུ་སྟེ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སོ་ལྔ་པའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
行施舍和说悦耳的话，投身于良好的行为等，自己以美誉传播到四方，这是第十二项。精进断除懈怠，它是功德增长的大敌，能成就今生和永久的一切利益，这是第十三项功德。无论做什么事情，都不要过于拖延，适时精进，就能满足一切愿望，这是第十四项功德。如果对饮食过于贪恋，身心将不适合工作，应舍弃这样的贪欲而适量饮食，这是第十五项应行之法。从放逸这一损害利益的睡眠污垢中解脱，保持头脑清醒完成任务，这是君王的第十六项功德。不为女子所控，因为她们不稳定、狡诈、嫉妒，是许多过失的源泉，这是君王的第十七法。不被迷惑儿童的五种欲境所牵引，具有规矩且自主，这是国王的第十八项最高法。控制由贪嗔所生的愤怒和强烈的放逸，国王因此变得调伏，获得最高功德，这是第十九项。战胜愤怒，远离一切伤害他人的行为，被称为具有忍耐的国王，这种品质备受赞誉，是第二十项。
以悦耳温和的言语与所有人和谐相处，令所有人心生喜悦，这是国王的第二十一项法规。经常说真实话，在包括天界的世间中，值得信任是最高的功德，这是第二十二项功德。所谓不偏不倚，对所有地方如同父母一样平等对待，不偏袒亲友，这是第二十三项功德法。因为心智稳定，不使财产突然增减，始终保持平衡，这是第二十四项功德。所谓确定的收入，只收取适当的税收，不超过标准多取一点，这是国王的第二十五项法。如果让不驯服、难以教化、行为恶劣的人留在国土中，过失会增长，驱逐他们国土会变得安乐，这是国王的第二十六项法。祖先等过去所赐予的，应保持原样不变，对此表示欢喜并再次馈赠，这是第二十七项功德。如果努力实行物质、法和无畏的布施，就能统治全部土地，这是国王的第二十八项法。供养世间最尊的三宝，并为他人开辟广阔的布施之门，有智慧且具福德，如月亮般超越，这是第二十九项。
拥有善业果报，努力结交善良的天神朋友，供养他们就会获得吉祥安乐，这是第三十项功德。以极大的慈爱抚养自己的儿女等，引导他们走上良善的道路，这是第三十一项应行之法。深思子民的安乐方法，以有益的方式让所有臣民喘息，合理地安乐地养育他们，这是第三十二项地主的法则。应当依法养育众生，引导非法者走向正法，有法的国王在世间如太阳般明亮，这是第三十三项。自己安住于十善业道，也安置他人于其中，在今生来世两个世界中，连同眷属获得安乐，这是第三十四项。适时确定宣讲殊胜的法，是利他持法的人，这是第三十五项功德。


 །ཡོན་ཏན་འདི་དག་རེ་རེ་དང་། །ལྡན་པའང་ཚེ་འདིར་གྲགས་འབྱོར་སོགས། །ཡོན་ཏན་རྣམ་མང་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ཕྱི་མར་ལྷ་གནས་རྣམས་སུ་འགྲོ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྐྱེ་རྒུའི་མཆོག་ཏུ་བདེ་མྱང་ཞིང་། །བདེ་བའི་ལམ་ནས་ཡང་དག་པ། །བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འདི་དག་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་གྱི། །
1-1-27b
རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེའི་བསྔགས་པ་དག །མདོ་དེ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བས་ན། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས་གསུངས་པ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
即使只具备这些功德中的一项，也能在今生获得声望、财富等众多功德，来世将往生天界。有法的国王在这个世间，作为众生中的最尊者享受安乐，从安乐之道通往真正的安乐处所。这些个别功德的广大赞美内容，在经典中有详细描述，有智慧的人们应当查阅。《治国论》中《地主之饰》，出自《正法念处经》所说的国王之道品，第七章。


། །།
金光明经·王道论品
འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། །ལྷ་ཡི་དབང་པོའི་དམ་ཚིག་ཅེས། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་གསལ་བརྗོད་ན། །སྔོན་ཚེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ལྷ་ཡི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི། །གང་ཞིག་མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ལྷ་ཞེས་བྱ་དང་ལྷའི་སྲས་ཞེས། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མི་བདག་འགྱུར། །དེ་སྐད་ཅེས་ནི་དྲིས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཚངས་པའི་དབང་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཆོས་མིན་ཉེས་བྱས་གཞིག་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །མི་ཡི་བདག་པོར་བྱིན་བརླབས་པས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ལྷ་ཞེས་དང་། །ལྷ་ཡི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །གྲགས་པ་ལྷ་ཡི་གནས་སུ་སྒྲོགས། །ཚེ་འདིར་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། །ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ། །སྟོན་པར་བྱེད་སླད་རྒྱལ་པོར་བསྐོས། །གང་ཚེ་རྒྱལ་པོས་སྡིག་ཅན་གང་། །ཉེས་པར་བྱེད་
1-1-28a
པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །འོས་མཐུན་ཆད་པས་བཅད་ནས་སུ། །ཡོངས་སུ་འགོག་པར་མི་བྱེད་ན། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །ཆོས་མིན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །གཡོ་དང་འཐབ་རྩོད་མང་འགྱུར་ཞིང་། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུ་འཁྲུགས། །གང་གི་ཆེད་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པའི་ལས་དེ་ནི། །སྡིག་ཅན་འཕེལ་བའི་འགོག་ཡིན་ན། །ལས་དེ་ཡལ་བར་བོར་བའི་མཐུས། །དུས་མིན་རླུང་དང་ཆར་པ་དང་། །ཕ་རོལ་དམག་དང་ནད་མང་ཞིང་། །གཟའ་སྐར་མ་རུངས་ལ་སོགས་པའི། །མི་བཟད་ལྟས་ནི་འབྱུང་བར་བྱེད། །མེ་ཏོག་ལོ་འབྲས་མི་སྨིན་ཞིང་། །རྐུ་འཕྲོག་ཐོག་སེར་མུ་གེ་དང་། །དུས་མིན་འཆི་བ་སྣ་ཚོགས་པ། །མྱ་ངན་འཇིགས་པ་མང་པོ་འབྱུང་། །སྦྱིན་གནས་དང་ནི་སློབ་དཔོན་དང་། །འཁོར་རྣམས་ཆོས་མིན་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ནི། །ཆོས་མིན་པ་ལ་མཆོད་བྱེད་ཅིང་། །ཆོས་ལྡན་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད། །ཆོས་ལྡན་ཆད་པས་བཅད་གྱུར་ན། །ཆུ་དང་རྒྱུ་སྐར་རླུང་གསུམ་འཁྲུགས། །ཆོས་མིན་སྐྱེ་བོ་བཀུར་བས་ན། །དམ་ཆོས་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་མདངས། །ས་ཡི་བཅུད་གསུམ་འཇིག་པར་འགྱུར། །ལོ་འབྲས་རོ་བཅུད་མི་ལྡན་ཞིང་། །ཟོས་ཀྱང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། །སེམས་ཅན་མདོག་ངན་ཉམས་མི་བདེ། །ཡོངས་སུ་དགའ་མེད་བག་མི་ཕེབ། །ཉོན་མོངས་བརྒྱ་
1-1-28b
ཡིས་རྣམ་པར་འཁྲུགས། །ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ནི། །སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། །སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པ་ཆུད་གཟན་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་ཞེས། །ལྷ་གནས་རྣམས་སུ་གླེང་བར་བྱེད། །ལྷ་རྣམས་འགྲིབ་ཅིང་ངན་སོང་འཕེལ། །རྒྱལ་པོས་ལས་སུ་བྱ་བའི་དོན། །ལྷ་རྣམས་བཞེད་པ་མ་འགྲུབ་པས། །ལྷ་ཡི་བུ་ནི་མ་ཡིན་ལ། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཕ་རྣམས་ཀྱི། །གནས་སུའང་ཉེས་པ་དང་བཅས་འགྱུར། །ལྷ་མཆོག་རྣམས་ཀྱང་ཡི་ཆད་ནས། །རྒྱལ་པོ་ངན་པ་དེ་བོར་བས། །མྱུར་དུ་ཡུལ་ཁམས་འཇིག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་མིན་ཚར་བཅད་ནས། །ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཡུལ་བསྐྱང་སྟེ། །ཡུལ་འཁོར་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡང་། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་དེས་བསྐྱངས་ན། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་དེའི། །གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཁྱབ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷ་གནས་སུ། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་དགར་འགྱུར་ཏེ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ངེད་ཀྱི་བུ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་བསྐྱངས་བྱས་པས། །ས་སྟེང་སྐྱེ་བོ་འདིར་འགྱེད་དེ། །ལྷ་གནས་གང་བར་བྱེད་སྙམ་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ལ། །ལྷ་དབང་འཁོར་བཅས་དགྱེས་གྱུར་ནས། །རྟག་ཏུ་རང་གི་བུ་བཞིན་སྲུང་། །ཡུལ་དེར་གཟའ་སྐར་ལེགས་རྒྱུ་ཞིང་། །དུས་སུ་རླུང་ལྡང་ཆར་
1-1-29a
འབབ་སོགས། །གོང་གི་སྐྱོན་ཀུན་ལས་བཟློག་པའི། །ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་། །

以下是藏文直译成简体中文：
金光明经·王道论品
从《圣金光明经》中，名为"天帝誓言"的国王治政论中所说的内容，现在清晰地陈述如下。从前，天帝众向大梵天提问："为什么人间的国王被称为'天'和'天子'？诸天是如何成为人主的？"被这样询问后，梵天王对护世众说道："天帝等护世众为了摧毁非法过失，以正法护卫国土，赐福人王，因此那位国王被称为'天'或'天之子'的美名传遍天界。为了显示今生善行和恶行的业报果实，所以被立为国王。如果国王对作恶的罪人不以适当的惩罚制裁并加以禁止，那么在该国王的国土中，非法将极度盛行，欺诈和争斗增多，包括诸天在内的众生都会混乱。诸天立王的目的是为了制止罪恶的增长，若废弃此责，则会导致非时的风雨、外敌入侵、众多疾病，以及凶星恶兆等可怕征兆出现。花果不成熟，盗贼劫掠、冰雹、饥荒，各种非时死亡、忧伤和恐惧大量出现。施主、师长和随从都会行非法事。那时，国王也会崇敬非法，以惩罚制裁有法之人。若有法之人受到惩罚，则水、星宿、风三者混乱。因尊崇非法之人，正法精髓、众生光泽和地之精华三者将被摧毁。年谷缺乏味道精华，食之也不知足，众生容色不佳、不适、不喜、不安，被百种烦恼搅扰。非法的国王也将与所爱的一切分离，遭受各种苦难。
浪费国王职位的人被称为非法国王，这在天界中广为议论。诸天衰减，恶道增长。因国王未能完成诸天所望的任务，所以不是天子，天王们的居所也因他而染上过失。最高的天神们也会失望，舍弃恶王，国土很快就会毁灭。如果铲除非法，以正法治国，公正无私地照顾其他地区的人民，那么有法国王的声誉将遍及三界。三十三天的天帝会欢喜地说："南瞻部洲的我儿如此以正法治国，使地上的众生迁往天界，充满天境。"就这样，天帝与眷属欢喜有法的国王，始终如同自己的儿子般护卫他。那个国家中星宿运行良好，风按时起，雨适时降等，一切前述过失都转变为相反的情况，出现极多的功德。


 །ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །རང་གི་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་སུ། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་བདེར་འགྱུར་བའི། །དཀོན་མཆོག་ཆོས་ནི་མི་བཏང་བར། །ཆོས་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཅན་བསྟེན་ནས། །ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་འཁོར་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་མིན་རྣམ་པར་སྤང་། །ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་བསྟན་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་ལེགས་པར་བྱེད་ལ་དགོད། །ཉེས་པར་བྱེད་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །གང་ཚེ་བཟློག་མེད་སྡིག་བྱེད་རྣམས། །ཚུལ་བཞིན་ཆད་པས་འདུལ་བྱེད་ན། །རྒྱལ་པོ་གྲགས་དང་ལྡན་འགྱུར་ཞིང་། །ཡུལ་ཁམས་གཟི་བྱིན་འཕེལ་འགྱུར་ལ། །སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་འདི་དོན་ཡིད་ལ་བྱ། །སྔོན་ཚེ་འདས་པའི་དུས་ཉིད་ན། །རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཏོག །ཅེས་བྱའི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་ནི། །མཛེས་པའི་ཏོག་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི། །ཡབ་ལས་ལེགས་པར་མནོས་བྱས་པ། །འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པས་སྔོན། །ལོ་ནི་ཉི་ཁྲིའི་བར་དག་ཏུ། །རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །ཆོས་མིན་བྱ་བ་མ་བྱས་ཞེས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས། །ད་ལྟའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྟོན་པའི་བཀའ་འདི་དྲན་པར་བྱོས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས་བྱུང་
1-1-29b
བའི་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།
辨勤修净土品
ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། །འཕེལ་དང་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ས་བདག་བཟང་པོ་རྣམས། །ལུགས་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོའོ། །གསར་རྙིང་གྲུབ་མཐའི་ཆོས་ལུགས་ནི། །ཡབ་མེས་དུས་ཀྱི་སྲོལ་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་འཛིན། །གཞན་དུ་གྱུར་ན་མི་བདེ་འཕེལ། །བློན་སོགས་གོ་ས་གང་དབང་བའི། །མི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་བར། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གནས་བྱས་ན། །སྔར་ཚུལ་མི་ཉམས་མཛེས་པ་ཡིན། །གཏོང་བའི་སྒོ་དང་ཆབ་སྲིད་སྲོལ། །གནའ་བོའི་ལུགས་བཞིན་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །འོས་མིན་སྔོན་མེད་བྱ་བ་འགའ། །འཕེལ་བར་གྱུར་ན་འཇིག་པའི་ལྟས། །རང་གི་ཚུལ་ལས་གང་འདས་པ། །སུ་ལའང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །ལུགས་ལས་མི་འདའ་ཡོན་ཏན་མཆོག །སྙིགས་མའི་མི་རྣམས་དགའ་སྡུག་དང་། །ཁེངས་དང་དུད་དང་འཇམ་རྩུབ་སོགས། །སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ། །ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མང་། །གསར་པའི་ཚེ་ན་འགྲོགས་བདེ་ཞིང་། །ཡུན་དུ་བསྟེན་ན་རྒྱུ་མེད་པར། །སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པའི་གྲོགས་པོ་ནི། །གཞུང་ངན་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ། །དང་པོ་འདྲིས་པར་དཀའ་བ་ལ། །ལེགས་པར་འགྲོགས་ན་སླར་ཡང་ནི། །མི་ཕྱེད་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དེ། །གྲོགས་
1-1-30a
པོ་བློ་བརྟན་པ་ཞེས་བརྗོད། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དགའ་ཞིང་སྙེམས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འཁྲུག་ཅིང་ཞུམ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྲང་མདའ་དང་། །འདྲ་བ་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་ཡིན། །རིགས་པ་དང་ནི་མི་རིགས་པའི། །བྱ་བ་དང་ནི་གཏམ་སོགས་ལ། །རྣམ་འགྱུར་སྔ་བར་མངོན་པ་ནི། །སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་ཅོལ་ཆུང་ཡིན། །བསྟོད་སྨད་འཇམ་རྩུབ་ཚིག་ཕལ་ཆེར། །བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་ཡལ་འགྱུར་མོད། །ཀུ་ཅོས་དཀྲོགས་པའི་ཁྱི་བཞིན་དུ། །བློ་ཆུང་ཤ་ཐང་ཆད་ཆད་འཁྲུག །སྐྱིད་སྡུག་ངེས་པ་མེད་པས་ན། །འཁོར་བའི་སྣང་ཚུལ་རྨི་ལམ་འདྲ། །འབྱོར་ཀྱང་དྲེགས་པར་མི་བྱ་ལ། །རྒུད་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་བྱའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
极多的功德将会出现。因此，国王即使舍弃自己的生命，也不应放弃能使世间安乐的珍贵正法。应当依止具有正法功德的人，以正法治理国土，永远断除一切非法，正确宣扬正法，引导众生行善，使他们远离恶行。当那些无法劝阻的作恶之人，以适当的惩罚加以调伏时，国王将获得名声，国土的光彩将会增长，众生也会安乐。请牢记这些教言的含义。从前，过去时代，名为"力王顶髻"的国王之子"妙顶"，从父亲那里善加学习了这部论典。佛陀说，他依此法则当国王二万年，连片刻也未曾行非法之事，这是世尊所善说的。现今的诸国王也应记住佛陀的这些教言。《治国论》中《地主之饰》，出自《金光明经》的国王治政论品，第八章。
辨勤修净土品
如同大海不会有增减，优良的君主也永不背离正法。无论新旧教派的法规，凡是祖先时代的传统，应当只以此为主要准则，若改变则会增长不安。各种官职所属的家族，若能长期善加安置，保持旧制不衰，是为美好。布施的方式和政治制度，应依照古老的方法治理，若增加一些不适当的前所未有之事，将是衰败的征兆。任何人背离自身准则都不美，尤其是国王们不背离法规是最高的功德。浊世的人们喜怒、骄傲、恭敬、温和、粗暴等行为方式各不相同，每天有很多变化。刚认识时相处融洽，长久交往后无缘无故产生厌倦感的朋友，被称为"本性不好不稳定的人"。最初难以亲近，但好好相处后变得情谊坚固不可分离的，被称为"心志稳定的朋友"。因一点小事就高兴骄傲，因一点小事就恼怒畏缩的恶人，如同天平秤杆一样，是下等人。对于合理与不合理的事情和谈话等，迅速表现出反应的人，像猴子一样轻浮。赞美、责备、温和、粗暴的话大多像回声一样消失，但小心胸的人却像被喊声激怒的狗一样，疲惫不堪地发怒。因为苦乐无有确定，所以轮回的显现如梦幻，得势时不要骄傲，衰败时也不要沮丧。
;


 །དྲིན་བྱས་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །མི་ཡི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་ཡིན། །བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་གཟོ་བའི། །མི་ལ་དཔལ་མགོན་ཉེ་བར་གནས། །ཕན་པ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ཡང་། །རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་མོད། །རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ནི་ཆུ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོ་མགུ་བར་སླ་མི་བྱ། །རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་གི་ཀུ་བ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བསྐྱོད་ཁ་ཡང་། །རི་རབ་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བའི། །མི་བདག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཆོག །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩེད་མོ་ལ། །ལྟད་མོ་ལྟ་བའི་རྒན་པ་བཞིན། །ཅོལ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །ཁྲོ་དང་དགའ་བ་བསྐྱེད་མི་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་ཚིག་བཙུན་རྣམས། །ཁས་བླང་ནས་ནི་དོན་ཆུང་ཡང་། །ལྡོག་པ་མིན་ན་དོན་ཆེན་དང་། །
1-1-30b
མནའ་དོར་བ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡོག །གཏམ་དང་བྱ་བར་ངེས་མེད་ན། །སུ་ཡང་རུང་སྟེ་རྩི་བཀུར་ཆུང་། །དོན་ལྡན་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡི། །ཚིག་ལས་ཀུན་གྱིས་འདའ་བར་དཀའ། །དམ་བཅའ་རི་ལྟར་བརྟན་གྱུར་ན། །རང་གི་དགོས་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་། །སྐྱེ་བོའི་ཡིད་རྟོན་གནས་གྱུར་ལ། །བསྡིགས་ན་ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །བློ་མི་བརྟན་པས་ཆོས་དང་སྲེད། །གང་བརྩམ་ན་ཡང་མཐར་མི་ཕྱིན། །བྱ་བ་མང་ལ་འགྲུབ་པ་ཉུང་། །ཁས་ལེན་ཆེ་ལ་ལག་རྗེས་ཆུང་། །བློ་བརྟན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྒྲུབས་ཀྱང་། །ཡུན་ནས་ཡུན་དུ་འབད་པ་ཡིས། །ཐིགས་པ་བསགས་པས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། །ཐ་མ་གྲུབ་འབྲས་རྒྱ་ཆེར་ལྡན། །བློ་མི་བརྟན་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས། །རེ་ཞིག་བསྒོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །རྡོ་ལ་ག་བུར་དྲི་བཞིན་དུ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཡལ་བར་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །བརྗོད་ཀུན་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པར། །རང་གིས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་སུ། །འོས་པའི་དོན་ལས་ལྡོག་མི་བྱ། །དབུ་བ་རྡོས་འདྲ་སྟོབས་མེད་སེམས་ཀྱིས་ནི། །ལུགས་ཟུང་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །མི་ཤིགས་སྙིང་སྟོབས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིས། །རིགས་པའི་དོན་ཀུན་བདེ་བླག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཁོར་ཡུག་ཅན། །འཛིན་མའི་དབུས་སུ་གཡོ་མེད་གནས་པ་ལྟར། །ས་སྐྱོང་བརྟན་ཞིང་ལུགས་ལས་མི་གཡོ་བ། །ས་སྟེང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལས་མངོན་པར་
1-1-31a
འཕགས། །གྲོགས་ངན་ཆུ་གཏེར་རླབས་ཀྱིས་མི་གཡོ་ཞིང་། །གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པར། །རྟག་ཏུ་བརྟན་པའི་ངང་ཚུལ་རི་དབང་འདིས། །སེམས་མེད་རི་བོ་མཆོག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །གང་ཞིག་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་དེ་དག་ནི། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཡེལ་བས། །རང་གི་ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་། །ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་བསྐྱེད་དོ། །ལས་ལ་བགྱི་བ་མ་བཏང་ན། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་མཐར་གྱིས་འགྲུབ། །ཕ་བོང་སྒུལ་བར་དཀའ་བ་འང་། །རིམ་གྱིས་རི་རྩེར་འབྱིན་པར་ནུས། །བླུན་པོས་བྱ་བ་ཁས་འཆེ་ཞིང་། །ཐོག་མར་བསྒྲིམས་ནས་ཐ་མར་ལྷོད། །མཁས་པས་བྱ་བ་ཞེ་ལ་བཞག །དང་པོར་ལྷོད་ཅིང་ཐ་མར་བསྒྲིམས། །དམ་པས་དང་པོར་ཁས་འཆེ་དཀའ། །གལ་ཏེ་ཁས་ནི་བླང་གྱུར་ན། །རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན། །ཤི་ཡང་གཞན་དུ་མི་བྱེད་དོ།

以下是藏文直译成简体中文：
忘恩负义者，是人类中最下等的。懂得感恩报恩的人，福神亲近护佑。即便对微小的恩惠，也应心怀感恩，但如同蹄印中的水一样，不要轻易取悦国王。如同海面上的泡沫，恶人摇摆不定，而如须弥山般不动摇的君主，在这世间是最殊胜的。如同老人观看儿童的游戏，对轻浮之人的行为，不应生起愤怒和喜悦。高尚之人言语可靠，一旦承诺即使是小事，也不会违背，那么对于大事和誓言，又怎么会违背呢？
言行不确定的人，无论是谁都不会受到尊重。说有意义话语的人，其言论很难被所有人违背。如果承诺如山般稳固，自己的一切目的都能实现，成为人们信赖的对象，威慑时连神也会生畏。心不稳定的人，无论学法还是追求世俗，无论开始什么都无法完成，事情多而成就少，承诺大而成果小。心志坚定的人无论做什么，长期以来通过努力，如积滴成海，最终会有广大的成果。对于心不稳定的人，即使暂时具有功德，也如石头上的樟脑香，不久就会消失。对于各种观念的人们所说的话，不要盲从，应自己善加思考后，不违背适当的道理。
气泡般脆弱无力的心，无法完成任何世俗或出世间的事业，应以不坏的金刚般勇气，轻易成就一切合理之事。如同被金刚围绕的须弥山王，安住在大地中央不动摇，治国者稳固不违背法规，超越地上的所有众生。不被恶友如海浪般动摇，不被突如其来的妄念之风所扰，常保持稳固性情的这座山王，其威力胜过无情的最高山峰。那些具有坚定心智的人，因为勇气大且精进不懈，对于任何自己应做的事，永远不会生起怯弱之心。只要不放弃努力，即使大事也能逐渐成功，即便是难以推动的巨石，也能逐步运至山顶。愚人夸口承诺做事，开始时努力最后松懈，智者将事情记在心中，开始时从容最后努力。贤者起初难以承诺，但一旦承诺，如石上刻画，即使死亡也不会改变。


 །བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །རི་བོའི་རྩེ་འང་མཐོ་བ་མིན། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ཡང་མི་དམའ་སྟེ། །འདི་ལྟའི་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པ་ལ། །ལྷ་ཡང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །མི་ཡི་སྐྱེ་བོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེད་དཔོན་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་བཅུས་པ་བཞིན། །བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། །གཞུང་ལུགས་རྣམ་མང་བསླབ་བྱ་སྟེ། །ཐོས་པས་ཤེས་རབ་མིག་བསྒྲུབས་ནས། །
1-1-31b
འོས་ཤིང་རིགས་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཁྱད་པར་དོན་ཆེན་གནད་རྣམས་ལ། །སེང་གེའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིགས་མེད་པར། །བྱ་བའི་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །དམན་པ་བསྟེན་པས་མི་རྣམས་ཉམས་འགྱུར་ཞིང་། །ཐད་ཀར་བབ་པ་བསྟེན་པས་སོ་ན་གནས། །མཆོག་རྣམས་ལ་བསྟེན་དམ་པ་འཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་བདག་བས་གཙོར་གྱུར་བསྟེན་པར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་དཀོན། །ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་པའང་ཉུང་། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ཆེ་བསྟེན་བྱས་ཏེ། །སྐྱོན་འདོར་ཡོན་ཏན་ལེན་པར་བྱ། །ཆུ་ཡིས་ཕྱེད་ཙམ་གང་བ་ཡི། །བུམ་པ་སྤྱི་བོར་ཐོགས་པ་བཞིན། །ཐོས་ཆུང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་ཕལ། །བཀུར་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། །ངན་པ་ཇི་སྲིད་ཉམ་ཆུང་བ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་རང་བཞིན་བཟང་། །ཇི་སྟེ་རྙེད་བཀུར་ཐོབ་པ་ན། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྱིང་ཚུལ་སྟོན། །གཞོན་ཡང་རྒན་པའི་ཉེ་བར་ཞི་ལ་དགའ། །མཁས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་པའི་ང་རྒྱལ་མེད། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཡང་བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་ངང་། །ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཀྱང་སྙེམས་པ་མེད་རྣམས་མཆོག །མཐུ་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་གྱུར་ན། །མཐོན་པོ་ཉིད་དུ་སུ་མི་འགྱུར། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བར་འབྲེལ་བ་ཡི། །སྐུད་པ་མགོ་ལ་འདོགས་པར་བྱེད། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ན། །རང་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཀོ་ཏུ་བྷ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི། །རྡོ་ཁམས་གསེར་དུ་སྒྱུར་བར་བྱེད། །བོང་བུ་ཕྱུགས་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་
1-1-32a
བས་ཅི། །དུད་འགྲོ་ཕག་ལ་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོས་ཅི། །ལོང་ལ་སྣང་དང་འོན་པ་དག་ལ་གླུ། །གླེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཞིག་ཚིག་གཅིག་ཙམ་སྟེར་བའི། །བླ་མར་ཕྱག་བྱས་མ་བཏུད་ན། །ཁྱི་ཡི་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་བརྒྱུད་ནས། །རིགས་ངན་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་གསུངས། །རིག་པ་གཞོན་པའི་དུས་ན་བསླབ། །བ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སུ་གསོ། །ཞིང་ནི་དྲོད་གཤེར་ལྡན་ཚེ་རྨོ། །འདི་གསུམ་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ། །གྲོག་མཁར་ས་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་བསླབ་པའི་བློ། །རྒྱལ་པོའི་ནོར་དང་སྤྲང་པོའི་ནོར། །ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་བསགས་པས་འཕེལ། །ཡོན་ཏན་དག་ལ་འབད་བྱ་ཡི། །འགྱིང་ཚུལ་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཆེ་འགྱིང་ནི། །རང་ཉིད་སྨ་ཕབ་ཁོ་ན་ཡིན། །མནོག་ཆུང་བདེ་བས་གཡེངས་པ་ལ། །དོན་ཆེན་ཡོན་ཏན་ག་ལ་སྐྱེ། །དེ་བས་སློབ་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ཡོན་ཏན་བསླབ། །རིག་པའི་གནས་དང་དམ་པའི་གཞུང་། །མ་ཐོས་བར་དུ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཐོས་པས་བླང་དོར་གནས་ཀུན་ལ། །བློ་གྲོས་མིག་བཟང་འབྱེད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་ལ། །བསྟེན་པར་མ་བྱས་རིག་པ་དེ། །འཕྱོན་མ་ཡི་ནི་བུ་བཞིན་དུ། །ཁུངས་བཙུན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།

以下是藏文直译成简体中文：
若具大精进，山顶不算高，海底不算深，对于具有这样勇气的人，即使天神也会生畏，何况人类众生？如同领航员大布施者抽干了海水，具有精进的人应当亲近善知识，学习各种典籍，以闻法修成智慧之眼后，对于适当合理的事业，特别是重要的关键事项，应以狮子般无畏的方式，投入实际行动。
亲近低劣者使人衰退，与同等人交往则保持原状，依靠优秀者能获得殊胜，因此应亲近比自己更优秀的人。具备一切功德的人很稀少，毫无功德的人也不多，应当亲近主要功德的人，舍弃过失吸取功德。如同顶着半满水罐的人，学识浅薄而骄慢自大的普通人，极难尊敬。恶人只要贫弱时，本性看似良善，一旦获得财位时，立刻显露傲慢态度。虽年轻却喜近长者而安静，虽博学却无智慧傲慢，虽有威严却忍耐平和，虽地位越来越高却无骄傲的人最为殊胜。
若与大能者交往，谁不会变得高贵？花环中连接的线也被人戴在头上。与贤德者交往，自身将具有功德，如同钴与石材共存，能使石质变成黄金。驴牛戴花环有何用？猪等畜生享美食有何益？盲人见景象、聋人听歌曲，愚者闻佛法又有何用？若对给予哪怕一句话的上师，不顶礼敬拜，据说会经过百次狗的转世后，出生在低贱家族中。
知识在年轻时学习，奶牛在冬季喂养，田地在温湿时耕种，这三者是结出成果的原因。蚁穴的土、蜂蜜、上弦月、学习的智慧、国王的财富和乞丐的财产，都是通过一点一点积累而增长的。应当努力于功德，仅显示傲慢姿态有何用？没有功德的傲慢态度，只是自取其辱。被微小的快乐分心的人，怎能产生重大的功德？因此，学习时应忍受一切痛苦，专心学习功德。如果不听闻学问之处和殊胜典籍，就不会了解；通过闻法在取舍一切处，开启智慧的良眼。若不依止真正的智者上师，那样的知识如同妓女之子，不会被认为是有根基的。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཁུངས་བཙུན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དུས་
1-1-32b
ཐམས་ཅད་དུ་ཐོས་པ་ལ། །ནན་ཏན་བྱ་ཡི་ཚོང་ཁེ་དང་། །ངན་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་སྨྲ་བས། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མཐུས་བྲལ་འགྱུར། །དཔེར་ན་སྨྱོ་བའི་མི་སེམས་བཞིན། །མ་བསླབས་ཡིད་ནི་རྣམ་པར་འཁྱམ། །ཡིད་བརྟན་མེད་ཅིང་འདི་ལྟ་ཞེས། །གནས་པའི་ཐག་ཐུག་འགའ་ཡང་མེད། །རྒྱལ་པོའི་དཔེ་མཛོད་ལ་ནི་འགྱུར་མེད་ཅིང་། །གུས་པར་རྟག་ཏུ་བཅར་ཏེ་བལྟ་བ་འམ། །ཡང་ན་རང་གི་ནོར་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ནི། །དམ་པའི་གཞུང་ཆེན་ཉོས་ཏེ་ཉིན་མཚན་ལྟ། །མདའ་ཡི་སྦྱོར་བ་རྟ་སྦྱང་རལ་གྲི་ཡི། །ཡི་གེ་སོགས་ཀྱང་དཀའ་བ་གྲུབ་ལུགས་ཏེ། །བརྩེ་བ་མེད་ཅིང་དྲིན་མེད་མི་ལ་བཤེས། །ཐབས་མཁས་ཤེས་རབ་མེད་ལ་དོན་གྲུབ་མེད། །འབྲས་བཅས་ཤིང་ལ་བྱ་རྣམས་དགའ་བ་དང་། །མེ་ཏོག་སྦྲང་མ་ཅན་ལ་བུང་བ་དགའ། །ཡ་རབས་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དགའ། །མ་རབས་རྣམས་ནི་ངན་པའི་དགའ་གྲོགས་ཡིན། །མདའ་དང་རལ་གྲི་བླུན་པོའི་ཚིག །རབ་ཏུ་རྣོ་བ་རྒྱང་ནས་གཡོལ། །བླུན་པོ་ངན་པའི་ཁ་ནས་ནི། །གཅིག་ཀྱང་ལེགས་པའི་ཚིག་མི་འབྱུང་། །གང་གིས་བདག་ལ་ཕན་བྱེད་པའི། །ཡོན་ཏན་མ་སླབས་ཁ་ཟས་གང་། །རྒྱ་མཚོའི་གཉེན་དང་འདྲ་བ་ཡི། །སྐྱེས་བུ་མཁས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཡོད་དང་མེད་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །ལུས་སྲོག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྟེར། །རང་གི་ལྟོ་བ་རྒྱགས་པ་ཙམ། །དོན་མེད་བཟས་ན་ཕག་དང་མཚུངས། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་ལྟོགས་པ་ན། །འབད་མེད་པར་ནི་ཟ་བ་ཡིན། །
1-1-33a
གང་ཞིག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །གཞན་ལ་སྙིང་རྗེས་ཕན་འདོགས་སྦྱོར་བྱེད་པ། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་ལ་མི་རྣམས་སྤྱི་བོས་འདུད། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་གཞན་ལ་མིན། །ཡབ་མེས་དུས་ནས་ལུགས་སྲོལ་ལམ། །ལེགས་བྱས་ངན་པར་མི་བསྒྱུར་ཞིང་། །ངན་རྒྱུན་ཡོད་ན་མི་འདྲེན་པར། །ལེགས་ཚོགས་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་ལུགས་བཟུང་བས། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕྱི་མར་ཡང་། །རྣམ་པར་དཀར་བའི་ལམ་སྣ་དྲང་། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ངག་གི་དབང་པོ་སྲོང་བཙན་ལ་སོགས་པས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཆ་འདི་ལེགས་པར་སྐྱོང་བའི་ལུགས་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི། ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྡུས་ཏེ་ནག་པོའི་རིགས་ཀྱི་སྔགས་མཁན་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྡེབས་པ། རང་གི་བློ་གྲོས་ལ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲིགས་པའོ།། །།
ཁུངས་བཙུན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དུས་


 །ཡ་རབས་རིགས་བརྒྱུད་མཐོ་བ་དང་། །མཁས་ཤིང་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །
1-1-32b
བསྟེན་ཅིང་ཁུངས་ཕྱུང་བྱས་ཙམ་གྱིས། །སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་རྩི་བར་བྱེད། །ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་སྦྱང་གྱུར་ན། །གཞུང་གཅིག་ཤེས་ཀྱང་ཉི་མ་བཞིན། །ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་གཞུང་མང་པོ། །འཛིན་རློམ་བྱས་ཀྱང་རྒྱུ་སྐར་འདྲ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །རིགས་པའི་ལམ་ནས་དཔྱད་བྱས་ཏེ། །བསམ་བྱུང་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། །ཐོས་ཀློག་ཕལ་ཆེར་ནེ་ཙོ་འདྲ། །རིགས་དང་མི་རིགས་དཔྱོད་པའི་བློ་མེད་ཅིང་། །ཐོས་དང་བསོད་ནམས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར། །ལྟོ་འགྲངས་འཁྲིག་སྤྱོད་ཙམ་གྱིས་དུས་འདའ་བའི། །སྐྱེས་བུ་དེ་བློ་ཕྱུགས་དང་ཁྱད་པར་ཅི། །རྒས་ཤིང་འཁོགས་པར་གྱུར་ནའང་། །འབད་དེ་ཐོས་བསམ་ཤེས་རབ་སྦྱང་། །ཤེས་རྒྱུད་དེ་ལ་དེས་བསྒོས་པས། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མཁས་པར་འགྱུར། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་གནས་དང་། །མ་བསྒྲུབས་པ་ཡི་གསང་སྔགས་དང་། །ཚགས་སུ་མ་བྱས་ཡོ་བྱད་རྣམས། །དགོས་པའི་དུས་སུ་སླེབ་པར་དཀའ། །རང་གི་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་དང་། །འབངས་ཀྱི་དོན་རྣམས་མཐའ་དག་ལ། །མི་བདག་དུས་སུ་བསྒྲིམ་བྱ་སྟེ། །ལེ་ལོས་ཕྱི་བཤོལ་མི་བྱའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
依靠高贵家族出身、博学且贤德的人，仅仅因为能引用他们的话，就会受到他人的尊重。若能圆满精通，即使只懂一部典籍，也如同太阳一般；若怀着疑惑而自诩掌握多部典籍，也不过如同星辰。对所闻之义专心一致，通过理性的道路进行思考，如果没有通过思维获得确定性，则大多数的听闻和阅读都如同鹦鹉一样。没有辨别合理与不合理的智慧，不追求闻法和福德，只是以填饱肚子和行淫度日的人，这种人的心智与牲畜有何区别？即使年老体衰，也要努力修习闻思智慧，因为这些知识熏习心相续，在来世也将成为智者。知识只存在书本中，未修持的密咒，未准备的用品，在需要的时候难以到位。国王应当及时精进于自己今生来世的善行和臣民的一切利益，不要因懈怠而拖延。


 །བརྩོན་པ་དག་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །དོན་ཆུང་ཡིན་ཡང་འགྲུབ་པར་དཀའ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རང་གི་ལག་ན་•གནས་དང་མཚུངས། །བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་པ་སུ་ཞིག་
1-1-33a
མགོན་དུ་འགྱུར། །དེ་བས་རང་དོན་ཤེས་པ་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ལེན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན། །དགྲ་བོ་མི་དགར་བྱེད་འདོད་ན། །རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་བྱ། །ཁྲོ་བོའི་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས། །གཞན་དག་མི་ཐུལ་རང་ལ་གནོད། །མཆོག་རྣམས་རྒུད་དང་ཉམ་ངའི་ཚེ། །སྙིང་སྟོབས་བློ་གྲོས་ལྷག་པར་ཆེ། །མུན་པ་ཐིབ་པོས་ནོན་པ་ན། །སྒྲོན་མེ་ལྷག་པར་གསལ་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཁྲོ་ན་འཇིགས་མེད་ལ། །དགའ་ནའང་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པ། །ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་མེད་པ་དེ། །དགའ་མ་ཁྲོ་ཡང་དེས་ཅི་བྱ། །ཕན་བཏགས་པ་ལ་དྲིན་མི་གཟོ། །གནོད་བྱས་ལན་ལྡོན་མེད་པ་ཡི། །ནུས་མེད་ལམ་ཁའི་ཐོ་ཡོར་དང་། །འདྲ་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྙས་པར་བྱེད། །བློ་ལྡན་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱས་པ་ཆུང་ཡང་དྲིན་གཟོ་ཆེ། །གནོད་པ་མང་ཡང་མི་འཁྲུགས་པས། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་གནས་མོད་ཀྱི། །གང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཐོབ་གཞན། །ཕན་དང་གནོད་པ་ངོ་ཤེས་ནས། །ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་མཐུ་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ཉིད་ཀུན་གྱིས་བརྩི། །གང་ན་མགོ་བོ་གཅོད་ནུས་པ། །དགའ་ན་རྒྱལ་སྲིད་སྦྱིན་པར་ནུས། །ནུས་པ་ཆེ་དང་མ་ལྡན་ན། །མི་བདག་ཅེས་གྲགས་དགོས་པ་ཆུང་། །མི་ལྕོགས་པ་ཡི་བྱ་བ་ལ། །གཞན་གྱིས་རྦད་ཀྱང་བསྒྲུབ་མི་བྱ། །དགེའོ་དགེའོ་ཞེས་སྨྲས་པས། །མེ་ཡི་ནང་དུ་སུ་ཞིག་མཆོང་། །ཐབས་
1-1-33b
ལ་མཁས་བྱས་དོན་གང་ཞིག །དཀའ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་མཐོང་ན། །གཞན་གྱིས་བཀག་ཀྱང་ལྡོག་མི་བྱ། །མཁས་པས་རིན་ཆེན་ལེན་དང་མཚུངས། །སྦྲུལ་གདུག་མགོ་ལས་ནོར་བུ་བཞིན། །བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ཡང་། །བག་ཟོན་བཅས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །བབ་ཅོལ་རྩོམ་པ་ནམ་ཡང་མིན། །མཛེ་ཅན་མེར་ནི་འཇུག་པ་ལྟའི། །ཕུང་ཀྲོལ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེན་ཆེ་བའི། །བྱ་བའི་གནས་ལ་འཇུག་པ་གང་། །རྣལ་མར་གནས་པས་བྱར་མི་རུང་། །འཕྲོད་པར་ཟ་བའི་མི་ལ་ནི། །ཟས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་སུ། །བྱ་བ་བྱེད་ལ་ཉེས་པ་དཀོན། །དོན་ཆུང་པ་ལ་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཆེན་པོའི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པས། །བློ་ནི་ཅི་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ། །བསྒྲུབ་ན་ལྷ་ཡང་འགྲུབ་འགྱུར་ལ། །བཅོམ་ན་བྲག་ཀྱང་ཤིག་པའི་ཕྱིར། །ཞུམ་པ་དང་དུ་མི་བླང་བར། །རྒྱུན་ཆགས་པར་ནི་བརྩོན་པར་བྱ། །གོམས་ན་སླ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ངང་པ་མཚོ་དང་བྱ་རྒོད་དག །དུར་ཁྲོད་ལ་དགའ་གོམས་པའི་བློ། །སྟོབས་ལྡན་ཤ་ཁྲག་རྟག་ཟ་བའི། །སེང་གེ་ལོ་རེར་ལན་གཅིག་འཁྲིག །རྡུལ་ཙམ་འགམ་པའི་བོང་བུ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་བག་མེད་འཁྲིག་པ་སྤྱོད། །ཆགས་བྲལ་ཆགས་དང་ཡིད་ལོག་བཞིན། །འགྲོ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས། །སེམས་
1-1-34a
ནི་གོམས་པའི་རྗེས་འགྲོའི་ཕྱིར། །རང་སེམས་དབང་གྱུར་དངོས་གྲུབ་མཆོག །སྐྱེ་རྒུ་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པས། །ཕལ་ཆེར་རང་དབང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལས་དེའང་སེམས་པས་བཀོད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་གདུལ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ས་སྟེང་འདི་ན་བདེ་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་རིས་སུ་བྱས་པ་མེད། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་དོན། །གང་སྒྲུབ་བདག་ལ་རག་ལས་པས། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པར། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་བགྱི་བའི་དོན། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བྱའོ་ཞེས། །སེམས་པ་སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་རླུང་གིས་སྦར་གྱུར་ན། །ཚང་ཚིང་ནགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཚིག་པར་ནུས། །དེ་བཞིན་ཐབས་དང་ལྡན་པར་གང་བརྩོན་པ། །མི་མཐུན་རྒོལ་བའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ། །དགེ་བའི་སྐས་ལས་མཐོ་རིས་གནས་འགྲོ་ཞིང་། །དཔལ་དང་འབྱོར་པའི་མཚོ་ཆེན་རང་གིར་བྱེད། །ས་གསུམ་འདུ་བ་མགྲོན་དུ་འགུགས་པ་ཡང་། །

以下是藏文直译成简体中文：
若是缺乏精进，即使小事也难以成就。若具精进，一切功德如同握在自己手中一样。自己才是自己的怙主，还有谁能作为怙主？因此，了解自身利益的人们，应当极为精进地获取功德。若想使敌人不悦，自己应当具备功德。靠愤怒的心和粗暴的言辞，无法制服他人反而害自己。殊胜者在衰败和困境时，勇气和智慧反而更大。当浓重黑暗笼罩时，灯光更加明亮。
某人愤怒时无所畏惧，高兴时也无力帮助，既无法惩处也无法摄受，对于这样的人，无论喜怒又有何用？对予以恩惠不知感恩，对伤害不予回报的无能之人，如同路边的木桩，人人都会轻视他。有智有勇的殊胜者，即使小恩也深怀感激，即使多受伤害也不生气，如同大地稳固。但若非在其行境范围内，他者能辨别恩与害，有力惩处或摄受者，只要有这种能力就会受到尊重。能够砍头的人，高兴时也能赐予王位。若不具大能力，徒有"人主"美名用处不大。对于超越能力的事情，即使被他人催促也不应尝试。因为别人说"好啊好啊"，又有谁会跳入火中？
若见到通过善巧方便，即使困难之事也能成就，即使他人阻拦也不应放弃，如同智者取得珍宝，从毒蛇头上取下宝石一样。即使是小事，也应谨慎而为，永远不要轻率行事。如同麻风病人投火，冒险之人从事危险之事，清醒的人不应如此。对于适量进食的人，不会有饮食引起的疾病；同样，经过良好思考而行事的人，很少有过失。执著于小事的人，无法获得大安乐，因此应当尽量拓展心量，追求大功德。努力能成就天神，击打能摧毁岩石，因此不应怯懦，应当持续精进。
没有任何事物经过熟悉后不会变得容易。天鹅喜欢湖泊，秃鹰喜欢墓地，这都是习惯所致。强大的狮子常吃血肉，却一年只交配一次；嚼食微尘的驴子却经常放纵交配。离欲者如离欲，贪者如贪，所有众生都随心而行。心随习惯而转，因此自心自在是最高成就。众生随业而转，大多没有自由。业又由心意所造，所以应当努力调伏自心。地上的安乐和痛苦没有区别，世间和出世间的事都取决于自己，不依赖他人，由自己一人完成目标，如此思维的人是狮子般的男子汉。
如同风助火势，能焚烧丛林树木，同样，具备方便并精进者，能战胜一切违逆对手。依善业之梯能登上天界之所，能将福德财富的大海据为己有，能邀请三界众生作宾客。
;


ས་གསུམ་འདུ་བ་མགྲོན་དུ་འགུགས་པ་ཡང་། །བརྩོན་པས་ལག་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། །བརྟན་ཞིང་བརྩོན་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།
辨贤王品
དཔལ་དང་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པའི། །མི་བདག་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་དུལ། །རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བའི་རི་བོང་འཛིན། །སྤྲིན་མེད་
1-1-34b
མཁའ་ལ་འཆར་བ་ཇི་བཞིན་ནོ།

以下是藏文直译成简体中文：
能邀请三界众生作宾客，精进使之如在掌中一般。《治国论》中《地主之饰》的稳固与精进考察品，第九章。
辨贤王品
具足圆满福德与财富的，贤良君主更为调伏，如同被星辰环绕的月亮，显现在无云的天空中一般。
;


 །ཡོན་ཏན་ཆུང་རྣམས་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་ཁེངས་པ་བྲལ། །སྙེ་མ་ལོང་བ་མགོ་འཕང་མཐོ། །འབྲས་བཟང་སྨིན་པ་དུད་དེ་གནས། །རང་གིས་རང་ལ་བསྟོད་བྱེད་པ། །བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཡང་མི་མཛེས་པས། །ཁ་ཅོལ་ཆུང་ངུས་མི་གཅོལ་བར། །རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་བརླིང་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ལྷག་པར་དགྲར་གྱུར་ཅིང་། །མཐོ་བར་འགྱིང་བཞིན་དམའ་བར་སྒྱུར་བྱེད་པ། །བདག་གི་སྐྱོན་རྣམས་མཐོང་དུ་མི་སྟེར་བའི། །ང་རྒྱལ་དང་མཚུངས་ཉེས་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །མཐོང་བ་ཙམ་ནས་སྐྱེ་བོས་སྡང་འགྱུར་ལ། །དེ་ཡི་དཔལ་ལ་གཞན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཁུ། །བརྙས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མགྲོན་དུ་འགུགས་བྱེད་པའི། །ང་རྒྱལ་གདོན་དེ་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་འཇུག །གདོན་གཞན་སྔགས་ཀྱིས་གདུལ་ནུས་ཀྱི། །ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ལེགས་སྨྲས་ན། །སྦྲུལ་ལ་འོ་མ་བླུད་པ་བཞིན། །ཐབས་དེས་ཞི་བར་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཙན་དན་གླ་རྩི་ག་བུར་གྱིས་བསྒོས་ཀྱང་། །སྒོག་སྐྱའི་དྲི་ངན་རང་བཞིན་མི་འདོར་ལྟར། །དམ་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་ལེགས་བསླབས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོར་བར་དཀའ། །ལེགས་བཤད་ཤེས་ཤིང་འོས་པའི་གནས་ལ་གུས། །མི་འོས་བརྙས་ཐབས་བྱེད་ཚེ་སྤོབས་པའི་གདེང་། །ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་གཟེངས་མཐོ་བ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡི་ང་རྒྱལ་རྒྱན་དང་འདྲ། །
1-1-35a
བདེ་ཞིང་འབྱོར་དུས་སྤོབས་པའི་གཟེངས་མཐོ་ཞིང་། །བཤད་ཀྱང་མི་གོ་ཀུན་ལ་རྩ་འདྲར་བརྙས། །འཇིགས་པ་མངོན་སུམ་བྱུང་ཚེ་ཞུམ་པའི་མཐར། །སྙེགས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་རྟགས། །གཞན་ལས་འཚོལ་ཞིང་ཟས་ཞིམ་འདོད། །སློང་མོས་འཚོ་ཞིང་ཁེངས་པ་ཆེ། །བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་རྩོད་པར་འདོད། །འདི་གསུམ་འཇིག་རྟེན་བཞད་གད་རྒྱུ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིས་བླུན་པོ་ལ། །ང་རྒྱལ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲིབ། །དྲེའུ་མོ་ཡི་མངལ་ཆགས་བཞིན། །ཕོ་ཤལ་བཀུར་སྟིས་བརླག་པར་འགྱུར། །དམ་པ་ཇི་ལྟར་གོ་འཕང་མཐོ་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དུལ་ཞིང་གཞན་ཕན་བརྩོན། །དེ་ཡི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་སུ། །སྐྱེ་བོའི་ཚིག་གིས་བསྒྲགས་ཏེ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །མེ་ཏོག་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་གཞོལ། །མཆོག་རྣམས་གྲགས་པའི་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ། །བདག་ཉིད་དུལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་སྦ་བྱེད་ཀྱང་། །གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་ངོམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོགས། །མི་མཁས་ང་རྒྱལ་ཆེ་བའི་སྐྱེ་བོ་ནི། །རིགས་གཟུགས་ཐོས་སོགས་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་ཡིས། །ཁྲོན་པའི་རུ་སྦལ་བཞིན་དུ་ཁེངས་གྱུར་ནས། །དམ་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་གཤེ་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ཡིས་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་མི་འགོག་ལ། །རང་གི་འདི་ཕྱིའི་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་བྱེད། །མེ་ལྕེ་ཐུར་དུ་སྦུབས་པར་གྱུར་པ་དེས། །
1-1-35b
རང་གི་ལག་པ་སྲེག་པར་བྱེད་དང་མཚུངས། །རིགས་གཟུགས་འབྱོར་པ་ཐོས་སོགས་ཡོན་ཏན་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱ་ཆེར་འཕགས་མཆིས་པས། །བློ་ཆུང་རིགས་སོགས་མཉམ་པ་གཞན་དག་ལ། །འགྲན་ཞིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ། །ང་རྒྱལ་དག་གིས་སྨ་ཕབ་མ་བྱས་པའི། །ཡོན་ཏན་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཆེ་དང་འདྲ། །འབྱོར་དང་ཐོས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །ང་རྒྱལ་དུག་དང་འདྲེས་ན་ཆུང་བར་བྱེད། །འདོད་པས་ལོང་བས་སྡིག་མི་མཐོང་། །དམུས་ལོང་གིས་ནི་གཟུགས་མི་མཐོང་། །དྲེགས་པ་ཡིས་ནི་སྐྱོན་མི་མཐོང་། །བདག་ལྟས་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་། །རིགས་དང་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །བཀུར་ལ་དམན་པས་བརྙས་ཐབས་བྱེད། །མཁས་པས་ཕྱག་བྱས་མཆོད་རྟེན་ནི། །ཁྭ་རྣམས་སྟན་དུ་བཏིང་བར་བྱེད། །མཁའ་ལ་གྱེན་དུ་གཏོར་བྱས་པའི། །མི་གཙང་རང་ཐོག་འབབ་པ་བཞིན། །མ་རབས་ང་རྒྱལ་ཅན་བསྟེན་ན། །སྟེན་པ་པོ་ལ་བྱུར་དུ་འབབ། །མཁས་ཤིང་ཡ་རབས་དུལ་བ་ལ། །བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་པ་པོར། །ཡོན་ཏན་དཔལ་དང་གྲགས་པ་འཕེལ། །ནོར་བུས་གཙུག་རྒྱན་བྱས་པ་བཞིན། །གསང་བའི་བདག་པོའི་མཚན་བཟུང་བས། །འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་སྲུང་བ་ལྟར། །

以下是藏文直译成简体中文：
功德小的人傲慢大，具最胜功德者无傲，空穗高昂头，好稻成熟时低垂而住。自己赞美自己，即使是帝释也不美，不被琐言所扰，应如大海般稳重。特别敌视有功德者，高傲自矜却使自己低下，不让自己看到过失，没有比傲慢更糟糕的过失。傲慢者一见即被人厌恶，他人对其荣耀极为嫉恨，招来各种轻蔑方式的傲慢恶魔附着于骄傲者身上。
其他恶魔可用咒语降伏，但对傲慢者说好话，如同给蛇灌奶，这种方法无法使之平息。即使用檀香、麝香、樟脑熏染，蒜的恶臭本性也不会舍弃，同样，即使学习许多圣典，恶劣本性的特征也难以舍弃。了解善说并对适当之处恭敬，对不适当处能有轻蔑的勇气自信，如同须弥山顶般高耸，这种人的傲慢如同装饰。
安乐富足时自信高昂，说了也不理解，轻视一切如草芥，遇到明显危险时最终陷入怯懦，这是下等人的特征。向他人乞求却喜欢美食，靠乞讨为生却极为傲慢，不懂论典却喜欢辩论，这三者是世间的笑柄。愚人因获得和尊敬而生傲慢，掩盖自己的过失，如同骡子怀孕，会因荣誉而灭亡。
贤者地位越高，越谦逊并努力利他，他的名声在各方各处，经由人们的言语传播遍布。花香只往顺风方向飘，殊胜者名声芬芳遍及十方。自己虽调伏隐藏功德，但他人会向他人宣扬如同炫耀一样。不智而傲慢的人，因种姓、相貌、闻法等小功德，如同井中青蛙般傲慢，虽然更加辱骂贤者，但这无法阻碍贤者的功德，只是使自己今生来世的功德耗尽。如同向下扑的火焰，只会灼烧自己的手一样。
种姓、相貌、财富、闻法等功德，由于一层胜过一层广大殊胜，小心量者与种姓等相同的他人竞争而傲慢，极为错误。没有被傲慢毁坏的功德，即使小也如同大，财富和闻法等虽极为广大，但若掺杂傲慢毒药则使之变小。贪欲使盲不见罪，瞎子看不见形，骄傲使人看不见过失，自我执着看不见实相。
有种姓和智慧者尊敬，下等人却轻蔑；智者顶礼的佛塔，乌鸦当成座垫。如同向天空投掷不净物，最后落在自己头上一样，若依靠下等傲慢者，害处会降临依靠者身上。依靠智慧、高尚、调伏者，仅仅依靠，依靠者的功德、荣耀和名声就会增长，如同宝珠成为头饰一样。如同持诵密主名号，守护一切鬼神一样。


འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་སྲུང་བ་ལྟར། །རིགས་མཐོ་བ་དང་མཁས་པ་ལ། །འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པ་ཐོབ། །ཆེན་པོས་ང་རྒྱལ་བྱ་ཅི་
1-1-36a
དགོས། །ང་རྒྱལ་མེད་ཚེ་ལྷག་པར་མཛེས། །དམན་པས་ང་རྒྱལ་བྱས་ཅི་ཕན། །ང་རྒྱལ་ཡོད་ན་ལྷག་པར་བརྙས། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་གཡོན་གསུམ་གྱི། །སྐྱོན་ལྡན་སྐྱེ་བོ་བླུན་གྱུར་གང་། །མཛའ་བར་བྱས་ན་མི་རུང་འཕེལ། །རྒྱང་དུ་བསྲིང་ན་བདེ་བ་ཐོབ། །བཟང་པོ་དགྲ་རུ་གྱུར་ཀྱང་སླ། །ལེགས་པར་བསྡུམ་ན་ཕན་པར་བྱེད། །སྦྲུལ་གདུག་ལས་ཀྱང་ཐུ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མཛར་མི་རུང་། །མཛའ་བར་བྱས་ན་ཁྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །ཕན་བཏགས་པ་ན་ལོག་པར་ལྟ། །བདེན་པར་སྨྲས་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ། །བཅོས་སུ་མི་རུང་མི་སྲུན་ཡིན། །མཁས་པ་གང་གིས་དེ་ཤེས་ནས། །འཇམ་པོས་བྲིད་བར་མི་བྱ་སྟེ། །བད་ཀན་ནད་ལ་རྩུབ་བཅོས་བཞིན། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་བརླང་བར་བྱ། །དྲང་པོ་ཕལ་ཆེར་གཞོམ་གྱུར་ལ། །འཇམ་པོ་ཕལ་ཆེར་བརྙས་བགྱིད་པས། །དེས་ཤིང་དྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །མི་སྲུན་བླུན་ལ་ཅི་འོས་སྦྱར། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་གསེར་དང་རྔ། །མི་སྲུན་རྟ་དང་བུད་མེད་དྲེགས། །ལྔ་པོ་བརྡུང་ན་དུལ་འགྱུར་གྱི། །དེ་དག་འཇམ་པོའི་འོས་མ་ཡིན། །ཡ་རབས་རིགས་ཀྱི་གདོང་ན་པདྨ་མེད། །མ་རབས་རིགས་ལ་ཀླད་ནས་རྭ་མ་སྐྱེས། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །འཕྱོན་མའི་བུ་ཡི་རིགས་རྣམས་གསལ་བ་ཉིད། །དེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་མ་སྩལ་ལ། །ང་རྒྱལ་ཅན་གྱིས་གཞན་ནོར་མ་འཕྲོགས་ཀྱང་། །
1-1-36b
ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱོན་ཡོན་ལས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་དགའ་དང་སྡང་བར་བྱེད། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་དེས་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་། །འགྲོགས་ན་བདེ་ཞིང་མཛའ་བ་རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་པ། །འབྲས་ལྡན་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོའི་གྲིབ་མ་སྣུམ་པོར་ནི། །ངལ་བསོས་བཞིན་དུ་བརྟེན་རྣམས་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད། །ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་མ་དུལ་བ་ཡི་སྐྱེ་བོ་གང་། །མཐོན་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱབས་འཚོལ་རྣམས། །སྤྲིན་ཆུང་གྲིབ་མ་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་ཕན་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དྲེགས་མེད་དེས་པའི་ས་སྐྱོང་བསྟེན་པར་བྱ། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་དུལ་བ་དང་ལྡན་འདི་ནི་ཟླ་བ་མིན་ཡང་ས་གསུམ་ཀུན་དགར་བྱེད། །འགྲོགས་ན་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་འཇུག་ངོགས་དམ་པ་ཡིན་ཡང་བདུད་རྩིའི་རྫིང་བུ་གྱུར་མ་ལགས། །མཐའ་དག་སྐྱེ་བོ་དགའ་ཞིང་ལྟ་བས་འདུན་སར་གྱུར་ཀྱང་ལྷ་ཡི་དགའ་ཚལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་མེད་ཁང་མཆོག་མིན་ཡང་འདི་ཕྱིར་བདེ་ཞིང་ལེགས་པའི་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མི་བདག་དུལ་བ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
如同保护一切鬼神一样。与高贵种姓和智者有关联的人，也能获得尊敬。伟大者何需傲慢？无傲慢时更加美丽。下等人傲慢有何益？有傲慢时更受轻视。具有傲慢、嫉妒、诡诈三种过失的愚蠢之人，若与之交友则增长不善，远离则获得安乐。善人即使成为敌人也容易，若好好和解则会有益。比毒蛇更恶劣的恶人不可亲近，亲近则会生气，行善则会视作恶意，说真话则会反驳，是无法改造的恶劣之人。智者了解这一点后，不应用温和方式引诱，如同治疗痰病需用猛烈疗法，应当善巧方便地粗暴对待。
正直者大多被摧毁，温和者大多被轻视，因此即使温和正直的人，对不驯服的愚人也应采取适当手段。恶人、黄金、鼓、难驯的马和骄傲的女人，这五者若打击则会变得驯服，它们不适合温和对待。高贵种姓的脸上没有莲花，下等种姓的头上也没长角，根据各自行为的差别，**之子的种姓特征显而易见。温和者未曾施舍，傲慢者未曾抢夺他人财物，但根据各自的过失和功德，人们会产生爱与憎。
没有傲慢而温和的人，相处愉快且友谊稳固，如同在结果累累的良树的滋润荫凉下休息一样，依靠者获得安乐。傲慢大而未调伏的人，即使出生于高种姓，寻求他庇护的人，如同小云的阴影不能跟随并帮助一样，因此应当依靠无骄傲而温和的国王。
无傲慢且调伏，虽非月亮却能令三界欢喜，交往极为安乐之上善入口，虽非甘露池却成为甘露之塘，令一切众生欢喜且乐于观看之处，虽非神之花园，也非殊胜宫殿，却具有为今生来世带来安乐并开启百种善法之门的品格。《治国论》中《地主之饰》的考察调伏国王品，第十章。


། །།
辨普等持品
ཆེན་པོའི་སར་གནས་མི་ཡི་བདག་པོ་རྣམས། །རང་གི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པའི་ཡིད། །ཡངས་པའི་ས་ཆེན་བཞིན་དུ་བཞག་པར་བྱེད། །གྲུ་གཅིག་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལའང་། །ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་དེ་མི་མཛེས་ན། །
1-1-37a
སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚེ་གཅིག་གི། དཔོན་དུ་གྱུར་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རང་གི་འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །གཙོ་བོ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མཉམ། །དེ་ཕྱིར་མཉམ་པར་བསྐྱང་བྱ་ཡི། །མི་མཉམ་གྱུར་ན་ཡི་ཆད་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་རྗེས་བརྩེ་ཞིང་། །མ་རུངས་པ་ལ་ཚར་གཅོད་པ། །སོ་སོའི་ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་དུ། །བསྟན་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་མཉམ་མིན། །སོ་སོའི་ལས་སྐལ་གང་ཐོབ་པ། །འདི་ལ་བགོ་བྱ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཁྲལ་དང་ཁྲིམས་དང་སྲུང་ཚུལ་རྣམས། །ཉེ་རིང་བྱས་ན་མི་མཉམ་ཡིན། །རྒྱལ་པོས་རང་གི་ཡུལ་ཁམས་རྣམས། །དགྲ་དང་གནོད་པ་ཕོངས་པའི་ཕྱོགས། །རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་ནུས་པར་བསྲུང་། །གཅིག་མ་བསྲུངས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་མིན། །ཐབས་ནི་གང་གིས་བསྲུང་ཞེ་ན། །རང་དོན་མི་ཤེས་ནུས་མེད་རྣམས། །འདི་བྱོས་འདི་ལས་མ་འགལ་ཞེས། །ཁྲིམས་སུ་བཅས་པས་སྲུང་བར་བྱེད། །ཁྲིམས་ལས་འགལ་ན་སུ་ཡང་རུང་། །མཚུངས་པར་ཆད་པས་བཅད་བྱ་ཡི། །འགའ་ལའང་ཡང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྲིམས་སྙོམས་སོ། །ཁྲིམས་ནི་སྙོམས་པར་བྱས་ནས་སུ། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བསྐྱང་བའི་ཕྱིར། །བཀའ་དྲིན་ཚུལ་གྱིས་དྲུག་ཆའི་དཔྱ། །དུས་བཟང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བླངས། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །སྐྱེ་རྒུ་ཚུལ་བཞིན་མི་སྐྱོང་བར། །དཔྱ་ལ་གདུ་བར་བྱེད་པ་ནི། །བྲན་གཡོག་ངོ་ཚ་མེད་དང་འདྲ། །
1-1-37b
བྲན་གཡོག་ངོ་ཚ་མེད་པ་རྣམས། །བཟའ་བཏུང་མཐོང་ན་ནན་གྱིས་འདུ། །དཀའ་བ་མཐོང་ན་ཐབས་ཀྱིས་བྱོལ། །ལས་མི་བྱེད་པར་གླ་རྔན་འདོད། །འོས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་སྡུད་པ་ཡང་། །འབྱོར་དང་འབྱོར་མེད་རིམ་པ་དང་། །བསྟུན་ནས་མཉམ་པར་བླང་བྱ་ཡི། །མི་མཚུངས་བླངས་ན་ག་ལ་སྙོམས། །ཁྲལ་འདེད་བྱ་བའི་འབངས་ཀུན་ལ། །ཡུལ་དུས་འབྱོར་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། །གཞིས་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བླང་། །མི་ལྕོགས་པ་ཡིས་མནར་མི་བྱ། །བ་འཇོ་མེ་ཏོག་བཏུ་ཚུལ་དུ། །རྩ་བ་ཉམས་པར་བྱ་མི་རིགས། །གལ་ཏེ་རྩ་བ་ཉམས་བྱས་ན། །རྒྱལ་པོས་ད་གཟོད་སུ་ལས་ལེན། །འབངས་རྣམས་རང་གི་ལག་མཐུ་ཡིས། །བསྒྲུབས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆུང་ལ། །ལོ་རེའི་བཟའ་བཏུང་གོས་རྣམས་ཀྱང་། །སེམས་ཁྲལ་མེད་པར་བདོག་པའང་དཀོན། །གྲོང་ཁྱེར་དུ་མའི་དཔྱ་ཁྲལ་ནི། །ཅུང་ཟད་བླངས་ཀྱང་བསྡོམས་ན་མང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་འཁོར་རྣམས་ལ། །བརྩེ་སེམས་བཞག་སྟེ་དཔྱ་བླང་བྱ། །དཔྱ་དབུལ་པ་དང་ལས་བྱེད་སོགས། །རྒྱལ་པོར་ཕན་པའི་བགྱི་བ་ལ། །ཆ་མཚུངས་རིགས་པས་ཁྲལ་རྣམས་ལ། །འཁོར་ཀུན་སྐྱིད་སྡུག་སྙོམས་ན་བདེ། །ལ་ལ་ཅི་བྱེད་རང་དབང་ཅན། །ཁ་ཅིག་གཞན་དབང་རྟག་ཏུ་མནར། །འདྲ་དང་མི་འདྲ་མང་བ་ཡི། །ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་རྒུ་མཁོས་མི་ཕེབས། །མཆོད་གནས་དམ་པའི་ཞབས་འདེགས་དང་། །འོས་ལ་གནང་བའི་
1-1-38a
བཀའ་དྲིན་ལ། །འབངས་རྣམས་འགྲན་སེམས་མི་འོས་ཀྱང་། །རིགས་མཐུན་མཉམ་པར་བསྐྱང་ན་ལེགས། །སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་མཉམ་པར་ནི། །རྒྱལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་སྤྱོད་ན། །རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། །འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་བྱ་བ་ལ། །འདྲ་ཞིང་མཉམ་པ་ཁོ་ན་ཡིས། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་སྙོམས་བྱས་ན། །མཐོ་དམན་སུས་ཀྱང་བཀའ་ལ་བརྩི། །རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་། །ཕྱོགས་ཞེན་ཅན་གྱི་ངག་མི་སྨྲ། །གཏོང་ལའང་ཕྱོགས་ཞེན་མི་བྱའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
辨普等持品
处于伟大境界的人主们，对自己所有的随从众生，没有偏向地保持平等的心意，如同宽广大地般安置。即使对于同在一条船中的人，若有偏向者也不美观，更何况成为众多众生一生之主的人？自己的所有臣民，平等地依靠那位首领，因此应当平等地护养，若不平等则会使人灰心。
对有功德者给予关爱，对恶人进行惩罚，为了直接显示各自业果，这并非不平等。各自按照业力获得的份额，这有什么可以分配的？在税收、法律和保护方式上，若有亲疏之别才是不平等。国王对自己的领土，应尽力保护免受敌人、伤害和贫困，如果有一处未受保护，就不算是国王。
如何保护呢？对不知自己利益且无能力的人，命令"做这个，不要违反这个"，通过立法来保护。任何人违反法律，都应平等地受到惩罚，不应对任何人减轻，这样才是公正的法律。公正地实施法律后，为了养护众生的安乐，以恩惠方式收取六分之一的税收，即使在好时代的国王们也如此行事。末法时代的国王们，不如法养护众生，反而贪图税收，如同无耻的奴仆。
无耻的奴仆们，见到饮食时积极聚集，见到困难时想方设法逃避，不做工作却希望获得报酬。收取适当税赋时，也应根据富有和贫穷的程度，相应地平等征收，如果不相应征收怎能平等？对所有需纳税的臣民，考虑地区、时间和财富状况，在不损害根本生计的情况下征收，不要用无法承受的税负折磨他们。
应当像挤奶和采花一样，不应伤害根本。若损害根本，国王又能从谁那里征收？臣民们以自己的能力获得的财富本就不多，每年的饮食衣物，即使没有心理负担地拥有也很少。虽然从众多城市中收取的税赋，每处都很少，但加起来就很多，因此国王对臣民们应怀慈爱之心收取税赋。
纳税、贫穷者和做工作等，对国王有益的事情，按照相等的道理征税，所有臣民同甘共苦平等时才安乐。有些人做什么都是自由的，有些人永远受他人控制而痛苦，有许多相同和不同的境遇，那个地方的众生无法安心。对尊贵圣者的供养和对适当对象的恩赐，臣民们虽不应有竞争之心，但若能平等对待同类则更好。
由于众生被业力所支配，佛陀也不会使一切人同等安乐痛苦，更何况其他国王？然而，在各种情况下的事务中，若能用相同和平等的方式，不偏不倚地平等对待，无论高低贵贱的人都会尊重命令。因为这是所有国王的共同之事，行事不应有所偏向，不说有偏向性的言辞，施舍时也不应有偏向。
;


 །རང་གི་ཆོས་ལུགས་གཙོར་བཟུང་སྟེ། །བསྟན་ལ་ཕན་འདོགས་ཅི་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ལ་གྲུབ་མཐའ་གཞན་འཁུ་ན། །རྒྱལ་པོའི་སྐྱོན་མིན་འཁོར་གྱི་སྐྱོན། །རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གཅེས་བཟུང་ནས། །གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་གནོད་བྱེད་ན། །དེ་ལ་འཁུ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་། །འཁོར་གྱི་སྐྱོན་མིན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱོན། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཚུན། །རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ན་གང་གནས་པའི། །གནའ་བོའི་གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི། སྔ་ཚུལ་དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོས་བསྲུང་། །ཕན་ཚུན་བསྲེ་བར་མི་བྱ་ལ། །ཕན་ཚུན་གནོད་དུ་མི་འཇུག་པར། །སོ་སོར་མ་ཉམས་བསྐྱང་བ་ན། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །དགོས་པའི་དུས་སུ་མ་གཏོགས་པ། །སྡེ་དང་རིས་དང་གོ་ས་ལ། །དགོས་མེད་གློ་བུར་དག་ཏུ་ནི། །
1-1-38b
བབ་ཅོལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
自己主要遵循自己的教法，无论怎样利益佛教，如果对此其他教派心生嫉恨，那不是国王的过失而是随从的过失。执着自己的教派，而损害其他教派，对此产生任何嫉恨，不是随从的过失而是国王的过失。因此，包括外道在内，凡是居住在国王领土上的，各自古老教派的传统做法，国王应当如实保护。不应相互混合，也不应让相互伤害，分别保持不衰退，这是养护众生的方法。除非必要时刻，对于宗派、种类和职位，不必要的突然增减，不应轻率行事。


 །གློ་བུར་དུས་ཀྱི་གནང་སྦྱིན་སོགས། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་བྱས་གྱུར་ན། །མངའ་བདག་རིས་སུ་མ་ཆད་ཅེས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཡིད་མགུ་ནུས། །ཆ་ལུགས་དང་ནི་སྤྱོད་ལམ་སོགས། །ཡ་མ་ཟུང་དུ་མི་བྱེད་པར། །རྒྱུན་དུ་སྙོམས་པར་གནས་བྱས་ན། །ཡ་རབས་•ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། །བསྟོད་ན་ཁེངས་ཚུལ་མི་བྱ་ཞིང་། །སྨད་ན་ཞུམ་པ་མི་བྱ་བར། །རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་གནས་པ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ནི་གཟི་དང་ལྡན། །ཕྱི་ཐག་བལྟ་བའི་མིག་རྒྱང་གིས། །དགྲ་ལའང་བུ་བཞིན་བསྐྱངས་བྱས་པས། །ཐ་མར་དགྲ་བོ་དབང་གྱུར་པ། །བློ་ཁོག་ཡངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཡངས་ན། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་དྲོད་མི་ཟིན། །ཅོལ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ཅལ་སྒྲོག་ལ། །མི་བརྟེན་སྐྱེས་བུའི་སྤྱོད་པ་མཚར། །དོན་ཆེན་གོ་འཕང་ཆེན་པོའི་ཕྱིར། །ཕྲན་ཚེགས་དག་ལ་བལྟ་མི་བྱ། །ས་རྣམས་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་སླད། །ཅི་འབྱོར་གཏོང་ཡང་ཕོངས་སམ་ཅི། །ཀུན་ཤོང་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས། །བློ་ཆུང་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་དཀའ། །མིག་རྒྱང་ཐུང་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །སང་ཉིན་ལས་ཀྱང་དེ་རིང་གཙོ། །སྦྲང་བུ་བ་རྒྱས་བཅིངས་པ་བཞིན། །བླུན་པོ་ཕྲན་ཚེགས་ལ་ཆགས་ནས། །དོན་ཆེན་གནས་ལ་གྲོས་མི་ཐེབས། །རྟག་ཏུ་རང་གིས་རང་ཉིད་བཤོལ། །ནོར་གྱིས་ནོར་རྣམས་འགུགས་བྱེད་
1-1-39a
ལ། །དོན་ལས་དོན་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དོན་ཆེན་འགྲུབ་པར་མཐོང་ཚེ་རྐྱེན། །ཅིས་ཀྱང་མཁས་པ་བཤོལ་མི་ནུས། །དང་པོར་ལེགས་བརྟགས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། །བར་དུ་གང་རྩོམ་འཇིགས་པ་མེད། །ཐ་མར་དགེའམ་ཉེས་ཀྱང་རུང་། །མཁས་རྣམས་འགྱོད་མེད་རྟག་ཏུ་བདེ། །བླུན་པོས་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་། །འཇིགས་འགྱོད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དཀོན། །མཁས་པའི་བྱ་བ་ཕལ་མོ་ཆེར། །དེ་གསུམ་མེད་པས་བློ་བདེར་གནས། །ཡུན་ཐུང་དུས་དང་ཐབས་ཆུང་ངུས། །བགྱི་བ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་དཀའ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་ཐབས་ཆེན་པོས། །བསྒྲུབས་ན་མི་འགྲུབ་གང་ཡང་མེད། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་གོ་འཕང་གཙོ། །ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་དང་ཐོས་པ་དང་། །དཔལ་དང་མངའ་ཐང་འཕེལ་བའི་ཐབས། །གང་ཡིན་དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་རྟོགས། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དག་རྣམས་དོན་དུ། །ཟས་ནོར་འབྱོར་པ་རྩྭ་བཞིན་གཏོང་། །མི་བདེ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སུ། །ལུས་ཀྱང་བྲན་བཞིན་བཀོལ་བར་བྱེད། །ནོར་གསོག་ཙམ་ལ་གྲུང་པ་ཡིས། །ཟས་གཏོང་ནོར་ནི་སྲུང་བར་བྱེད། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བཞག་ནས། །ཟས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་པར་བྱེད། །སོ་ནམ་དུས་སུ་ཞིབ་བྱ་ཞིང་། །དགོས་པའི་དུས་ན་རྩིང་པོར་སྤྱོད། །སྤྱད་པར་བྱ་ཕྱིར་ནོར་གསོག་གི། མི་སྤྱད་བསགས་ན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །བྱ་བ་རྡུལ་ལྟར་ཞིབ་ན་ཡང་། །བློ་རྒྱ་ས་གཞི་ལྟར་ཆེ་ལ། །
1-1-39b
ལེགས་ཉེས་འཇའ་ལྟར་གསལ་ན་ཡང་། །བློ་ཁོག་མཁའ་ལྟར་ཡངས་རྣམས་མཆོག །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྙོམས་པར་གནས་གྱུར་ན། །འདུ་བ་སྙོམས་ཤིང་ནད་མེད་བདེ་བར་འགྱུར། །སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་བྱས་གྱུར་ན། །ཕྱོགས་མེད་སྐྱེ་བོ་འདུ་ཞིང་རྗེད་པར་བྱེད། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྙོམས་པའི་ཡིད་བཞག་ན། །དུས་ཀུན་ཟུག་རྔུ་རྣམ་སྤང་བདེ་བར་གནས། །མཐའ་ལ་མ་ཞེན་མཉམ་པའི་ཡིད་སྐྱེད་ན། །ལྟ་བ་བཟང་ལྡན་ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་གནས། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་མཉམ་ན་སྤྱི་རྗེ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་འདི་དང་གང་ལྡན་རྒྱལ་པོར་འོས། །བཤེས་ངོར་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་མི་སྙོམས་པ། །ཁྲིམས་འཆལ་གནོད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །ས་བཞིན་སྙོམས་པའི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི། །འབྲས་བུ་བཟང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཀུན་ལ་སྙོམས་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
若能不偏不倚地给予临时的恩赐等，国主不分亲疏，众生就能满意。仪表和行为等，不做不协调之事，若能常住平等，就是处于高尚的方式中。受赞时不表现骄傲，受责时不表现怯弱，始终保持平等的人主，具有威严。以远见卓识，将敌人如同儿子般养育，最终使敌人归顺，这是心胸广阔的功德。
智慧如海洋般宽广，幼稚的人无法测量其温度。不依靠轻浮之人的闲言碎语，这是令人称奇的品德。为了伟大的目标和崇高的地位，不看重琐碎之事。为了掌控大地，即使施舍所有财物也不会贫穷。
包容一切的广阔心胸，难为狭隘心量者所容忍。目光短浅的人，比起明日更注重今天。如同蜜蜂被黄油粘住，愚人执着于琐事，无法决断重要大事，总是自我拖延。财富能招引财富，事情能引发其他事情，所以看到伟大之事可能完成时，无论如何智者都不会拖延。
先善加考察消除疑虑，中间所行无所畏惧，最后无论好坏结果，智者无悔恒常安乐。愚人做任何事情，很少没有恐惧、后悔和疑虑。智者的大多数行为，没有这三者，因此心安理得。短暂时间和微小方法，难以完成伟大事业。长时间用大方法，没有任何事不能成就。
高尚之人以地位为重，对于能成就功德、闻法、荣誉和权势增长的方法，仔细考察。为了完成这些目标，将饮食财富如草般施舍，忽视不适，将身体如仆人般使唤。聪明人只是为了积财，施舍食物保护财富。下等人则抛开其他，仔细考究饮食。农耕时应细致，需要时则粗略使用。积财是为了使用，不用而积累是痛苦之因。
事务虽如尘埃细微，但心量如大地广阔，是非如彩虹般明晰，胸怀如天空宽广的人最为殊胜。饮食和行为平等安住，元素平衡无病安乐。对众生平等对待，无偏向之人聚集并给予赞誉。安置平等对待苦乐的心意，永远远离痛苦刺而安乐而住。不执着边见生起平等心，具善见安住法性义理。无偏向而平等则为普遍之主，具此功德者堪为国王。
为亲友而为且行为不平等，违法成为众多伤害的因。如大地般平等的国王在世间，成为众生群体的依靠，是具有众多广大功德的美好果报的源泉。《治国论》中《地主之饰》的考察平等品，第十一章。


། །།
辨悲心品
ས་སྐྱོང་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པ་རྣམས། །འབངས་ལ་བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་བྱམས། །རང་གི་སྲོག་དང་ནོར་བཏང་ནས། །འཁོར་རྣམས་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་ཕྱུགས་ཀྱིས་འཚོ་རྣམས་ཀྱང་། །ཕྱུགས་ལ་བརྩེ་བས་མ་བསྐྱངས་ན། །ཉེ་བར་རྒུད་པ་ཐོབ་མིན་ནམ། །རང་དོན་ཤེས་ན་འཁོར་བསྐྱང་བྱ། །ལྗོན་ཤིང་
1-1-40a
ལོ་འདབ་རྒྱས་པ་དེ། །ལྗོན་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་རྟགས་ཡིན། །འཁོར་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ། །རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་ཆེ་རྟགས་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །འབངས་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་དུ་ཐོགས། །མི་རེངས་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་ནི་སུ་ཞིག་འདོགས། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས། །འབངས་ལ་གཟན་ཟས་ལྟ་བུར་མཐོང་། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཕྲུ་གུ་ཡིས། །མ་ཉིད་ཟས་སུ་མཐོང་ནས་ཟ། །སྔོན་ཚེ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ནས་སུ། །རང་གི་འབངས་རྣམས་སྐྱོང་བར་བྱེད། །ཀྱེ་མ་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །རང་དོན་བཞག་ནས་གཞན་དོན་གཉེར། །དེ་ལ་སུ་ཞིག་སྐྱབས་མི་བྱེད། །འབྲས་ལྡན་ཤིང་དང་ཡིད་འོང་ཆུ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་འདུན་སར་འགྱུར། །རང་དོན་ཆེ་ཞིང་གཞན་འདོར་བ། །དེ་ལ་སུ་ཞིག་སྐྱབས་སུ་འཛིན། །འབྲས་མེད་ཤིང་དང་མི་གཙང་ཆུ། །བློ་ལྡན་སུ་ཡིས་བརྟེན་བྱར་བྱེད། །གང་ཞིག་བརྟེན་པས་དཔལ་དང་གྲགས་པ་དང་། །ནོར་དང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཐོབ་པ། །བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ནོར་བུའི་རྗེས་འགྲོ་བའི། །མི་མཆོག་དེ་ལ་བརྟེན་རྣམས་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །བསྟེན་པར་གྱུར་ན་ཁྲོ་དང་བརྐམ་ཆགས་སོགས། །ཉེས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་རྣམས་ཕུང་བྱེད་པ། །ཧ་ལའི་ལྗོན་པ་དུག་ཆུའི་རྫིང་བུ་ཅན། །ས་བདག་ངན་ལ་སུ་ཞིག་རྟེན་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་སུ་
1-1-40b
ཞིག་བདག་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སྤངས་བདེ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བྱེད་པས། །ས་སྐྱོང་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་དོན་དང་ལྡན། །གལ་ཏེ་རང་དོན་སེམས་ན་ཡང་། །རང་དོན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། །འཁོར་བསྐྱང་བ་ལས་དོན་ཆེ་བའི། །རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཡོད། །འབྲས་མེད་ཤིང་དང་མཚོ་བསྐམས་པར། །བྱ་རྣམས་འདུ་བར་མི་འགྱུར་ལྟར། །རྒྱལ་སྲིད་མངའ་ཐང་ཉམས་པའི་ཕྱོགས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད། །སྐྱིད་ན་ལྷ་ཡང་འདུ་བྱེད་ལ། །སྡུག་ན་བུ་ཡང་འབྲོས་བྱེད་པས། །རྒྱལ་པོས་རང་གི་ཡུལ་འཁོར་ཀུན། །དཔལ་གྱིས་མཚོ་ལྟར་གང་བར་བྱ། །འཁོར་དང་ནོར་གྱིས་འབྱོར་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོ་སྟོབས་དང་ཅིས་མི་ལྡན། །འབྱོར་པར་གྱུར་ཚེ་ཀུན་ཀྱང་མཛའ། །རྒུད་པར་གྱུར་ཚེ་ཐམས་ཅད་དགྲ། །རྒྱལ་པོས་ཡུལ་དེར་མི་བཟད་པའི། །དབུལ་དང་ཁས་ཉེན་སྡུག་བསྔལ་ཅན། །སྐྱབས་མེད་འདི་དག་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །བདག་མིན་སུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་བྱ། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་གྱུར་རྣམས་ལ། །རྒྱལ་པོས་བདག་ལ་བརྙས་སྙམ་དུ། །རྒྱུད་ཚིག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཉེས་པས་རྨོངས་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་ཕྱིར་ཕ་དང་མ་ལའང་། །འཚེ་ཞིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད། །བདག་གི་བདེ་བ་ཁྱད་གསོད་པ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅིས་མི་སྐྱེ། །མིག་མེད་གཡང་སར་མཆོང་བ་ནི། །གཡང་སར་བརྙས་
1-1-41a
པ་མ་ཡིན་གྱི། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་རང་བརྙས་ནས། །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་ཟད། །དེ་བཞིན་མི་སྲུན་པ་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །ཕ་ཡིས་བུ་ནི་བཅོས་པ་ལྟར། །བསྡིག་ཅིང་གདུལ་དཀའ་གནས་ནས་བསྐྲད། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་རང་མིས་བརྙས་པ་དང་། །བུ་ལོན་མང་ཞིང་ངན་པ་དག་ལ་བརྟེན། །དབུལ་བར་མཐོང་ནས་མཛའ་བོས་སྤངས་པ་སྟེ། །མེ་མ་ཡིན་པར་ལུས་སྲེག་དེ་ལྔའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
辨悲心品
具有悲心的护地者，爱护臣民如独子，舍弃自己的生命和财富，照顾随从众人。依靠牲畜为生的人们，若不以悲心养护牲畜，岂不会遭受损失？若了解自身利益就应养护随从。
树木枝叶茂盛，是树木本身的伟大标志。随从丰盛圆满，是国王权势大的标志。所谓国王、国王，依靠臣民而得名。若只是孤独一人，谁会称其为国王？末法时代的王族们，视臣民如猎物。罪恶之子将母亲视为食物而食之。
昔日有法的诸王，牺牲生命和财富，养护自己的臣民。唉，看这心意的差别！舍弃自利而追求他利，有谁不皈依他？如同有果之树和悦意之水，成为众人向往之处。自利心重而舍弃他人，谁会以他为皈依？如同无果之树和不净之水，有智慧者谁会依靠？
依靠某人能获得荣耀、名声、财富和圆满安乐，如同跟随善瓶、如意树、如意宝，依靠这样的胜人者将获胜。若依靠后因愤怒、贪婪执着等过失而摧毁随从，如同毒树、毒水池的恶国主，有谁会依靠？因此，思考"依靠我的人们能舍弃痛苦获得安乐"，日夜以智慧思虑度过，善良的护地者才有意义。
即使考虑自利，为了完美成就自利，除了养护随从外，还有什么更重大的国王事业？如同无果之树和干涸的湖泊，鸟类不会聚集一样，王权势力衰落之地，众人皆会舍弃。兴盛时连神也会聚集，痛苦时连儿子也会逃离，因此国王应使自己的领地如同荣耀之海般充盈。
随从和财富丰盛时，国王怎能不具力量？富足时人人为友，衰败时众皆为敌。国王应思考：在那个地方不可忍的贫困、饥馑、痛苦之人，无有依靠者的依靠，除我之外还有谁？对于极不驯服者，国王不应想"他们轻视我"而生气，因为他们被过失所蒙蔽。
因愚痴，连父母也伤害，甚至损害三宝，对自身安乐也轻视，怎能不对他们生起悲心？无眼者跳入深渊，不是轻视深渊，而是自己的业轻视自己，无奈地感受痛苦罢了。同样，对不驯服者，生起悲心意念后，如同父亲纠正儿子般，惩戒难调者并从处所驱逐。
与所爱别离、被自己人轻视、债务多且依靠恶人、见到贫穷后被朋友抛弃，这五者如非火却能焚身。
;


 །གང་ཞིག་རྒན་པོ་བྱིས་པ་ནད་པ་དང་། །ཉམ་ཆུང་ཐབས་སྟོར་དེ་བཞིན་རྒུད་པ་དང་། །རྒྱལ་པོས་སྤངས་དང་སྐྱབས་མེད་གྱུར་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དེ་དག་མིར་མི་རུང་། །བདག་ནི་མགོན་དང་བཅས་སྙམ་རེ་སེམས་ཀྱིས། །ཉམ་ཆུང་མཆི་མས་བརྣངས་པའི་སྨྲེ་སྔགས་ཀྱིས། །ས་བདག་ལ་ནི་བདེན་པའི་དོན་གསོལ་བ། །ཡལ་བར་འདོར་བ་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟོད། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་མི་བདག་ལ། །ཞུ་བར་རྔོ་མི་ཐོགས་པ་མང་བའི་ཕྱིར། །དུས་དང་དུས་སུ་འབངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ། །ཚུལ་བཞིན་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པ་མཁས་པ་ཡིན། །རང་ཉིད་བདེ་བར་གནས་པ་ཕལ། །ཕ་རོལ་ཉམས་ལ་ལྟ་བ་དཀོན། །གཞན་གྱི་ཁོང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟའི། །བསམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་རྗེ་བོ་བཟང་། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་བརྟགས་ཀྱང་། །བདག་ལས་ཆེས་སྡུག་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་གཞན་ལའང་རང་སྡུག་
1-1-41b
པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་མི་བྱ། །བདེ་བ་འདོད་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པར། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །བདག་གི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ནས་འགྲོ་བ་གཞན། །ཤིན་ཏུ་ཕོངས་པར་གྱུར་ལ་སྙིང་རྗེར་བྱེད། །བདག་ནི་སྐྱེ་བོ་འདི་ཡི་མགོན་གྱུར་ལ། །འདི་ཀུན་བདག་ལ་རེ་ཞིང་ལྟ་བྱེད་པས། །བདག་གི་སྲོག་ནི་བཏང་བར་ཆེས་བླ་ཡི། །འདི་རྣམས་བཏང་བར་མི་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། །སྐྱབས་མེད་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་བགྱིད་ཅིང་། །ཇི་ལྟར་ནུས་པས་དབུགས་འབྱིན་མི་སྩོལ་བར། །འབངས་ཀྱི་ནོར་ལེན་འབངས་ལ་མི་སེམས་རྣམས། །ཁྲེལ་ལྡན་ཡིན་ན་ཁྲེལ་མེད་གཞན་སུ་ཞིག །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བརྟེན་བྱས་ན། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་དེས་མི་གཏོང་། །སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པས། །སྤྲེའུའི་ཕྲུག་གུ་བསྲུང་བ་བཞིན། །ངན་པར་ཇི་ལྟར་ཕན་བཏགས་ཀྱང་། །རྐྱེན་དང་འཕྲད་པའི་ཚེ་ན་བསླུ། །མི་ངན་ཆུ་ལས་བསྒྲལ་ན་ཡང་། །རི་དྭགས་རུ་རུ་གཞན་ལ་བསྟན། །རང་གི་རིས་ནས་མ་འདས་པ། །ཇི་ལྟར་མི་སྲུན་གྱུར་ན་ཡང་། །རང་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ན་དེས། །བརྙས་པར་མི་དོགས་འབད་དེ་འཆོས། །རང་གི་རིས་ནས་གང་འདས་པས། །གནོད་ཀྱང་ཆད་པས་ཇི་ལྟར་གཅོད། །བརྙས་ཐབས་བྱེད་ན་དེས་བྱེད་དེ། །ཁྲོ་ན་དེ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ། །གང་ཞིག་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་གྱུར་ན། །གདུག་པའི་དུག་ནི་མཆེད་དོགས་པས། །རང་གི་
1-1-42a
སོར་མོ་ཡིན་ན་ཡང་། །གཅད་པར་བྱ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །གང་ཞིག་བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་པའི། །མི་སྲུན་གདུག་པ་གང་གནས་པའི། །ཡུལ་ཁམས་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར། །རང་གི་གནས་ནས་བོར་བར་བྱ། །རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་བྱས་པ་ལ། །འོས་མཐུན་ཆད་པས་བཅད་བྱས་ཀྱང་། །རང་ལ་དབང་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་བྱ། །སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་གདུག་ལྡན་པའི། །མ་ལའང་བུ་ནི་འབྲོས་བྱེད་ན། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འཁོར་རྣམས་འགྲིབ་ན་རྒྱལ་པོ་དམའ། །རང་གི་ཡུལ་དེར་གནས་པ་ཡི། །གློ་བུར་མགྲོན་དང་དབུལ་པོའི་ཚོགས། །ཅི་ནུས་པར་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ཅི་མི་སྙམ་དུ་བཞག་མི་རིགས། །རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འདོད་ན། །གཞན་དོན་སྒྲུབ་པ་ཐབས་སུ་བསྔགས། །གཞན་ཕན་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །རྒྱལ་པོ་མིན་ཡང་རྒྱལ་པོ་འདྲ། །རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་ངན་རྣམས། །འཁོར་གྱི་ཕུན་ཚོགས་མཐོང་གྱུར་ན། །སེམས་ལ་ཟུག་རྔུ་སྐྱེ་བ་ནི། །འཆི་ལྟས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྩེ་ལྡན་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལའང་། །དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །དེ་ཡིས་རང་གི་ཕུན་ཚོགས་འཕེལ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་བྱས་ནས། །དགྲ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱམས་པ་ཡིས། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ས་བདག་དེས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་དབང་དུ་འདུ། །བྱམས་
1-1-42b
པའི་སེམས་ནི་ཉེར་བཞག་སྟེ། །གཏོང་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །འབངས་ཀྱི་དོན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་དེའི། །གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཁྱབ། །གང་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་དཔལ་གནས་པར། །

以下是藏文直译成简体中文：
对于老人、孩童、病人、弱小者、迷失方法者、衰败者、被国王抛弃者和无有依靠者，没有悲心的人不适合称为人。那些怀着"我有依靠"的希望心，以眼泪哽咽地哀叹的弱者，向国主陈述真实情况，内心怎能忍受将其置之不理？因为极为弱小者很多时候不敢向国主请求，所以在适当时机如法观察和考察臣民的苦乐，这是智者所为。
自己安乐而住很平常，观察他人衰败则很罕见。如同进入他人内心般思虑的君主为善。虽以各种方式以心详细审视，也未见任何人比自己更为痛苦。如此各自对他人来说自己也是痛苦的，因此我不应伤害他人。希求安乐和不欲痛苦，众生皆是极为平等，观察自己的情况后对陷入极度贫穷的其他众生生起悲心。
我作为这些人的依靠，这些人都期望并仰望着我，宁可舍弃自己的生命，也不该舍弃这些人，应如此思维。不做无依靠者的依靠，不尽己所能给予鼓励，取臣民财物而不思及臣民者，若这些人有惭愧，那谁又是无惭之人？
依靠有功德者，即使为了性命他也不会舍弃你，如同狮子因肢体未被藐视而保护猴子幼崽一样。无论怎样对恶人行善，遇到条件时也会欺骗，如同恶人即使被从水中救出，野鹿瞪羚也会向他人指出（猎人）。
未超越自己界限者，无论多么不驯服，因为是自己所有，不必担心被轻视而努力调教。已超越自己界限者，即使伤害，如何以惩罚来制裁？若轻蔑则由他们轻蔑，若愤怒则对他们愤怒。若被蛇咬，恐毒液蔓延，如同自己的手指一般也应切断。若无法调伏的不驯服恶人所居住的地域，因痛苦而应从自己住处逃离。
自己地区的人民若犯错误，即使以适当惩罚处罚，因为是自己所有也应生起悲心。没有悲心而具恶意的母亲，儿子也会逃离，更何况随从？随从减少则国王低下。对居住在自己领土的临时客人和贫穷人群，应尽力保护，不应置之不理而不管。
若欲自利圆满，则赞叹利他为方便。行利他之人，即使非王也如同国王。末法时代的恶国王，见到随从圆满时，心中生起刺痛，如同死兆一般颠倒。具悲心的圣者，对其他国家的丰盛，也欢喜并随喜，以此增长自己的丰盛。
了知事物本性后，对敌人也以慈爱遍覆的国主，使一切大地归入掌控。安住慈爱之心，行布施、说悦耳语、成办臣民之义利的国王，名声遍及三界。对于安住慈爱心之荣耀的人，
;


གང་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་དཔལ་གནས་པར། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་དགར་གྱུར་ནས། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་བྱེད་ན། །མི་ཡི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་སྨོས་ཅི་དགོས། །མི་བདག་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །རྣམ་མང་འབྱོར་བ་དབྱར་གྱི་ཆུ་ལྟར་འཕེལ། །ཕ་རོལ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་ཞིང་། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བས་བག་ཕེབས་འགྱུར། །བྱམས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་བཞིན། །སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་དཔལ་དུ་ཤར་བའི་ཚེ། །ཡུལ་ཕྱོགས་དེར་ནི་མགོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྟོངས་པ་ཞེས་བཤད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། སྙིང་རྗེ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།

以下是藏文直译成简体中文：
对于安住慈爱心之荣耀的人，因福德力量诸神欢喜，非人众也予以保护，更何况人类众生群体？具悲心国主的领土中，各种财富如同夏季雨水般增长，不被敌军队伍所压制，众人群体因欢喜而心情舒畅。具慈爱的国王如满月升起，作为众生福德的荣耀时，那个地区因有依靠，所以说由国王自己使之不空虚。《治国论》中《地主之饰》的考察悲心品，第十二章。


། །།
辨国王善护己品
དེ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་དེས་ལ་སྙོམས་གྱུར་ཅིང་། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་མི་བདག་དེས། །རང་གི་མངའ་རིས་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ་ཡི། །ཐབས་ཚུལ་རྣམ་པ་མང་ལ་སེམས་པར་བྱེད། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བྱེད་པ་འཚོ་ཚིས་ཡིན། །མི་བདེ་འཕེལ་བ་འགོག་པ་ཁྲིམས་ཡིན་པས། །འཇིག་རྟེན་བདེ་བར་འཚོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས། །གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་རྒུ་སྲུང་བར་བྱེད། །མི་བདག་རང་སྡེ་བསྲུང་འདོད་པས། །སྔོན་དུ་རང་ཉིད་ལེགས་པར་བསྲུང་། །
1-1-43a
རང་ཡང་སྲུང་བར་མ་ནུས་པས། །གཞན་དག་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ། །ཐོག་མར་བདག་གི་ཚེ་དང་ལུས། །སྡེ་བཞིའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་གང་། །ཡུན་དུ་བརྟན་ཞིང་འཚོ་བ་ཡི། །ཐབས་ལ་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱ། །རིན་ཆེན་སྨན་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི། །སྦྱོར་བའམ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སོགས། །ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །ལུས་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ཕྱིར་བདེ། །བསོད་ནམས་ལྡན་ན་བསམ་པ་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་བསོད་ནམས་འབད་བྱ་སྟེ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལྟོས། །བློ་གྲོས་བྱ་བ་གནས་གྲོགས་རྫས། །ལ་སོགས་དཔལ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་ནོར་བུ་བཞིན། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་འབད་མེད་འཐོབ། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱིས། །སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྲུང་བྱ་ཞིང་། །བརྩོན་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཏོག་གི་གཟུངས། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ་དང་། །འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས། །དགེ་བའི་བཤེས་ལས་ལུང་ནོད་ཅིང་། །མཆོད་དང་བཀུར་སྟི་ཆེར་བྱས་ནས། །དུས་སུ་བཀླགས་ཤིང་བསམ་བྱས་ན། །རྒྱལ་རིགས་དེ་དག་བསོད་ནམས་འཕེལ། །སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་མང་པོར། །གང་དག་དད་པས་ལེགས་
1-1-43b
ཞུགས་ཏེ། །དབང་ནོས་དམ་ཚིག་བཟུང་བྱས་ན། །ཚེ་དང་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་འཕེལ། །ཇི་སྲིད་འདོད་ཆེན་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་ཡོན་ཏན་གཙང་བ་ཡིན། །འདོད་ཆེན་ཉིད་ལ་ཞུགས་གྱུར་ན། །ཡོན་ཏན་བཙུན་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ངོ་ཚ་མེད་ན་དེའི་ཡོན་ཏན། །བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་གཏམ་ངན་འཕེལ། །དེ་ཕྱིར་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་པས། །རང་གི་ཡོན་ཏན་བསྲུང་བར་བྱ། །གནས་ཁང་མེ་རུ་འབར་ཚེ་སྔོན། །ངོ་ཚས་ལུས་ནི་བྱིབས་བཞིན་དུ། །ཤི་བའང་ཚངས་གནས་སྐྱེས་ཞེས་སུ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟར་མདོ་ལས་བཤད། །ངོ་ཚ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི། །ཡོན་ཏན་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པས། །ཡོན་ཏན་སྲུང་བ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ངོ་ཚ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྒྱན་ཀྱང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་མི་རྣམས་ལ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་དགོས། །ཆེ་རྣམས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་ན། །ངོ་ཚ་མེད་རྣམས་སུ་ཡིས་འདུལ། །སྐྱབས་ལས་འཇིགས་པ་བྱུང་བ་དང་། །ཆུ་ལས་མེ་འབར་སུས་ཞི་ནུས། །ངོ་ཚ་མེད་པས་སྨ་ཕབ་པ། །ཆེན་པོའི་གོ་ནས་ཡར་མོད་ཀྱི། །ད་དུང་རང་ཚུལ་མི་ཤེས་པར། །ཆེ་བར་རློམ་པ་ཀྱེ་མ་འཁྲུལ། །འདོད་པས་གདུང་ལ་ཁྲེལ་མེད་ངོ་ཚ་མེད། །བཀྲེས་པས་གདུང་ལ་སྟོབས་མེད་མདངས་ཀྱང་མེད། །ནད་ཀྱིས་གདུང་ལ་གཉིད་མེད་བདེ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་པའི་གནས་ལས་བག་ཡོད་བྱ། །
1-1-44a
འདོད་པ་དང་འདྲའི་འདམ་རྫབ་མེད། །ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མེད། །གཏི་མུག་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མེད་དེ། །སྲེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཀླུང་མེད། །ཆགས་པ་དང་འདྲ་འགྲོ་བའི་དྲི་མ་མེད། །ཕྲག་དོག་དང་འདྲ་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད། །སློང་བ་དང་འདྲའི་མཛའ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཏོང་བ་དང་མཉམ་ནོར་ནི་གཞན་ན་མེད། །ཤེས་རབ་འདྲ་བའི་མིག་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། །ཐོས་པ་དང་འདྲ་བཤེས་གཉེན་གཞན་མེད་དེ། །ཡོན་ཏན་འདྲ་བའི་རྒྱན་ནི་གཞན་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོན་ལེགས་བསམ་རང་ཉིད་སྲུང་། །མི་ཆོས་སྲོག་ཤིང་དྲང་པོ་སྟེ། །ཡ་རབས་བྱ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ། །

། །།
辨国王善护己品
དེ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་དེས་ལ་སྙོམས་གྱུར་ཅིང་། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་མི་བདག་དེས། །རང་གི་མངའ་རིས་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ་ཡི། །ཐབས་ཚུལ་རྣམ་པ་མང་ལ་སེམས་པར་བྱེད། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བྱེད་པ་འཚོ་ཚིས་ཡིན། །མི་བདེ་འཕེལ་བ་འགོག་པ་ཁྲིམས་ཡིན་པས། །འཇིག་རྟེན་བདེ་བར་འཚོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས། །གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་རྒུ་སྲུང་བར་བྱེད། །མི་བདག་རང་སྡེ་བསྲུང་འདོད་པས། །སྔོན་དུ་རང་ཉིད་ལེགས་པར་བསྲུང་། །
1-1-43a
རང་ཡང་སྲུང་བར་མ་ནུས་པས། །གཞན་དག་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ། །ཐོག་མར་བདག་གི་ཚེ་དང་ལུས། །སྡེ་བཞིའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་གང་། །ཡུན་དུ་བརྟན་ཞིང་འཚོ་བ་ཡི། །ཐབས་ལ་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱ། །རིན་ཆེན་སྨན་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི། །སྦྱོར་བའམ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སོགས། །ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །ལུས་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ཕྱིར་བདེ། །བསོད་ནམས་ལྡན་ན་བསམ་པ་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་བསོད་ནམས་འབད་བྱ་སྟེ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལྟོས། །བློ་གྲོས་བྱ་བ་གནས་གྲོགས་རྫས། །ལ་སོགས་དཔལ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་ནོར་བུ་བཞིན། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་འབད་མེད་འཐོབ། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱིས། །སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྲུང་བྱ་ཞིང་། །བརྩོན་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཏོག་གི་གཟུངས། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ་དང་། །འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས། །དགེ་བའི་བཤེས་ལས་ལུང་ནོད་ཅིང་། །མཆོད་དང་བཀུར་སྟི་ཆེར་བྱས་ནས། །དུས་སུ་བཀླགས་ཤིང་བསམ་བྱས་ན། །རྒྱལ་རིགས་དེ་དག་བསོད་ནམས་འཕེལ། །སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་མང་པོར། །གང་དག་དད་པས་ལེགས་
1-1-43b
ཞུགས་ཏེ། །དབང་ནོས་དམ་ཚིག་བཟུང་བྱས་ན། །ཚེ་དང་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་འཕེལ། །ཇི་སྲིད་འདོད་ཆེན་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་ཡོན་ཏན་གཙང་བ་ཡིན། །འདོད་ཆེན་ཉིད་ལ་ཞུགས་གྱུར་ན། །ཡོན་ཏན་བཙུན་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ངོ་ཚ་མེད་ན་དེའི་ཡོན་ཏན། །བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་གཏམ་ངན་འཕེལ། །དེ་ཕྱིར་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་པས། །རང་གི་ཡོན་ཏན་བསྲུང་བར་བྱ། །གནས་ཁང་མེ་རུ་འབར་ཚེ་སྔོན། །ངོ་ཚས་ལུས་ནི་བྱིབས་བཞིན་དུ། །ཤི་བའང་ཚངས་གནས་སྐྱེས་ཞེས་སུ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟར་མདོ་ལས་བཤད། །ངོ་ཚ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི། །ཡོན་ཏན་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པས། །ཡོན་ཏན་སྲུང་བ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ངོ་ཚ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྒྱན་ཀྱང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་མི་རྣམས་ལ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་དགོས། །ཆེ་རྣམས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་ན། །ངོ་ཚ་མེད་རྣམས་སུ་ཡིས་འདུལ། །སྐྱབས་ལས་འཇིགས་པ་བྱུང་བ་དང་། །ཆུ་ལས་མེ་འབར་སུས་ཞི་ནུས། །ངོ་ཚ་མེད་པས་སྨ་ཕབ་པ། །ཆེན་པོའི་གོ་ནས་ཡར་མོད་ཀྱི། །ད་དུང་རང་ཚུལ་མི་ཤེས་པར། །ཆེ་བར་རློམ་པ་ཀྱེ་མ་འཁྲུལ། །འདོད་པས་གདུང་ལ་ཁྲེལ་མེད་ངོ་ཚ་མེད། །བཀྲེས་པས་གདུང་ལ་སྟོབས་མེད་མདངས་ཀྱང་མེད། །ནད་ཀྱིས་གདུང་ལ་གཉིད་མེད་བདེ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་པའི་གནས་ལས་བག་ཡོད་བྱ། །
1-1-44a
འདོད་པ་དང་འདྲའི་འདམ་རྫབ་མེད། །ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མེད། །གཏི་མུག་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མེད་དེ། །སྲེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཀླུང་མེད། །ཆགས་པ་དང་འདྲ་འགྲོ་བའི་དྲི་མ་མེད། །ཕྲག་དོག་དང་འདྲ་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད། །སློང་བ་དང་འདྲའི་མཛའ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཏོང་བ་དང་མཉམ་ནོར་ནི་གཞན་ན་མེད། །ཤེས་རབ་འདྲ་བའི་མིག་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། །ཐོས་པ་དང་འདྲ་བཤེས་གཉེན་གཞན་མེད་དེ། །ཡོན་ཏན་འདྲ་བའི་རྒྱན་ནི་གཞན་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོན་ལེགས་བསམ་རང་ཉིད་སྲུང་། །མི་ཆོས་སྲོག་ཤིང་དྲང་པོ་སྟེ། །ཡ་རབས་བྱ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ། །


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
辨国王善护己品
译文
如此坚定又谦逊平和，具有慈悲心的君主，应当思考各种善治自己领土的方法和策略。
养育百姓使其安乐是"养"，遏制不善增长是"法"，通过养民与法治这两个方面，守护众生。
国王若欲守护自己的部众，首先应当善护自身。若连自己都无法守护，又怎能守护他人？
首先，自己的生命和身体，是四种部众的根本，应当勤奋努力，以各种方法使其长久稳固存活。应当以珍贵药物、明咒、气息瑜伽等具有方便的仪式，善加守护自己的身体。
福德能带来今生来世的安乐，具足福德则心愿成就。因此应当努力积累福德，看那些因福德力量而获得解脱者。智慧、事业、住处、友伴、财物等所有荣华，如同天神和龙族拥有珍宝一般，通过福德力量可以毫不费力获得。
应当以正念、正知和谨慎来守护心的功德，并通过精进使其逐渐增长。《圣金光明经》、《广大游戏顶髻陀罗尼》、《地藏十轮经》、《文殊根本续》等如来教法，应当从善知识处接受传承，并以大供养恭敬，适时阅读思考，这样王族的福德将会增长。
如果以信心善入各种咒语坛城，接受灌顶并持守誓言，生命、福德和名声都会增长。
只要没有生起强烈贪欲，功德就保持清净；一旦被强烈贪欲所控制，功德又怎能保持尊贵？
若无惭愧心，他的功德会成为谈论对象，引生恶名。因此应当以惭愧心守护自己的功德。
经中说道：当住所起火时，有人因惭愧心覆盖身体而死亡，据说转生到梵天界。这样的功德就来自于惭愧心。若仅仅是惭愧心就有如此大功德，更何况以惭愧心守护功德？
无惭愧的人，无论如何装饰都不会美丽。特别是对于地位高贵的人，惭愧心更为重要。若大人物不知惭愧，谁能调伏那些无惭愧者？当保护变成危险，水中燃起火焰，谁能平息？
被无惭愧者贬低的大人物，虽然地位崇高，却仍不了解自身行为，妄自尊大，真是错误啊！
为欲望所烧者无耻无愧，为饥饿所困者无力无光彩，为疾病所苦者无眠无安乐。因此对欲望之处应当保持警惕。
没有比欲望更污秽的泥沼，没有比嗔恨更有害的事物，没有比愚痴更大的网，没有比渴爱更汹涌的河流。
没有比贪执更能污染众生的污垢，没有比嫉妒更伤害他人的行为，没有比索取更不可靠的友谊，没有比布施更好的财富。
没有比智慧更好的眼睛，没有比博闻更好的益友，没有比功德更好的装饰。因此应当善思过患与功德，守护自己。
人伦之道支柱是正直，这是大多数高尚人的行为。


མི་ཆོས་སྲོག་ཤིང་དྲང་པོ་སྟེ། །ཡ་རབས་བྱ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ། །གྱ་གྱུའི་རྫབ་ཀྱིས་མ་གཡོགས་པར། །གཙང་མའི་གསེར་བཞིན་མངོན་པ་ཡིན། །གཡོ་སྒྱུས་བསྒྲུབ་པའི་ཟས་དང་ནོར། །རྙེད་དོ་སྙམས་ཀྱང་ཤོར་ལས་ཐུ། །ཡིད་རྟོན་སླུ་བར་བྱེད་པ་རྣམས། །འཚོ་ཡང་འཚོ་བ་མིན་དང་འདྲ། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ། །ལྷ་མིག་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་པས། །གྱ་གྱུ་ཅན་གྱི་ངན་མཚང་སྐྱོན། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ཡང་ཡང་མྱོང་། །ལས་འབྲས་ལྷ་མིག་དཔང་བཞག་སྟེ། །རང་སེམས་གཙང་མར་གྱུར་པ་རྣམས། །ལྷ་དང་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ན། །སྒྲིབ་མེད་ཟླ་རྒྱས་བཞིན་དུ་མཛེས། །ངན་སྤྱོད་རང་གིས་མ་བྱས་ན། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་སྨད་མི་ནུས། །གང་ཞིག་ངན་སྤྱོད་མེད་པ་དེས། །ངན་སྤྱོད་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་འོས། །བཟང་པོ་ཤོར་ནས་ངན་
1-1-44b
པ་འཛིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཆུ་ཚགས་འདྲ། །ངན་པ་སྤངས་ནས་བཟང་པོ་སྒྲུབ། །ཁབ་ལེན་རྡོ་དང་ཡ་རབས་མཚུངས། །རང་ཉིད་དོན་ལ་མཁས་གྱུར་ཅིང་། །ཡ་རབས་བྱ་བར་རྟག་གནས་ན། །རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་འོད་འབར་བ། །འཐོར་རླུང་གིས་ནི་གནོད་མེད་འདྲ། །མ་སྨྲས་གཞན་གྱིས་མ་བསྐུལ་བར། །རྣམ་འགྱུར་སོགས་ལས་བསམ་པ་ཤེས། །དུས་སུ་དོན་རྣམས་ཡོལ་མེད་དུ། །སྒྲུབ་པར་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ཕལ་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡི། །མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་ན་མཁས། །སྲིན་བུས་ཤིང་ལ་ཡིག་རིས་བཞིན། །སྟེས་དབང་དོན་གྲུབ་མཁས་པ་མིན། །ཕན་དང་གནོད་པའི་ནུས་པ་ཅན། །གང་ན་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པས། །སུ་ལའང་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པར། །ཕན་པར་བྱས་ན་རང་ཉིད་འཕེལ། །མཁས་པས་མ་འོངས་ཆེད་དུ་སྦྱིན། །བླུན་པོས་རང་ཕན་མཐོང་ཚེ་སྦྱིན། །བྱིན་པར་འདྲ་ཡང་ཕ་རོལ་ལ། །ངོ་སོ་ཆེ་ཆུང་འདྲ་མི་འགྱུར། །མཁས་པས་རང་ལ་གང་ཕན་བརྩི། །བླུན་པོས་གང་འབྱོར་གང་མཐོ་བརྩི། །ཕོ་རབ་ཆུས་ཀྱི་སྤྱི་རྒྱ་དཔྱོད། །ཕོ་མཐའ་ཟ་ཁ་ཆེ་ཆུང་དཔྱོད། །གྲོགས་བཟང་མཛའ་བོ་རྒུད་ཚེ་སྐྱོང་། །གྲོགས་ངན་མཛའ་བོ་འབྱོར་ཚེ་སྐྱོང་། །བསྐྱང་བར་འདྲ་ཡང་བློ་ལྡན་གྱིས། །བལྟས་ན་སྐྱོང་ཚུལ་འདྲ་མི་འགྱུར། །ཕོ་བཟང་རྒྱལ་ཁ་ཕྱི་ལ་རྩོད། །ཕོ་ངན་རྒྱལ་ཁ་ནང་དུ་རྩོད། །བརྩད་པར་འདྲ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱིས། །བལྟས་ན་རྩོད་
1-1-45a
ཚུལ་འདྲ་མི་འགྱུར། །བླུན་པོས་ཐོག་མར་བདེ་འབྲས་འཚོལ། །མཁས་པས་ཐོག་མར་བདེ་རྒྱུ་འཚོལ། །བཙལ་བར་འདྲ་ཡང་གནད་ཤེས་པས། །བལྟས་ན་འཚོལ་ཚུལ་འདྲ་མི་འགྱུར། །དེ་སོགས་འདྲ་ལ་མི་འདྲ་བའི། །བྱ་བའི་ཁྱད་ཀྱིས་བཟང་ངན་ཤེས། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་གྲོགས་སྟོང་ལས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་གྲོགས་གཅིག་མཆོག །དགྲ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་མང་དང་འདྲ། །གཉེན་བརྒྱ་ཡོད་ཀྱང་ཉུང་དང་མཚུངས། །དེ་བས་མཛའ་ཕྱོགས་མང་བྱ་ཞིང་། །སུ་ལའང་དགྲ་རུ་བསླང་མི་བྱ། །བསྐྱང་ན་དགྲ་ཡང་གཉེན་དུ་འགྱུར། །མནར་ན་བུ་ཡང་དགྲ་རུ་འགྲོ། །སུ་ཡང་མཛའ་དང་དགྲ་མིན་གྱི། །ཕལ་ཆེར་རང་གི་བྱ་བས་བྱས། །འཇམ་པོས་རྩུབ་མོའང་འདུལ་ནུས་ན། །འཇམ་པོ་ཉིད་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འཇམ་ལ་དུས་སུ་རྣོ་བ་ནི། །དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ། །དགྲས་ཀྱང་བརྙས་པའི་དེས་པ་དང་། །གཉེན་ཡང་འབྲོས་པའི་རྩུབ་མོ་དེས། །ཅི་བྱ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀའི་མཐུ། །གང་ལ་ཡོད་དེ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས། །རང་ལ་ལན་པ་མེད་པ་ཡི། །དྲང་པོའི་ལམ་ལ་རྟག་གནས་ནས། །ཕ་རོལ་རྒྱུ་མེད་འཚེ་བ་ལ། །འདུད་པར་མི་བྱ་བརླིང་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ན་དགྲ་ཡང་མཛའ་རུ་བསྡུམ། །མི་སྲུན་ངན་པ་མཛའ་ཡང་རྒྱབ་ཏུ་བོར། །བར་མར་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་ཚུལ་དུ་བྱ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འཐོབ། །ཕྱི་ནས་འདི་འདྲར་
1-1-45b
འགྱུར་སྙམ་པའི། །བསམ་གཞིགས་སྔོན་དུ་ལེགས་བཏང་སྟེ། །བྱ་བ་འབྲས་བུར་ལྡན་བྱ་ཞིང་། །ལས་ཀུན་རྗེས་འགྱོད་མེད་པར་བྱ། །དུས་ལ་བབ་པའི་བྱ་བ་རྣམས། །ཚེགས་མེད་པར་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དུས་ཡོལ་བའམ་དུས་སྔ་བའི། །བགྱི་བ་ཕལ་ཆེར་བསྒྲུབ་པར་དཀའ།

直译：
人伦之道支柱是正直，这是大多数高尚人的行为。不被欺诈泥泞所覆盖，如同纯净的黄金一般显现。
以欺诈手段获得的食物和财富，即使认为已经得到，还不如失去为好。那些欺骗信任的人们，虽然活着却如同未活一般。
因果关系是必然存在的，天眼不可能被遮蔽，所以狡诈之人的恶行缺点，今生来世都将反复感受。
以业果和天眼为见证，那些内心清净的人，在天界和人间世界中，如同无遮月圆般美丽。
如果自己不行恶行，即使帝释天也无法诋毁。凡是没有恶行的人，理应调服那些行恶之人。
舍弃善良而持守邪恶，恶劣之人如同滤水器；舍弃邪恶而追求良善，高尚之人犹如磁石。
若自己精通于事理，常住于高尚行为中，如同宝灯放射光明，风吹也不能损害。
不待言说，不被他人催促，从表情等能知其心意。能在适# 译文
人伦之道支柱是正直，这是大多数高尚人的行为。不被弯曲污秽所掩盖，如纯净黄金般显露。
以欺诈手段获得的食物与财富，即使认为已得到，不如失去为好。那些欺骗信任的人，活着也如同不活。
因果关系必定存在，天眼无法遮蔽，弯曲欺诈者的过失缺陷，今生来世将反复感受。
以业果和天眼为凭证，那些保持清净心的人，在天界和人间世界中，如无遮障的满月般美丽。
若自己不行恶行，即使帝释也无法贬低。那些无恶行之人，有资格调伏有恶行者。
舍弃善良而持守邪恶，劣等人如同滤水器。舍弃邪恶而修行善良，磁石与高尚者相似。
若自己精通于事理，常住于高尚行为，如同宝灯发光，风吹不能损害。
不必言说，他人不必催促，从举止等能知其心意。能及时无误地完成事务，这就是智者。
能了解凡人难以理解的智者行为领域，才是智者。如同虫蛀木上的文字图案，偶然成功不是智者。
不知何处有利害能力，对任何人都不轻视，若能行利益，自身将增长。
智者为未来而布施，愚者见到自利时才布施。虽然同样给予，但在他人眼中，声望大小不同。
智者考虑什么对自己有利，愚者考虑什么现成什么高大。最优秀的男子衡量整体利益，最下等的男子只关注饭量大小。
善友在伙伴困难时照顾，恶友在伙伴富足时照顾。虽然同样照顾，在有智慧者看来，照顾方式不同。
优秀男子向外争胜利，劣等男子向内争胜利。虽然同样争取，在他人看来，争取方式不同。
愚者先寻求快乐果实，智者先寻求快乐因由。虽然同样寻求，在了解关键者看来，寻求方式不同。
通过这些相似而不相同的行为差别，可以分辨好坏。没有功德的千个朋友，不如一个有功德的朋友。
一个敌人也如同很多，百个亲友也如同很少。因此应当广结善缘，不要与任何人结为敌人。
抚养则敌人也变成亲友，虐待则儿子也成为敌人。没有人天生是亲友或敌人，大多是由自己行为造成。
若能以柔和调服粗暴，对柔和者更不必说。柔和而适时锋利，敌人也难以战胜。
即使敌人也轻视的温和者，和亲友也会逃避的粗暴者，究竟该如何？掌握和平与威猛两种力量的人，受到所有人赞扬。
自己无过失，常住于正直道路，对无缘无故伤害自己的人，不应屈服而应保持稳重。
有功德则敌人也能和解为友，不驯服的恶人即使是朋友也要背弃，对处于中间的人以平等态度对待，这样了解则常得安乐。
预先思考将来会变成什么样，使行为具有结果，使所有事业无后悔。
适时的事务，无需费力就能成就。过时或过早的事务，大多难以完成。


 །བགྱི་བ་ཕལ་ཆེར་བསྒྲུབ་པར་དཀའ། །ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་དང་ནི། །ཕྱི་མ་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་ལ། །སུ་ཡང་བྱོལ་བར་མི་འགྱུར་བས། །མི་བདེན་པ་ན་ཕམ་ངོས་བླང་། །མི་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཡོད་ཀྱང་། །རང་ལ་ལྟ་ན་མེ་ལོང་དགོས། །རང་བློ་ནང་དུ་མ་བསྡུས་ན། །རང་སྐྱོན་རང་གིས་མཐོང་བར་དཀའ། །བླུན་པོས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་སྙམ་དུ། །རྟག་ཏུ་ཡུལ་ལ་འདོར་ལེན་གྱི། །ཆགས་སྡང་རྣམ་རྟོག་རྦ་ལ་གཡེངས། །མཁས་པས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །བདག་ལ་རག་ལས་ཤེས་བྱས་ནས། །རྟག་པར་ནང་དུ་བློ་ཕྱོགས་ཏེ། །བདག་ལ་རྟོག་ཅིང་བག་ཡོད་གནས། །ལེགས་ཉེས་གང་དང་གང་མྱོང་ཡང་། །བསམ་དཔྱོད་ཅན་ལ་བློ་སྐྱེད་ཐོན། །སྐྱིད་སྡུག་བརྒྱ་ཕྲག་མཐོང་ན་ཡང་། །བསམ་མེད་བླུན་པོར་བོགས་སྐྱེད་མེད། །སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་དུ། །གོ་ས་དུས་དང་ཕ་རོལ་དང་། །བསྟུན་པའི་བྱ་བ་མཁས་པས་སྟོན། །བླུན་པོ་རྡོ་ལ་མདོག་འགྱུར་ཅི། །སྟོབས་ལྡན་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །གནས་མིན་གཞན་ལ་མནར་མི་བྱ། །རྒྱལ་བར་གྱུར་ན་ཚོད་ཟིན་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་རྟག་
1-1-46a
ཏུ་རྒྱལ། །ནགས་ཚལ་ཚོགས་ཀྱིས་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ཡི། །ལྕེ་བདུན་གར་ཐབས་བསྐྱོད་ལ་སུ་མི་བྱོལ། །དུས་སུ་ཆར་འབེབས་སྤྲིན་གྱི་རྔ་གསང་ཅན། །ཆུ་འཛིན་གློག་ཕྲེང་མཛེས་འདིས་ཀུན་ཡིད་འཕྲོག །ཇི་ཙམ་རྙེད་ཅིང་རྒྱལ་ཚེ་བླུན་པོ་རྣམས། །བརྐམ་ཆགས་མེ་ལྟར་འབར་ནས་མྱུར་དུ་ཡལ། །རྙེད་པ་འཕེལ་ཞིང་གཞན་ལས་རྒྱལ་ན་ཡང་། །མཁས་རྣམས་བག་ཡོད་སྒོ་ནས་སྤྲིན་བཞིན་བསིལ། །མི་ངན་བསྟེན་རྫི་བྱེད་པ་དང་། །བན་སྔགས་དགྲ་རུ་བསླང་བ་གཉིས། །རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། །བྱས་ན་རང་ཉིད་ཕུང་བའི་རྒྱུ། །འཁོན་རྙིང་པ་དང་བུ་ལོན་ལྷག །མེ་མཆེད་ཆུང་ངུའི་དུས་ན་བཅད། །རྐོན་པའི་ནང་ནས་བྱ་ཤོར་བཞིན། །རྗེས་སུ་བགྱི་བར་དཀའ་བ་མཆི། །ཇི་ཙམ་རྩི་ཞིང་བཀུར་བ་ན། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དུལ་བར་བྱ། །ཅི་ཙམ་བརྙས་ཤིང་འཚེ་བ་ན། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གཏུམ་པར་བྱ། །བཀུར་ན་ཁྲོ་ཞིང་བརྙས་ན་ཞི་འགྱུར་ལ། །ཐུབ་ན་ལྷ་གསོད་མི་ཐུབ་བདུད་ཀྱང་མཆོད། །འཐབ་ན་འབྲོས་ཤིང་བཏུད་ན་མནར་བྱེད་པའི། །ངན་པའི་མི་ལ་བློ་ལྡན་སུ་ཞིག་དགའ། །དགྲ་བོས་བརྙས་ཐབས་བྱས་ཀྱང་ཆུ་བཞིན་འཐུང་། །འཁོར་གྱིས་ཕན་པར་བྱས་ཀྱང་འཚེ་བར་རྩོམ། །བླང་དོར་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཕན་པའི་གཉེན་ཀྱང་བསམ་པ་གཞན་དུ་ཕྱོགས། །བློ་ལྡན་རང་ཉིད་འབྱོར་ཚེ་དམན་ལ་བྱམས། །ཕ་རོལ་རྒུད་ཚེ་དགྲ་ཡང་ལེགས་
1-1-46b
སྐྱོང་བའི། །ཚུལ་འདི་མཛེས་ཀྱང་མཛེས་ལ་འོས་ཀྱང་འོས། །ལུགས་ཟུང་ཡོན་ཏན་དུས་གཅིག་མ་ངོམས་གསལ། །གཉེན་ནོ་ཅོག་ལ་སྦྱིན་ཞི་སྙན་སྨྲ་སོགས། །མཐུན་འཇུག་ཐབས་ཀྱིས་གཞན་ཡིད་བསྡུ་མཁས་པས། །ཚེགས་མེད་བྱ་བས་རང་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་སྤོ་ལ་དར་བཞིན་མངོན་པར་བྱེད། །འཁོན་མེད་པར་ནི་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོགས་པ་སོགས། །ལས་ཀྱི་དགྲར་གྱུར་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཅི། །དེ་ཕྱིར་དྲག་པོའི་སྤོབས་པ་ངེས་པར་བསྐྱེད། །གཉེན་དུ་བྱས་ན་ཕན་པ་ཆེ། །དགྲ་རུ་བསླང་ན་གནོད་ནུས་པའི། །མི་གང་དགྲ་ཟུན་གོ་ཆོད་པ། །དེང་སང་སྙིགས་མའི་དུས་ན་དཀོན། །མ་བརྙས་མི་ཡི་རྩ་བ་ཡིན། །བརྙས་པའི་ནོར་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དགྲ་གོ་ཟུན་གོ་མི་ཆོད་པ། །མི་རུ་བཏགས་ཀྱང་ཕྱུགས་ལས་དམན། །རྒྱལ་པོ་ཡུར་ཆུ་འཁྲི་ཤིང་དང་། །བུད་མེད་དམུས་ལོང་ལྔ་པོ་ནི། །གཡོན་ཅན་གར་འཁྲིད་འགྲོ་བར་གསུངས། །དེ་བས་གཞན་དྲིང་འཇོག་མི་བྱ། །གཡོན་ཅན་གུས་པ་སྟོན་པ་ནི། །དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་དགའ་བས་མིན། །བརྟགས་ཤིང་གདེང་ནི་མ་ཐོབ་པར། །སུ་ལའང་ཡིད་བརྟན་མི་བྱའོ།

直译：
大多事务难以完成。今生国王的法律和来世业报的果报，任何人都无法逃避，因此当不诚实时应认输。
眼睛能看他人，但要看自己则需镜子。若不将心收摄向内，自己的过失难以自见。
愚者认为一切苦乐皆由外缘所生，常被对境取舍的贪嗔分别念浪所扰。智者了知一切苦乐皆依靠自己，常将心向内观察，审视自己并保持警觉。
无论经历何种好坏，有思考能力的人能从中获得启发。即使见识百种苦乐，无思考的愚者也不会有进步。
如同各种宝石，智者能根据地位、时间和对方而示现适宜的行为。愚者如石头，颜色怎能改变？
即使强大富裕，也不应无故伤害他人。胜利时能把握分寸的君主，才能永远胜利。
被林木丛林邀请为客人的七舌（火）舞步之动，谁能回避？适时降雨的云伴随雷声，持水闪电光芒美丽，夺走众人心意。
愚者获得胜利时，贪执如火燃烧而迅速消逝。智者即使财富增长、战胜他人，也通过警惕如云般清凉。
亲近恶人并使之骄傲，以及把僧侣咒师激怒成敌人，即使是国王也不应做，做了将成为自身毁灭的原因。
旧怨恨和剩余债务，火势刚起时就应切断。如同从陷阱中逃脱的鸟，之后难以追回。
越是尊重礼遇，越应温顺；越是轻视伤害，越应凶猛。
受尊敬反而愤怒，受轻视反而平和；能征服时杀害天神，不能征服时连魔鬼也供养；打斗时逃跑，屈服时虐待的恶劣之人，有智慧者谁会喜欢？
敌人轻视侮辱也如水般饮下，随从有益反而开始伤害。对行为取舍颠倒的人，即使有益的亲友也会心意转向他处。
有智慧者自己富足时慈爱卑微者，他人衰落时善待敌人，这样的行为既美且适宜，显明了世俗出世双重功德之道。
对一切亲友以布施、平和、善语等方法，通过和谐融入之策略善于吸引他人心意，通过无劳之事增长自己力量，使功德如丝绸般彰显。
无仇恨却抢夺王位等，成为业力之敌无法调伏的不驯服者，对他们和平方法有何用？因此必须生起威猛勇气。
若成为亲友则利益大，若挑起为敌则能造害的人，能明了敌友关系的，如今浊世时代稀少。
不轻视是人的根本，被轻视的财富有何用？不能分辨敌友之人，虽称为人不如牲畜。
国王、水渠、藤蔓、女人、盲人这五者，据说会被奸诈者引向何处就往何处去，因此不应依赖他人。
奸诈者表现恭敬，是为了需求而非欢喜。未经考察获得确信前，不应对任何人信任。


 །ཁ་ཅིག་རང་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། །སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་འཇལ་བར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་ངན་པས་སུན་ཕྱུང་བས། །དམ་པ་ལའང་ཡིད་མི་ཆེས། །མཁས་པ་དག་གིས་བརྟགས་བྱས་ན། །ངང་པས་ཆུ་
1-1-47a
ལས་འོ་མ་བཞིན། །བཟང་ངན་དོན་ནི་ཁོང་ཆུད་དེ། །བྱ་བའི་གནས་ལ་རྨོངས་མི་འགྱུར། །གཡོན་ཅན་ཚུལ་བཟང་ངག་སྙན་སྟོན་པ་དང་། །འཁོན་རྙིང་དགྲ་དང་མ་བརྟགས་གསར་འགྲོགས་ལ། །ཡིད་བརྟན་བྱས་པས་ཁ་ཅིག་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །བྱ་རོག་གིས་ནི་འུག་པའི་ཚང་བསྲེགས་བཞིན། །སེང་གེའི་ལུས་ཀྱི་འབུ་བཞིན་དུ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དགྲ་བས་ཀྱང་། །རང་གི་རིས་ནས་གནོད་པ་མང་། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་དང་རིས་ལ་བརྟགས། །ནོར་མཉམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང་། །གནད་ཤེས་འབད་རྩོལ་ཆེ་བ་ཡི། །རང་དང་རིས་སུ་མཉམ་པ་ལ། །བག་ཟོན་མ་བྱས་དེ་འདྲས་ཕུང་། །ཕན་པ་མེད་ན་གཉེན་ཀྱང་གཞན། །ཕ་རོལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་གཉེན། །ལུས་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་ནད། །གསོ་བྱེད་དགོས་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། །བྱས་པ་བཟོ་དང་ཕན་གནོད་ཚུལ། །གོ་མ་ལོག་པའི་བྱ་བ་ནི། །གནད་ཅན་གཅིག་གིས་སྐྱེས་བུ་དེའི། །ཡོན་ཏན་དྲོད་ཚད་ཤེས་པར་ནུས། །རྒུད་ཚེ་མཛའ་ཡང་སྤོང་བྱེད་ལ། །འབྱོར་ཚེ་དགྲ་ཡང་མཆོད་བྱེད་པའི། །ཐ་ཤལ་དེ་འདྲས་བདག་ཉིད་ལ། །མཆོད་ཀྱང་བློ་ལྡན་སུ་ཞིག་མགུ། །ཡིད་མཐུན་རིང་ན་གནས་ཀྱང་ཉེ། །མི་མཐུན་གམ་ན་གནས་ཀྱང་རིང་། །ཤ་ལྷག་མཚོན་གྱིས་གཅོད་བྱེད་ལ། །རྒྱན་བཟང་ལུས་ལ་སྲེལ་བར་བྱེད། །དམ་པ་མིན་དང་དམ་པ་དག །ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཀྱང་འདྲེས་
1-1-47b
མི་འགྱུར། །དམ་པ་གཉིས་ནི་རྒྱང་རིང་ཡང་། །མཐུན་འགྱུར་ཉི་དང་པད་ཚལ་བཞིན། །ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་ཤར་བའི་ཚེ། །མིག་ལྡན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན། །བློ་ལྡན་བློ་ལྡན་ཕྲད་པ་ན། །ཚིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་གྲོས་ངོགས་མཐོང་། །བླུན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་དང་། །གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡིད། །ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་འབྱེད་དཀའ་སྟེ། །མུན་པར་རྡོ་འཕངས་ཇི་བཞིན་ནོ། །སྔར་བྱས་ཕན་གནོད་མི་བརྗེད་ཅིང་། །ད་ལྟ་གང་བརྩོན་དོན་ལྡན་བྱེད། །འབྱུང་འགྱུར་དོན་ལ་བག་ཡོད་ཅན། །མཁས་པས་དུས་གསུམ་རྗེས་སུ་བལྟ། །བློ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བློ་དཔངས་མཐོ། །བློ་གསལ་བྱ་བ་ཀུན་ཤེས་པའི། །མི་བུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ཉིད་ནི། །བརྒྱ་སྟོང་ནང་ན་རེ་རེ་ཙམ། །ས་གཞི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོ་ཆུ་ཐིགས། །ཇི་བཞིན་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས། །མཆོག་དང་བར་མ་དམན་པའི་ཚད། །ཀླུ་ཆེན་དང་འདྲ་མཁས་པས་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རྫིང་ཆུང་བཞིན། །ཞག་གམ་ཟླ་བས་གཏིང་ཚོད་ལོན། །མཚོ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡུན་རིང་། །བསྟེན་ཀྱང་ཇེ་ཟབ་མཐའ་མི་མངོན། །ཕན་སེམས་བརླང་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། །གཡོ་སྒྱུའི་འཛུམ་དཀར་སྟོན་པ་གཉིས། །མཁས་པས་སོ་སོར་འབྱེད་འགྱུར་ལ། །བླུན་པོས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

直译：
有些人以自己为例，来衡量其他人。有些人被恶人所厌倦，对圣者也不再信任。
智者若加以考察，如同天鹅从水中分离牛奶，能够通达善恶之义，对于行为之处不会迷惑。
奸诈者表现善良言语动听

 །རི་བོང་ཅལ་སྒྲས་ཀུན་དཀྲོག་ལྟར། །བླུན་པོ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས། །བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་རང་
1-1-48a
གིས་བརྟགས་ནས་འབྱེད། །རེ་ཞིག་ཕན་བྱེད་ཡིད་འོང་ཡང་། །ནམ་ཕུགས་གནོད་པ་དག་ཀྱང་སྲིད། །རེ་ཞིག་གནོད་བྱས་མི་དགའ་ཡང་། །འགྲོགས་ན་ཕན་པར་འགྱུར་སྲིད་པས། །ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་མཛའ་བ་དང་། །མི་མཛའ་གཉིས་ཀ་མི་བྱ་བར། །འཕྲལ་དུ་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང་། །ཕུགས་སུ་ཆེས་ཆེར་བརླིང་བར་བྱ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལྡན་བློ་གྲོས་ཆེ་རྣམས་ལ། །ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་ན་མི་ལྟ་ཅི། །ཁོང་བཟང་གཡོ་མེད་ཀླན་ཀ་མི་འཚོལ་བའི། །གྲོགས་པོ་བཟང་པོར་ལྷ་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེ། །གྲོགས་བཟང་དང་བཅས་ཐབས་མཁས་བློ་ལྡན་པས། །རླུང་ཡོད་མེ་བཞིན་དུས་སུ་བརྩམས་བྱས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དཔལ་རྣམས་མ་ལུས་པ། །ཡིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་འཁོན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ། །ཧ་ཅང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་རང་ཉིད་བརླག་པ་མང་། །ཟས་དང་སྨན་གྱི་ཚོད་བཞིན་དུ། །བྱ་བ་གང་དང་ཅི་ལ་ཡང་། །དུས་དང་བསྟུན་པའི་ཚོད་ཤེས་ན། །རྒུད་པ་ཆེན་པོས་མནར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཛའ་འདོད་ན། །གསུམ་པོ་འདི་དག་མི་བྱ་སྟེ། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་ནོར་འབྲེལ་དང་། །ལྐོག་ཏུ་ཆུང་མ་དང་སྨྲ་བའོ། །གཡུལ་ངོར་དཔའ་བོ་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པས་ཤེས། །བླུན་པོས་མཁས་དང་རྨོངས་པ་དང་། །རྡོ་དང་རིན་ཆེན་མཉམ་པར་
1-1-48b
བལྟ། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དག །དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་བླུན་པོ་ཡིས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་ཏེ། །ཉི་མ་ཤར་ཡང་འུག་པ་བཞིན། །བློ་གྲོས་ལྡན་དེས་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཡོན་ཏན་གང་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །ཚིག་དང་བྱ་བས་རྒྱང་ནས་ཤེས། །དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །གཡུལ་དུ་ཞུགས་ཚེ་དཔའ་བོ་ཤེས། །འབྱོར་པ་ཟད་ཚེ་ཆུང་མ་རྟོགས། །རྒུད་ཚེ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཛའ་བོ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད། །བོགས་མེད་ཚོང་དང་འཁོར་ལྡན་དག་ལ་འཚེ། །སློང་ཞིང་འགྱིང་ལ་ནོར་མེད་འདོད་ལ་དགའ། །བུད་མེད་གཞོན་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་ཞེས་གསུངས། །བྱ་བ་མི་ལྕོགས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚོགས་དང་འཁོན་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་རྒོལ། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་སྟེ། །འཆི་བདག་དྲུང་ན་སྡོད་པ་བཞི་ཞེས་གསུངས། །རིག་པ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དུག །རྒན་པོས་གཞོན་ནུ་བསྟེན་པ་དུག །ནད་ལ་བཏང་སྙོམས་བྱ་བ་དུག །དབུལ་པོ་ཉལ་དགའ་ཆེ་བ་དུག །མ་སྨིན་ཟས་དང་མི་འཕྲོད་ཟ། །ཉིན་པར་འཁྲིག་དང་ཉལ་དང་གཉིད། །བུད་མེད་རྒན་དང་འཁྲིག་སྤྱོད་རྣམས། །ལུས་སྟོབས་འཕྲོག་བྱེད་བཟློག་ན་འཕེལ། །གང་དུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་དང་ནི་སྤྱོད་ལམ་དང་། །ཟས་དང་གནས་དང་བྲན་ལ་སོགས། །བརྟགས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། །ལྟས་དང་བསམ་སྦྱོར་རྗེས་མཐའ་རྣམས། །རང་ལ་དགེ་ཞིང་
1-1-49a
གང་ཤིས་པའི། །གནས་གྲོགས་དུས་སོགས་བརྟེན་མཁས་ན། །དོན་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་གཉེན་ལའང་མིན། །ཧ་ཅང་མནར་བ་དགྲ་ལའང་མིན། །རྒྱལ་ཁྲིམས་ཧ་ཅང་ལྷོད་པ་དང་། །ཧ་ཅང་དོག་པ་མི་བྱའོ།

 །རི་བོང་ཅལ་སྒྲས་ཀུན་དཀྲོག་ལྟར། །བླུན་པོ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས། །བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་རང་
1-1-48a
གིས་བརྟགས་ནས་འབྱེད། །རེ་ཞིག་ཕན་བྱེད་ཡིད་འོང་ཡང་། །ནམ་ཕུགས་གནོད་པ་དག་ཀྱང་སྲིད། །རེ་ཞིག་གནོད་བྱས་མི་དགའ་ཡང་། །འགྲོགས་ན་ཕན་པར་འགྱུར་སྲིད་པས། །ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་མཛའ་བ་དང་། །མི་མཛའ་གཉིས་ཀ་མི་བྱ་བར། །འཕྲལ་དུ་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང་། །ཕུགས་སུ་ཆེས་ཆེར་བརླིང་བར་བྱ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལྡན་བློ་གྲོས་ཆེ་རྣམས་ལ། །ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་ན་མི་ལྟ་ཅི། །ཁོང་བཟང་གཡོ་མེད་ཀླན་ཀ་མི་འཚོལ་བའི། །གྲོགས་པོ་བཟང་པོར་ལྷ་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེ། །གྲོགས་བཟང་དང་བཅས་ཐབས་མཁས་བློ་ལྡན་པས། །རླུང་ཡོད་མེ་བཞིན་དུས་སུ་བརྩམས་བྱས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དཔལ་རྣམས་མ་ལུས་པ། །ཡིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་འཁོན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ། །ཧ་ཅང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་རང་ཉིད་བརླག་པ་མང་། །ཟས་དང་སྨན་གྱི་ཚོད་བཞིན་དུ། །བྱ་བ་གང་དང་ཅི་ལ་ཡང་། །དུས་དང་བསྟུན་པའི་ཚོད་ཤེས་ན། །རྒུད་པ་ཆེན་པོས་མནར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཛའ་འདོད་ན། །གསུམ་པོ་འདི་དག་མི་བྱ་སྟེ། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་ནོར་འབྲེལ་དང་། །ལྐོག་ཏུ་ཆུང་མ་དང་སྨྲ་བའོ། །གཡུལ་ངོར་དཔའ་བོ་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པས་ཤེས། །བླུན་པོས་མཁས་དང་རྨོངས་པ་དང་། །རྡོ་དང་རིན་ཆེན་མཉམ་པར་
1-1-48b
བལྟ། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དག །དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་བླུན་པོ་ཡིས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་ཏེ། །ཉི་མ་ཤར་ཡང་འུག་པ་བཞིན། །བློ་གྲོས་ལྡན་དེས་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཡོན་ཏན་གང་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །ཚིག་དང་བྱ་བས་རྒྱང་ནས་ཤེས། །དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །གཡུལ་དུ་ཞུགས་ཚེ་དཔའ་བོ་ཤེས། །འབྱོར་པ་ཟད་ཚེ་ཆུང་མ་རྟོགས། །རྒུད་ཚེ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཛའ་བོ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད། །བོགས་མེད་ཚོང་དང་འཁོར་ལྡན་དག་ལ་འཚེ། །སློང་ཞིང་འགྱིང་ལ་ནོར་མེད་འདོད་ལ་དགའ། །བུད་མེད་གཞོན་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་ཞེས་གསུངས། །བྱ་བ་མི་ལྕོགས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚོགས་དང་འཁོན་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་རྒོལ། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་སྟེ། །འཆི་བདག་དྲུང་ན་སྡོད་པ་བཞི་ཞེས་གསུངས། །རིག་པ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དུག །རྒན་པོས་གཞོན་ནུ་བསྟེན་པ་དུག །ནད་ལ་བཏང་སྙོམས་བྱ་བ་དུག །དབུལ་པོ་ཉལ་དགའ་ཆེ་བ་དུག །མ་སྨིན་ཟས་དང་མི་འཕྲོད་ཟ། །ཉིན་པར་འཁྲིག་དང་ཉལ་དང་གཉིད། །བུད་མེད་རྒན་དང་འཁྲིག་སྤྱོད་རྣམས། །ལུས་སྟོབས་འཕྲོག་བྱེད་བཟློག་ན་འཕེལ། །གང་དུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་དང་ནི་སྤྱོད་ལམ་དང་། །ཟས་དང་གནས་དང་བྲན་ལ་སོགས། །བརྟགས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། །ལྟས་དང་བསམ་སྦྱོར་རྗེས་མཐའ་རྣམས། །རང་ལ་དགེ་ཞིང་
1-1-49a
གང་ཤིས་པའི། །གནས་གྲོགས་དུས་སོགས་བརྟེན་མཁས་ན། །དོན་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་གཉེན་ལའང་མིན། །ཧ་ཅང་མནར་བ་དགྲ་ལའང་མིན། །རྒྱལ་ཁྲིམས་ཧ་ཅང་ལྷོད་པ་དང་། །ཧ་ཅང་དོག་པ་མི་བྱའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如同兔子的脚步声惊扰一切，愚人追随名声。如同经过烧、割、磨的黄金，智者自己审视后辨别。暂时有益且令人喜爱，但长远可能有害。暂时造成伤害令人不悦，但相处后可能有益。不要因短暂的时间而分辨友与敌，应当追求眼前相处的快乐与长远的稳固。对于具有精进力量和大智慧的人，连神也会生畏，更何况人类。对于心地善良、不虚伪、不寻找过错的好友，连神也会生喜。善友相伴，具有善巧方便和智慧，如同有风的火一样，适时地开始行动，世间一切荣耀都会如同握在手中一般。
过分深厚的友爱，最终会成为怨恨的原因。过分狡诈，最终自己毁灭的例子很多。如同食物与药物的适量，对于任何事情，如果了解时宜的适度，就不会遭受大的损失。如果想要永远友好，这三件事不要做：赌博、钱财往来和私下与妻子交谈。
如同战场上的勇士，智者能识别智者的才能。愚人将智者、无知者、石头和珍宝视为同等。
愚人即使与具有美德的高尚者相处，也不了解他们的才能，就像猫头鹰见不到太阳光一样。有智慧的人能从言语和行为中远远辨别他人具有什么才能，如同从烟迹推知火的存在。
进入战场时认识勇士，财产耗尽时了解妻子，落魄时提供帮助的，确定是真正的朋友。
无利可图的生意、伤害有随从的人、乞讨又傲慢、无财却贪欲、对年轻女子说粗言，这五种被称为人的不当行为。
从事力所不能及的事业、与众人结怨并挑战强者、对女人抱有信任，这四种被称为是与死神比邻而居。
错误理解知识是毒，老人依赖年轻人是毒，对疾病漠不关心是毒，贫穷者过于贪睡是毒。未熟的食物和不适合的食物，白天性交、睡觉和打盹，与老女人行房，这些会消耗体力，避免则会增强体力。
对于任何不利益的事业、行为、食物、住所和仆人等，应当详细考察后彻底舍弃。
如果善于依靠对自己有益且吉祥的预兆、思想行为、结果、处所、伙伴、时间等，所有事情都会如愿实现。
对亲人不要过分亲爱，对敌人不要过分伤害。王法不要过于宽松，也不要过于严厉。


 །ལོ་ལྔའི་བར་དུ་བུ་རྣམས་བྲིད། །ལོ་བཅུའི་བར་དུ་དགྲ་ལྟར་བརྡེག །བཅུ་དྲུག་ལོན་པར་གྱུར་ནས་ནི། །བུ་ལ་མཛའ་ལྟར་བྱ་བར་གསུངས། །འཁོར་ལ་བརྩེ་ཞིང་སྐབས་སུ་བསྡིགས། །དགྲ་ལ་བསྡིགས་ཤིང་སྐབས་སུ་བརྩེ། །བུད་མེད་བྱམས་བསྐྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན། །བྲན་གཡོག་བཀོལ་ཞིང་ནོར་གྱིས་བསྐྱང་། །དོན་ཆུང་བྱ་བར་གལ་མི་འཛུགས། །གལ་ཆེན་དོན་རྣམས་ཡལ་མི་འདོར། །མཁོས་ཆུང་བྱ་བར་ཞིབ་མི་འཇུག །གནད་ཆེན་དོན་ལ་ཞིབ་མོར་སྒྲིམ། །བདག་ལས་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཞན་འབྱོར་གནས་ལ་རྔམ་མི་རིགས། །ཚུར་རྒོལ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པར། །ཕ་རོལ་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོག་མི་བྱ། །གཞན་འབྱོར་ལ་ནི་བརྣབ་སེམས་ཅན། །དེ་ཡི་རེ་བ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །ལ་ཡོགས་རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་པས། །མྱུར་དུ་རང་ཕུང་འགྱུར་བར་ཟད། །དེ་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །ཕ་རོལ་མནར་བར་མི་བྱེད་པའི། །མི་བདག་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །རང་སྲིད་བརྟན་ཞིང་ཕྱོགས་ཀུན་འདུ། །སྙིགས་དུས་ཚེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སོགས། །ལྷན་ཅིག་ཚང་བ་ཆུན་དཀའ་བས། །ཅི་
1-1-49b
ནས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ། །བསགས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱ། །ཐབས་ཤེས་པ་ཡིས་ལེགས་བརྩམས་ན། །འགྲུབ་པར་དཀའ་བའང་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །སྔགས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡིས། །དུག་ཀྱང་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་བ་བཞིན། །ལུགས་དང་མི་མཐུན་རྣོ་མྱུར་གྱིས། །ཕྲལ་དུ་རང་དོན་འགྲུབ་པ་ཙམ། །སྙིགས་དུས་ཕོ་བཟང་ཞེས་སྒྲོགས་ཀྱང་། །རྫིང་ཆུང་བཞིན་དུ་ཆེར་མི་འཕེལ། །ལུགས་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་རྣམས། །ཕྲལ་དུ་མངོན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་ཞིག་ཆུ་གཏེར་ཆེ་བཞིན་དུ། །དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་ཆེར་རྒྱས་•ཤིང་བརྟན། །བླུན་པོས་འབད་དེ་བཅོས་པ་ལས། །མཁས་པས་དུས་སུ་སྨྲས་ཙམ་མཆོག །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །ཆུང་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར། །ཐབས་མི་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །གྲགས་པ་ཆུང་ལ་སྐྱོན་ལྟར་སྨོད། །ཐབས་མཁས་ལྡན་ན་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་ལྟར་འགྱུར་གྲགས་པ་ཆེ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །ཉུངས་གཞི་ས་ལ་ལྷུང་ཚེ་མཉམ། །ཐ་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །ཆེ་ཆུང་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བཞིན། །རང་གི་རིས་སུ་མཚུངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན། །ལོ་དང་ཟླ་བས་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །ཐ་མར་ཀུན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས། །དེ་ཕྱིར་རང་དོན་ཤེས་པ་ཡིས། །ཉི་མ་དོན་མེད་མི་བྱ་བར། །བཟླས་དང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་། །བསླབ་དང་
1-1-50a
བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འབད། །སྡིག་པ་ཟད་འདོད་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དད། །བསོད་ནམས་འཛད་འདོད་བསམ་པ་ངན་པ་འཆར། །རིགས་བརྒྱུད་ཟད་འདོད་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་སྐྱེ། །སྐལ་ངན་ཟད་འདོད་བསོད་ནམས་བསགས་པར་འདོད། །མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་ས་ཁུང་ལས་བྱུང་བའི། །ཚིག་ངན་སྦྲུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་ཟིན། །དུག་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་། །ཤེས་རབ་བཟོད་པའི་སྨན་མཆོག་བཏུང་བར་བྱ། །སྐྱེ་བོ་བློ་དཔངས་མཐོ་རྣམས་ལ། །ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་མཆོག་གཉིས་ཏེ། །ཇི་འདོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གཅིག་ཤོས་འདུ་འཛི་སྤང་བའོ། །དམ་པའི་འགྲོ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །མེ་ཏོག་དག་གི་མགོ་ལྕོག་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་སྤྱིར་བཀུར་བའམ། །ནགས་ཉིད་དུ་ནི་དེངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
五岁以内要引导孩子，十岁以内要如敌人般管教，十六岁之后，应当像朋友般对待孩子。对随从要慈爱，必要时要严厉；对敌人要严厉，必要时要慈爱；对女人要爱护也要压制；对仆从要役使也要用财物抚养。
小事不必郑重其事，大事不可随意放弃。细小事务不必过于仔细，重大事务须谨慎专注。
因为不是从我处夺取，所以不应贪恋他人财富。没有任何原因，不应夺取他人王位。贪图他人财富的人，他的愿望不会实现，且因果报应不可避免，很快会自取灭亡。因此，即使有权势，不伤害他人的君主，因福德而使自己的政权稳固，各方云集。
浊世中寿命、财富、名声等，难以同时具足，因此应当积累广大福德，善于运用方便。
如果善于运用方法智慧而行动，即使难以成就的事也能实现，如同通过咒语等方便仪轨，能将毒药转变为甘露一样。
不合法度而锐利迅速，只是暂时实现自利，虽在浊世被称为英雄，但如小池塘般不会长久兴盛。依照法度而行的人，虽然暂时不明显，但终有一日会像大海一样，使荣华富贵广大增长并稳固。
愚人费力修整，不如智者适时一言。具有善巧方便的行为，即使微小也会带来巨大成果。不善巧方便的才能，名声微小且被视为过失来诋毁。如果具备善巧方便，即使是过失也会变成功德，名声远扬。
如同尼拘陀树的果实与芥子种子同时落地，最终逐渐生长时，大小不会相同。与自己同类的人中，有才能者会随着年月增长，最终超越他人。
因此，明白自身利益的人，不应虚度光阴，而应努力念诵、积累福德、学习和完成应做之事。
想要消除罪业者对佛陀生信，想要耗尽福德者生起恶念，想要断绝家族血脉者生下愚笨哑巴的孩子，想要终结不幸者渴望积累福德。
凶暴之人从地洞中冒出的恶言如同毒蛇咬住高尚之人，要解除这毒，应当饮用智慧忍耐的良药。
对于心志高远的人，今生有两种最高幸福：一是如意满足，二是远离喧嚣。
高尚者有两种生活方式：如花朵顶端一般被世人普遍尊敬，或者隐居于森林之中。


 །དཔལ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། །རྩོལ་བ་དོན་མེད་ཉིད་གྱུར་ཅིང་། །དམ་པ་དབུལ་པོར་གྱུར་པ་ལ། །ནགས་ལས་གཞན་དུ་བདེ་བ་མེད། །ཡོན་ཏན་ཤེས་ཤིང་བཀུར་བྱེད་པའི། །གནས་སུ་མཁས་པས་གནས་པར་བྱ། །སྦྲུལ་གདུག་ཁྲོད་ཀྱི་ནོར་བུ་བཞིན། །མ་རབས་ཚོགས་སུ་གནས་མི་བྱ། །ངང་པ་ཁྭ་ཡི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཅང་ཤེས་བོང་བུའི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །སེང་གེ་ཝ་ཡི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །མཁས་པ་བླུན་པོའི་ཚོགས་ནང་ཇི་ལྟར་མཛེས། །བླུན་པོས་བདག་གི་
1-1-50b
ཁྲོན་པ་འདི་ཡིན་ཞེས། །ཆུ་གཙང་གཞན་སྤངས་བ་ཚྭ་ཅན་འཐུང་ལྟར། །བསྒྲོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གཞན་ཡོད་བཞིན་དུ། །འཁོར་དང་གནས་ངན་དག་ལ་ཅི་ཕྱིར་ཆགས། །དགའ་ཞིང་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་བདེ། །བག་ཕེབས་ཡིད་རྟོན་གྲོགས་དང་འགྲོགས་པ་བདེ། །བསོད་ནམས་བསགས་ཤིང་དམ་པ་བསྟེན་པ་བདེ། །ཆོག་ཤེས་འབྱོར་ལྡན་རང་དབང་གྱུར་བ་བདེ། །བྱིས་པའི་དུས་ན་ཕ་མའི་དབང་གྱུར་ལ། །ལང་ཚོའི་དུས་ན་མཛའ་གྲོགས་དབང་གྱུར་ཅིང་། །རྒས་པའི་དུས་ན་བུ་ཡི་དབང་གྱུར་པའི། །བླུན་པོ་ནམ་ཡང་རང་དབང་ཡོད་མ་ཡིན། །དབང་མེད་གྱུར་པས་ཡོན་ཏན་མི་འཐོབ་ཅིང་། །རང་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རང་དབང་ཡོད་བགྱིས་ཏེ། །རང་གི་དགོས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ། །རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྟེ། །གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །རང་དབང་ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་ལ། །འབད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་བདེ། །ནད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་ལ། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པར་བརྩོན། །སྐྱེ་བོས་བརྙས་ཐབས་མ་བྱུང་བའི། །ཉིན་གཅིག་ལོ་བརྒྱ་བས་ཀྱང་མཆོག །ལན་མེད་པ་ཡི་སྦྱིན་གཏོང་དང་། །བཤེས་པ་མེད་པར་ཕན་འདོགས་དང་། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཆེ་བའི་རྟགས། །ཇི་སྲིད་སྡུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་རྒྱས་ཉིད། །འཆི་བདག་གཟའ་ཆེན་འདི་ཡིས་མ་རྙེད་པ། །
1-1-51a
དེ་སྲིད་བག་ཡོད་པར་ནི་གནས་བྱ་སྟེ། །རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ཚུལ་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །དུས་ནི་ཡུན་ཐུང་རིག་པའི་རྣམ་པ་མང་། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཇི་ཙམ་མི་ཤེས་པས། །ངང་པས་ཆུ་ནང་ནས་ནི་འོ་མ་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅེས་པ་དེ་ནི་བསྟེན་པར་གྱིས། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན༷་ལ་ལེགས་འཇུག་ཅིང་། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་འདོ༷ད་པའི་དཔལ་གྱིས་བདེ། །འདི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་ཆོ༷ས་དཀར་འདུ་བྱེད་པས། །གཏན་བདེ་ཐར༷་པའི་འབྲས་བུར་ལོངས་སྤྱོད་པ། །མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲུག་བཞི་པོ། །སྡེ་བཞི་ཞེས་གྲགས་དམ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །བློ་ལྡན་བག་ཡོད་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ནི། །འདི་འདྲའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་ལྡན། །གང་ཞིག་མི་མཁས་བག་མེད་སྐལ་ངན་རྣམས། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཚོ་བར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ཚེ་འདིར་དོན་ཉམས་བདེ་བ་མི་འབྱུང་ལ། །ཕྱི་མའི་དཔལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མི་ཡི་བདག་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །སྡེ་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི། །དཔག་བསམ་ལྗོན་པ་བསྐྱེད་པའི་ལག་རྗེས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དགེ་བར་འགྱུར། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མི་ཡི་བདག་པོ་རང་གིས་རང་ཉིད་ལེགས་པར་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བརྟག་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
当荣华背弃而去，努力变得无意义，高尚者陷入贫困时，除了森林别无安乐之处。智者应当居住在懂得并尊重才能的地方，不应如同毒蛇中的宝珠，处于低劣之人的群体中。
天鹅在乌鸦群中不美丽，骏马在驴群中不美丽，狮子在狐狸群中不美丽，智者在愚人群中怎能美丽？
如同愚者说"这是我自己的井"，放弃清水而饮用咸水一般，既然有其他可去之处，为何执着于不良的随从和环境？
住在令人喜悦且和谐的地方快乐，与令人放心且值得信赖的朋友相处快乐，积累福德并亲近高尚者快乐，知足而富有、获得自由快乐。
愚者童年时受父母控制，青春期受朋友控制，老年时受子女控制，从不拥有自主权。没有自主权就无法获得才能，也无法保护自己，因此应当始终保持自主权，追求自己的目标。
一切自由都是快乐的，一切依附他人都是痛苦的。获得自由后努力培养才能，这更为快乐。
在未遭疾病威胁时，努力与高尚者交往，不被他人轻视的一天，胜过百年。
无需回报的布施，无需友谊的帮助，无需财物的传法，这些是伟人的伟大标志。
只要美好时光的满月尚未被死神这颗大行星发现，就应当保持谨慎，妥善保护自己的家族和才能。
时间短暂而学识方面众多，寿命长度也不得而知，因此如同天鹅从水中取出牛奶一般，应当专注于自己珍视的事物。
善于从事应当完成的事务，享受其成果带来的理想荣耀；为今世来世积累美好白法，享用永恒安乐解脱的果实。
人天善趣和解脱二种因果四项内容，被称为"四类"，是高尚者应当成就的。对于有智慧且谨慎的人，这样的果实极为广大。
那些无智、不慎、福薄之人，即使活得很长，今生目标衰落不得安乐，来世荣耀也将极度衰败。
因此，明智的人类君主们，以四类圆满果实之如意树的成就，使世界各个角落皆获利益。
《治国论》，从"君主自我良好保护方法的考察"，第十三章。


། །།
辨护国品
དེ་ལྟར་སྐྱེ་རྒུ་ཉེར་འཚོའི་གཞི། །
1-1-51b
རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ལེགས་བསྲུངས་ནས། །འབངས་རྣམས་བདེ་བར་བྱ་བའི་སླད། །འཚོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱང་བར་བྱ། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོར། །དཔེ་ཡི་ཚུལ་དུ་ལེགས་གསུང་བ། །གང་གིས་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ཐོབ་པའི། །མི་བདག་བློ་དང་ལྡན་པ་དེས། །འདས་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི། །རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལུགས་བརྟགས་བྱས་ཏེ། །ཡུལ་དེར་གནས་པའི་མཛངས་པ་རྣམས། །ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་སྦྱོར། །དགྲ་ཐབས་ཤེས་ཤིང་རྩལ་སྦྱང་དུ། །འཇུག་པ་རྒྱལ་སྲིད་ལས་འཁོར་ཡིན། །ཞིང་ལས་དང་ནི་གནས་ཁང་གི། བྱ་བ་སློབ་པ་གཉིས་པ་སྟེ། །ཚོང་དང་བཟོ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །ལས་ལ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པར་བཤད། །ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་འདིས། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བྱེད་པའོ། །གཙུག་ལག་ཤེས་དང་རིག་བྱེད་པ། །བཟོ་གནས་པ་དང་ཚོང་ཁང་དང་། །དགེ་སྦྱོང་དང་ནི་བྲམ་ཟེ་རྣམས། །མང་བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེར་བདེ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་རང་ཡུལ་དུ། །གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་བརྩིགས་བྱས་ཏེ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་བཞེངས་ལ། །བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་སྲོལ་བཙུགས་ཤིང་། །འཇིག་རྟེན་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མཆོད་ཅིང་དམན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། །བསོད་ནམས་བགྱི་བ་རྒྱུན་འཛུགས་པའི། །ཡུལ་དེར་དགེ་ལེགས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ། །རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་རྣམས་དང་ནི། །ཕ་དང་མ་དག་བཀུར་བྱེད་ལ། །ཆ་
1-1-52a
ལུགས་རྒྱན་དང་སྤྱོད་ལམ་ཀུན། །ཡ་རབས་དག་གི་ཆས་སུ་བཞག །ཀུན་དགའ་ར་བ་མེ་ཏོག་ཚལ། །ལྷ་མཆོད་དུས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ས། །བྲོ་གར་གླུ་ཡི་རིག་བྱེད་སོགས། །འཇིག་རྟེན་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཕྱིར་བཞག །ཆུ་མཚོ་རི་བྲག་ཤིང་བཟང་པོ། །ཡུལ་གྱི་གཞི་བདག་བརྟེན་པའི་གནས། །ཅུང་ཟད་ཉམས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །བཀོད་པས་བརྒྱན་ལ་བཞག་པར་བྱ། །རི་མཐོ་ས་གཉན་ཡུལ་བཟང་པོ། །དཔལ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་རྣམས། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ། །སྨ་འབབ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་གོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
辨护国品
如此，作为众生生存之基础，国王先保护好自己，为使臣民幸福，应以生存之道来抚养。《地藏十轮经》中，作为比喻善说的，获得王权荣耀的智慧君主，应考察过去、现在、未来的王法制度，使居住于该国的智者们从事三种事业之轮。
了解敌人策略并训练技能，是王国事业之轮。农业和住宅建设的教导是第二种。从事各种贸易和工艺的职业是第三种。通过这三种事业之轮，使众生获得幸福。
精通经典、明白吠陀、工匠、商店、修行者以及婆罗门众多的国家是繁荣的。因此国王应在自己的国土上建造寺院，树立三宝之像，建立讲解与修行的传统，供养世间导师三宝，对弱者施舍，长期积累福德，这样的国家善益广大增长。
使人们尊敬氏族长者和父母，所有装束、装饰和行为举止，都按照高尚者的规范设立。园林、花园、祭神的节庆场所、舞蹈歌曲等技艺，为了创造世间喜乐而设立。
湖泊、山岳、美树、地方神灵居处，不应稍有损毁，而应以装饰美化来保持。高山、神圣之地、美好国土、吉祥之处，不应让凶暴者任意践踏。
;


 ཚེ་རིག་ཤེས་དང་དུས་རྩིས་པ། །དེ་བཞིན་སྔགས་གཏོ་མོ་གཤེན་སོགས། །ཡུལ་ལ་ཕན་པའི་གསོས་ཡིན་པས། །ཟ་ཐང་བསྐྱེད་ལ་ཕན་དུ་གཞུག །བཟོ་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །ངོ་མཚར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དག །སློབ་པའི་གྲྭ་བཙུགས་ཚོང་དུས་ཀྱི། །འདུན་ས་དག་ཀྱང་བཅའ་བར་བྱ། །སྲ་བརྟན་གོ་ཆ་བཙན་རྫོང་དང་། །མགྱོགས་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་མཚོན་ཆའི་རིགས། །སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཤིང་དཔའ་མཛངས་ཀྱི། །སྐྱེ་བོ་སོ་སོའི་གནས་སུ་བསགས། །བློ་ལྡན་སྙོམས་ཤིང་བསམ་དཀར་རྣམས། །ཡུལ་གྱི་སྤྱི་འདུན་འཐུས་མིར་བཞག །དམག་དང་དམག་དཔོན་གོ་ཆར་བཅས། །ནམ་དགོས་འཕྲལ་དུ་ཤོལ་མེད་བྱ། །རྒྱལ་རིགས་དགོས་པའི་དོན་རྣམས་ལ། །སྔ་ནས་ཉེར་བསྡོགས་ཤེས་པ་དག །དུས་སུ་
1-1-52b
བབ་ཚེ་བགྱི་བ་ནི། །གང་ལའང་ཐོགས་མེད་འཇུག་པར་ནུས། །མཁས་རྣམས་རང་ཉིད་སྟོབས་ལྡན་ཀྱང་། །བག་ཡོད་སྒོ་ནས་ཕས་རྒོལ་བསྲུང་། །བླུན་རྣམས་རང་ཉིད་སྟོབས་ཞན་ཀྱང་། །མི་ཤེས་རློམ་བཞིན་དོགས་མེད་གནས། །བླུན་པོས་ད་ལྟ་འབའ་ཞིག་དཔྱོད། །མཁས་པས་མ་འོངས་ནམ་ཕུགས་དཔྱོད། །མ་འོངས་པ་ན་ཕན་གནོད་གནད། །སྔ་ནས་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ཆར་དབབ་པ་དང་གཞི་བདག་བརྔན། །ནད་རིམ་བཟློག་དང་ས་བཅུད་གསོ། །ཕྱྭ་གཡང་འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་སོགས། །ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སོ་སོར་བྱ། །ཧ་ཅང་ཉམས་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་པའི། །བགྱི་བ་མང་པོས་མི་མནར་བར། །འབངས་དང་བློ་གྲོས་མཐུན་བྱས་ནས། །བགས་ཀྱིས་དུས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ཆེན་འཁྲིགས་པ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོ་ཡི་ནི་ཆུ་དྲངས་ནས། །ས་ལ་རྒྱུན་དུ་ཕབ་པ་ཡིས། །རྩི་ཤིང་ལོ་འབྲས་སྨིན་པ་ལྟར། །བྱམས་ཤིང་བློ་ལྡན་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་། །གནོད་པ་མེད་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་གྱིས། །འབངས་རྣམས་སླར་ཡང་བསྐྱངས་བྱས་པས། །སྐྱེ་བོའི་ཀུན་དགའ་འཕེལ་བར་བྱེད། །མི་སྲུན་རྐུན་མ་གཡོན་ཅན་སོགས། །དུས་དང་དུས་སུ་ཉུལ་ལ་བསྐྲད། །ས་རྣམས་རང་དབང་བསྡམ་བྱ་སྟེ། །ཕུང་དཀྲོལ་ཅན་ནི་གཞུག་མི་བྱ། །རང་གིར་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཐ་ན་དུད་འགྲོར་གཏོགས་པ་ཚུན། །འཇིགས་མེད་བདེ་བར་བགས་ཕེབ་
1-1-53a
པའི། །ཐབས་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་པོས་བྱ། །གློ་བུར་ལྷགས་པའི་ཆས་བསྟར་དང་། །དགེ་བའི་གྲུ་ཟམ་ལམ་འཕྲང་འཛུགས། །དགྲ་རྐུན་གཅན་གཟན་འཚེ་སོགས་ལས། །རིས་མེད་སྐྱེ་བོ་དབུགས་དབྱུང་བྱ། །ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་དང་རྫུན་རླབས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོ་བསྐོར་བྱེད་པ་སོགས། །ཤེད་བསྐྱེད་མི་བྱ་གྱི་ནར་བཞག །མ་རབས་ཁྲམ་པའི་དཔུང་མནན་བྱ། །སྡེ་སྣོད་མཁས་དང་སྡོམ་བརྩོན་ལྡན། །གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཆོས་འཛིན་རྣམས། །ཡུལ་གྱི་རྒྱན་དུ་བཞག་བྱས་ཏེ། །རྒྱང་ནས་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་ཚུལ་བྱ། །ཉམ་ཆུང་རྣམས་ལ་བརྩེ་བྱ་ཞིང་། །གནས་མིན་དཔུང་ཤེད་འཕྱར་བ་དམད། །ཡུལ་ཁམས་བདེ་བར་བག་ཕེབས་པའི། །ས་དེར་ལྷ་ཡང་མགུ་བ་སྐྱེ། །ཡུལ་གཞན་རྣམས་སུ་དུས་དུས་སུ། །ཚོང་དང་ཁེ་ཡི་ཕྱིར་འགྲོ་བ། །དཔུང་དུ་བསྡོམས་ཏེ་མགོ་འདྲེན་པའི། །དཔོན་བཅས་བདེ་བླག་འདོང་བར་བྱ། །ཉུང་ངུས་བསྒྲུབ་ན་བགྱིད་དཀའ་ཞིང་། །མང་པོ་བསྡོམ་ན་ཕན་ཚུན་དོན། །བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ནུས་རྣམས་ལ། །རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་མགོ་བསྡུ་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ཕན་ཚུན་མི་འཐབ་པར། །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་གྲོགས་བགྱིད་པས། །དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས། །འཇམ་རྩུབ་གང་འོས་དེ་ལྟར་སྦྱར། །ཡུལ་འབྲོག་ས་གནས་སོ་སོ་རུ། །རང་སྐལ་གནས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ། །མཐུན་པར་སྤྱད་པར་བྱ་
1-1-53b
བ་ལས། །འདོད་ཆེན་ཕྱོགས་ལྷུང་ཁྲིམས་ཀྱིས་དགག །ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ། །དཔུང་བསྡོམས་རང་ཕྱོགས་བསྲུང་དགོས་པས། །འཐེན་ཁྱེར་མེད་པར་ཆབ་གཅིག་ཏུ། །ཡུལ་གྱི་སོ་ཁ་བསྲུང་བར་བྱ། །དགེ་སྦྱོང་དག་དང་བྲམ་ཟེ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་རྩ་བར་གསུངས་པས་ན། །དགེ་འདུན་འདུ་བའི་སྒོ་སོགས་ཀྱིས། །དགེ་འདུན་སྡེ་རྣམས་བསྐྱང་བར་བྱ། །ཡུལ་དུས་དེ་ལ་དེར་འཚམས་པའི། །

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
医学专家、天文历算家，以及咒术师、驱魔师、占卜师等，因为是有益于国家的生计，应给予食宿资助并使他们发挥作用。各种各样的工艺，能引起惊叹和喜悦的，应当建立教习学校，也要设置集市和集会场所。
坚固盔甲、坚城，各种快速行进工具和武器种类，应当在各自的地方积累了解技艺且勇敢聪明的人才。有智慧、公正且心地纯净的人，应任命为国家议会的代表。军队、军官及其装备，在需要时应立即准备，不得拖延。
对于王族所需之事，提前准备好了解的人，在适当时机到来时行动，能够毫无阻碍地执行任何事情。智者即使自身强大，也会谨慎地防卫对手；愚人即使自身弱小，也不了解而自负地毫无忧虑地生活。愚人只考虑当下，智者考虑未来和长远；提前了解未来的利害关键，这才是智者。
降雨、供奉地神、防止疾病瘟疫、恢复土地肥力、增长福运的方法等，应在各地区分别进行。不应让人民因过多不堪负荷的事务而痛苦，而应与臣民智慧协商后，逐渐适时完成。
如同大云聚集，从海洋中取水，不断降于地面，使草木果实成熟一样，慈爱有智慧的国王也通过无害的赋税，再次养育人民，增长民众的喜悦。
对凶暴者、盗贼、奸诈者等，应不时搜查并驱逐。土地应被控制，不应允许扰乱者进入。在归为己有的地域内，即使是属于畜生类的，也要国王经常使用方法使他们无畏、安乐、放心。
对突然到来的商队，应建立善业之渡船和道路，从敌人、盗贼、野兽和伤害等中解救一切众生。
对破坏家庭和以谎言欺骗世人等，不应鼓励而应放任不管，应压制卑劣骗子的力量。精通三藏、持戒精进、成就瑜伽士、持法者，应视为国家的装饰，远远赞叹并以恭敬方式对待。应慈爱弱者，贬抑不当使用武力者。在国土安乐的地方，连神也会生起喜悦。
对定期前往他国进行贸易和谋利的人，应组织成队伍，配备领导的官员，使他们轻松前行。国王应当组织那些少数人难以完成、而众多人团结起来能相互轻易完成目标的人。使人们互不争斗，而是互相帮助，成为目标一致的方法，应按照情况采用柔和或严厉的手段。
在各地域和地区，应和谐地享用各自土地的自然资源，用法律制止贪婪和偏袒。国家的人民应相互团结，保护自己一方，无分歧地在一个政权下保卫国土边界。
因为修行者和婆罗门被称为国王的根本，所以应通过僧众集会之门等方法，抚养僧众团体。在符合该国土和时代的情况下，


 །ཡུལ་དུས་དེ་ལ་དེར་འཚམས་པའི། །སྐྱེ་བོའི་བདེ་ཐབས་གང་མཆིས་པ། །ཡུལ་གྱི་བདག་པོས་མགོ་བསྡུས་ནས། །ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བཀའ་སྩལ་བྱ། །འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་འཕེལ་བ་དང་། བདེ་བའི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་བསམ། །རང་ལ་དབང་བའི་མི་གཅིག་ཀྱང་། །གོད་པར་མི་བྱ་གསེར་བཞིན་བཙའ། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་རྨོངས་པ་ཡིས། །རང་དོན་ཕྲ་མོའང་བསྒྲུབ་མི་ནུས། །མི་ཤེས་རྣམས་ལ་སློབ་བྱེད་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོ་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞུམ་པ་ཡིས། །བརྩོན་པས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས། །ལས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་སྣ་འདྲེན་པས། །རྒྱལ་པོ་དེད་དཔོན་འདྲ་བ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་སྦྲུལ་གདུག་བཞིན། །གཞན་ལ་འཚེ་ཞིང་གདུལ་དཀའ་ལ། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་བྱེད་པས། །རྒྱལ་པོ་སྔགས་མཁན་འདྲ་བ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་རང་གི་འབངས་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཉེར་བཞག་སྟེ། །བདེ་ཐབས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པས། །རྒྱལ་པོ་མ་དང་འདྲ་བ་
1-1-54a
ཡིན། །ཡུལ་ཁམས་དེ་ཡི་བདེ་སྡུག་དང་། །སྐྱོན་ཡོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །འདྲི་ཞིང་དཔྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །རྒྱལ་པོ་རྟོག་ཆེན་འདྲ་བ་ཡིན། །འཇིགས་པ་ཅན་ལ་དབུགས་འབྱིན་ཞིང་། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད། །རེ་ལྟོས་ཅན་རྣམས་དགའ་བགྱིད་པས། །རྒྱལ་པོ་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་འདྲ། །བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་སྟོན། །ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་རྣམ་པར་འབྱེད། །ཡང་དག་ལམ་ལ་འདྲེན་བྱེད་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །རང་གི་དཔལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ། །ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་བྱས་ནས་སུ། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་རྒུ་དགའ་བྱེད་པ། །རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གཏེར་དང་འདྲ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བས་མི་ཚུགས་ཤིང་། །རིས་སུ་གཏོགས་རྣམས་བག་ཕེབས་ལ། །འགྲན་ཟླའི་ཚོགས་ཀུན་སྤ་བཀོང་བས། །རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེའི་རྫོང་ཆེན་འདྲ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་མཐོ་ཞིང་། །རྒྱབ་བརྟེན་ལྷ་དང་སྲུང་མས་བརྗིད། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་བཞིན། །དེ་ལྟར་མི་བདག་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་བ། །སུམ་རྩེན་གནས་སུ་བགྲོད་པར་མ་བྱས་ཀྱང་། །གདོང་པ་བཞི་ལྡན་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །བདུད་རྩིའི་ཟས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བས་འདུ། །བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་། །འགྲན་པར་མི་བཟོད་མི་བདག་རིན་པོ་ཆེ། །གང་གི་དཔལ་
1-1-54b
གྱིས་མཐོ་རིས་དཔལ་མཐའ་དག །རང་གི་ལག་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་སྙན་པར་གྲགས་པའི་སྒྲ། །རྒྱ་མཚོའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བྱེད་ཅིང་། །ས་སྟེང་འདི་ན་ཉི་མ་གཉིས་པ་བཞིན། །མཚུངས་མེད་ཡོན་ཏན་དཔལ་གྱིས་ལྷམ་མེར་འགྱུར། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཡུལ་འཁོར་བདེ་བར་སྲུང་བའི་ཚུལ་བརྟག་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
对于适合那个国土和时代的民众安乐方法，国家的主人应当总结后，按照有益的方式发布命令。应当努力思考臣民人口增长和幸福的方法。对自己所属的每一个人，都不应放弃，应当像黄金一样珍视。
大多数人因愚昧，连自己微小的利益也无法成就。为了教导无知者，国王如同父亲。大多数人因怯懦而缺乏精进，国王通过激励他们工作并引导他们，如同船长。大多数人如同毒蛇，伤害他人且难以驯服，国王通过各种方法调服他们，如同咒术师。
常常对自己的臣民，保持慈悲心，只致力于幸福方法，国王如同母亲。对那个国土的苦乐和各种过失与功德，询问并认真考察，国王如同大思想家。给予恐惧者安慰，帮助受苦者，使寄托希望的人欢喜，国王如同如意树。
指示应取应舍之事物，分辨正当与不当，为引导至正确道路，国王如同眼睛。以自己的荣耀向四面八方，装饰得美好，使随从的众生欢喜，国王如同珍宝宝藏。
不被对手攻击，使属下安心，使所有竞争对手低头，国王如同巨大金刚城堡。以福德力量高升，依靠神灵和护法而威严，战胜四方，国王如同珍宝胜利幢。
这样具有最高品质的君主，即使不前往三十三天之处，也如同四面之神王，连食用甘露的众神也欢喜聚集。
连美瓶、如意树和如意宝王也无法与之竞争的珍贵君主，以其荣光，享用好似掌中之物的天界一切荣耀。荣耀、威严、美名的声音，传遍大海环绕之处，在地上如同第二个太阳，以无与伦比的品质光辉闪耀。
《治国论》，从"守护国土安乐方法的考察"，第十四章。


། །།
辨协议品
ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་བདེ་ཐབས་དང་། །ལུགས་བཟང་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་བ་སོགས། །ཡིད་རྟོན་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་དང་། །ལྷན་ཅིག་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་ལེགས། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་བློ་ཡོད་ཀྱང་། །བྱ་བ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འགྲུབ་འགྱུར་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི། །མ་འགྲུབ་ན་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན། །ཐོག་མར་བརྟག་དཔྱོད་བྱེད་པའི་ཚེ། །གྲོས་སུ་འོས་པའི་བློན་ལྟ་ཅི། །བསམ་ཡོད་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ལའང་། །རིགས་དང་མི་རིགས་རང་གིས་དཔྱད། །བློ་རྒྱ་ཆུང་བའི་གྲོས་ལོག་དང་། །རང་འདོད་ཕུག་བཅུག་འཁྱོགས་པོའི་གྲོས། །ཕྱི་མཐའ་མ་བརྟགས་སྤྱི་བརྟོལ་ངག །སྤོབས་པ་ཞན་པའི་ཞུམ་ཚིག་དང་། །བློ་གྲོས་ཆེ་བས་གནད་བཀྲོལ་ཚིག །རང་འདོད་མ་འདྲེས་བསམ་དཀར་ངག །ཕྱི་མཐར་གཞལ་ནས་བརྗོད་པའི་གཏམ། །མི་ཞན་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚིག །སོ་སོར་མ་འདྲེས་ཤེས་བྱས་ལ། །ངང་པས་ཆུ་ལས་འོ་མ་བཞིན། །དོན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བཟུང་སྟེ། །གྲོས་ཐག་
1-1-55a
བློ་ལྡན་རང་གིས་གཅོད། །འཇུག་ལྡོག་རང་གིས་ཤེས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་ཁམས་བྱ་བ་གྲོས་ཀྱིས་བརྟག །ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་གྲོས་བྱས་པའི། །བྱ་བ་གང་བྱུང་འགྱོད་མེད་ཉིད། །སྙིགས་དུས་གཡོན་པོས་གཡོན་བཀབ་སྟེ། །མཐུན་པར་སྨྲས་ནས་རྗེ་བོ་བསླུ། །ར་སྐྱེས་འཁྲིད་པའི་བྲམ་ཟེ་ལ། །རྐུན་པོས་ཁྱི་རུ་བཏགས་དང་མཚུངས། །དེ་བས་རྗེ་དཔོན་མཁས་པ་རྣམས། །གཡོན་ཅན་ཞེན་ཕྱོགས་ཤེས་བྱས་ནས། །གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་བློ་ཐོབ་ན། །ས་བདག་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །བདེན་ཞིང་བརླིང་ན་ཡིད་བརྟོན་བྱ། །རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཡི། །སྐྱེས་བུ་བྱ་རོག་ཁུ་འཕྲིག་ཅན། །དེ་ལ་བློ་ལྡན་གྲོས་མི་སྟོན། །བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་བློ་ལྡན་ལ། །དྲིས་ན་རང་ཉིད་དཔལ་ཐོབ་སྟེ། །སྟོབས་ལྡན་དགའ་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི། །ཧ་ནུ་མནྠ་གྲོགས་སུ་བཀུག །རྒྱུན་•དུ་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་དང་། །སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་བརྟེན་ན་བཟང་། །མཆིལ་པས་མཁའ་ལྡིང་ལ་སྦྲན་པས། །རྒྱ་མཚོའི་ཀླུ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱས། །བྱ་བའི་ཆ་ལ་རྨོངས་གྱུར་པ། །བློ་དང་ལྡན་པའི་གྲོས་ཀྱིས་འབྱེད། །ཆུ་བོ་རྙོགས་མར་གྱུར་པ་རྣམས། །ཆུ་དྭངས་ནོར་བུས་སེལ་བར་བྱེད། །རང་ཉིད་བློ་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །བགྲོས་ན་སྔོན་མེད་བློ་གྲོས་འབྱུང་། །གྲོང་གི་སྐྱེ་བོའི་ཚིག་མཉན་པས། །གསལ་རྒྱལ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་བཞིན། །ལེགས་པར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་ན། །
1-1-55b
སྨྲས་པ་འགའ་ལས་ཉེས་པ་འབྱུང་། །ཁྱུ་མཆོག་དང་ནི་སེང་གེ་གཉིས། །ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཝ་ཡིས་བརླགས། །ནམ་ཕུགས་རང་དོན་མ་གཞལ་བར། །སྐྱེས་བུས་གང་བསྟབ་ལེན་མི་བྱ། །བག་གསར་བསྟབ་པའི་བཀུར་སྟི་ཡིས། །ཐ་མར་སྟོང་ཐུབ་ཉམས་ལ་ལྟོས། །བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྫུ་བག་གིས། །གྲུང་པོའང་མགོ་བོ་གདུགས་ལྟར་བསྐོར། །ཁྱབ་འཇུག་མིའུ་ཐུང་གཟུགས་བརྫུས་ནས། །སྟོབས་ལྡན་ས་ཡི་འོག་ཏུ་བཅིང་། །བློ་གྲོས་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ན། །བློ་ལྡན་ཡིན་ཡང་ཕམ་པར་ནུས། །ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ལྡན་ཁྱབ་འཇུག་ཀྱང་། །ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་བཀོལ། །དེ་ཕྱིར་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་། །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་གྲོས་ཀྱིས་འགྲུབ། །སྤྲེལ་དམག་མང་དུ་ཚོགས་པ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོ་ལ་ཡང་ཟམ་པ་བཙུགས། །ལྕམ་པ་ཉི་མའི་ཕྱོགས་སུ་འདུད། །ཆུ་ཤིང་འབྲུག་སྒྲ་བསྒྲགས་ན་སྐྱེ། །ཕན་པའི་གྲོགས་དང་ཕན་པའི་གྲོས། །གང་ནས་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད། །འབོད་སྒྲོག་ཆུང་མའི་དོན་དུ་བསད། །ལངྐའི་གྲོང་ཁྱེར་སྤྲེའུས་བསྲེག །གནོད་པའི་གྲོགས་དང་ངན་པའི་གྲོས། །གང་ནས་འབྱུང་བར་ཆ་མེད་ཉིད། །དེ་སླད་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །མི་འོས་གྲོགས་དང་གྲོས་སྤངས་ནས། །འོས་པའི་གྲོགས་དང་གྲོས་བསྟེན་ན། །དཔལ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
辨协议品
国民幸福的方法和良好制度法律等事务，与值得信赖的人一起通过商议完成为佳。即使有能分辨细微差别的智慧，也应通过协商完成事务。不仅能成就，即使不成，也是美好的。
在最初考察审查时，不仅应当咨询合适的大臣，对于有思想的其他人所说的，也应自己判断其是否合理。视野狭窄的错误建议，自私偏颇的歪曲建议，不考虑后果的轻率言论，胆怯者的畏缩之词，智慧卓越者解析要点的言语，不掺杂自私的纯净思想，权衡后果而说的话语，鼓舞信心的话语，应当分别区分，如同天鹅从水中取出牛奶一般，取其有义之言，由智者自己做出决定。
即使自己知道取舍，也应通过协商考察国政。所有人一致同意而做的事，不会后悔。在浊世，奸诈者以奸诈相掩盖，表面说着一致的话，实则欺骗君主。如同小偷将婆罗门牵着的羊偷换成狗一样。因此，明智的君长应了解奸诈者的倾向，若能获得不依靠他人的智慧，便成为精通法律的国君。
对诚实稳重者可以信任，对总是不信任他人的人，如同乌鸦般多疑之人，智者不会向他提供建议。若向有辨别力的智者请教，自身将获得荣耀，如同强力欢喜者也招揽哈努曼为友。
经常依靠有福德和有力量的人是好的，如同唾液依附金翅鸟，使海中龙族恐惧。对事务方面愚昧的人，通过智者的建议可以分辨，如同混浊的河流由清水宝石净化。
即使自己有智慧，商议时也会产生前所未有的智慧，如同倾听村民言语，摩揭陀王在战争中获胜一样。如果不经过良好考察，有些言论会带来过失。如同公牛与狮子的和谐被狐狸破坏。
不计算长远的自身利益，不应接受别人所给予的任何事物。以新婚礼遇来看，最终能否承担空室之状。有智者以伪装方式，使聪明人也如伞一般转动头颅。如毗湿奴化身矮人，将强者捆绑在地下。具有最高智慧，即使对方有智慧也能战胜。即使是具有五种标志的毗湿奴，也被善美黑者的方法役使。因此，对于任何事务，都可通过具备善巧方便的商议而成就。如猴子军队众多聚集，甚至在海上也架起桥梁。
向日葵向着太阳方向低头，水中树木在雷声响起时生长。有益的朋友和有益的建议，从何处出现没有定数。宣布者因为妻子被杀，猴子焚烧楞伽城市。有害的朋友和恶劣的建议，从何处出现也没有定数。因此，有智慧的人，舍弃不适合的朋友和建议，依靠适合的朋友和建议，就不会从荣耀中堕落。


 །མི་རེང་དབུལ་པོས་སུ་ལ་བགྲོས། །གཉིས་ཚོགས་ཕན་
1-1-56a
ཆད་གྲོས་ལ་ལྟོས། །རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་ཕལ། །གྲོས་ལ་མ་ལྟོས་འགྲུབ་པར་དཀའ། །སུ་ལའང་གྲོས་སུ་མ་བྱས་ན། །འཁོར་ཚོགས་རྒྱུ་སྐར་ལྟར་མང་ཡང་། །སུས་ཀྱང་རྗེ་བོ་གླེན་པ་དེ། །ཉམ་ཐག་གནས་ལས་བསླང་མི་ནུས། །མང་པོ་བསྡོམས་ནས་གྲོས་བྱས་ན། །ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ། །སྲོག་ཆགས་གྲོག་མའི་ཚོགས་འདུས་ནས། །སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་བསད་ཅེས་གྲགས། །རང་སྡེ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་དང་། །གཞན་སྡེ་གཞོམ་པར་འདོད་ནའང་། །མང་པོ་དག་གི་དཔུང་བསྒྲིལ་ཏེ། །གྲོགས་སུ་བྱ་བ་མཁས་པས་བསྔགས། །ཕ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་བརྩེ་ཡང་། །གྲོས་མེད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་དེའི། །འདོད་དོན་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡི། །ཚུལ་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་རྟོགས་སྣ་ཚོགས་ཕྱིར། །མི་རིགས་པ་ཡི་བྱ་བ་ལའང་། །གྲོས་མཐུན་འགྱུར་བ་རྙེད་སླ་ན། །འོས་པའི་གྲོས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །གྲོས་མཐུན་གྱུར་རྣམས་བྱ་བ་ལ། །ཉེ་འམ་རྒྱང་ན་གནས་ཀྱང་རུང་། །རང་དོན་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཆེན་པོ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །གྲོས་ཀྱི་ནང་ནས་གྲོགས་འབྱུང་ཞེས། །གནའ་རབས་མཁས་པའི་གཏམ་ལས་བསྒྲགས། །ཐོག་མར་གྲོས་སུ་མི་བྱེད་པར། །ཐ་མར་འགྱོད་པ་བླུན་པོའི་མཚང་། །ལེགས་པར་བགྲོས་ན་ལེགས་པའི་བློ་སྐྱེ་ཞིང་། །དོན་གྱི་བགྱི་བར་ཀུན་ཀྱང་དོན་མཐུན་
1-1-56b
པས། །དཀའ་བའི་གནས་ཀྱང་དཀའ་བ་མེད་འགྲུབ་ཕྱིར། །འཁོར་མང་ལྡན་རྣམས་འཁོར་ལ་ཅིས་མི་བགྲོས། །དོན་ཆེན་བྱ་བ་གྲོས་མེད་ཚིག་ཙམ་གྱིས། །དྲང་སྲོང་དམོད་པ་བཞིན་དུ་སུ་ཡིས་འགྲུབ། །ཐག་ཆོད་འོས་པའི་གནས་ལ་གྲོས་མེད་ཀྱང་། །ས་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མི་དབང་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །རང་གི་བགྱི་བར་འཁོར་གྱི་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ། །ལེགས་པར་དཔྱོད་ཅིང་གྲོས་སུ་བྱས་པ་ན། །ཕ་རོལ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཀྱང་གནོད་མི་ནུས། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མཐུ་དང་དཔུང་བསྒྲིལ་ཏེ། །འོས་པའི་བྱ་བར་གྲོས་མཐུན་ཞུགས་གྱུར་ན། །ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་བརྣག་པའི་དོན་དེ་དག །ཁབ་ལེན་རྡོ་ཡིས་ལྕགས་བཞིན་འགུགས་པར་ནུས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། གྲོས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།
辨具十善法品
རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལྡན་པས། །འཁོར་ལ་ཁྲིམས་སུ་བྱས་ན་མཛེས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལས་འདས་སྤྱོད་ན། །སྐྱེ་རྒུའི་དཔང་པོར་ག་ལ་འོས། །རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ཁྲིམས་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་ལོག་པར་སྤྱོད་རྣམས་ལ། །ཆད་པ་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །རྒྱལ་པོས་ཆོས་བཞིན་མ་བྱས་ན། །ཚེ་འདིར་གྲགས་པ་ངན་པ་དང་། །རྒྱལ་སྲིད་དག་ཀྱང་འཇིག་འགྱུར་བས། །རང་ཉིད་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་ལྡན་བྱ། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་
1-1-57a
གང་གིས་ཀྱང་། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྲིད་བྱེད་ཅིང་། །མཐོ་རིས་དག་ཏུ་སྐྱེས་ན་ཡང་། །རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་མི་བཟང་མྱོང་། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ལ་སྲོག་ཕངས་པས། །རྒྱལ་པོས་སྲོག་གཅོད་ཡོངས་སུ་སྤང་། །སྲོག་གཅོད་ཚེ་ཐུང་ནད་མང་བྱེད། །དེ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །བྱ་དང་རི་དྭགས་ཚུན་ཆད་ལ། །འཚེ་བ་ཅི་ནུས་བཟློག་པར་བྱ། །ལྗོངས་དེའི་མི་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས། །འཇིགས་མེད་སྲོག་གི་བསྐྱབ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མང་པོའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །གདུལ་དཀའི་མི་སྲུན་གཞན་དུ་བསྐྲད། །ཅིས་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་མི་འཆོས་ན། །སྐྱེ་རྒུའི་ཕུང་སེལ་བྱེད་པ་རྣམས། །བསད་ན་རྒྱལ་ཁམས་བདེ་ཞེས་པ། །རྩོད་དུས་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ལ་ཡོད། །འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ནི། །ནམ་ཡང་བཏང་བར་མི་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
愚笨穷人向谁商议？两人以上才要依靠商议。大国大事，不依靠商议难以成功。如果不与任何人商议，即使随从如星辰般众多，也没有人能将愚蠢的君主从困境中解救出来。
如果众多人聚集商议，即使强者也难以抵挡。据说蚁群聚集能杀死狮子幼崽。若想保护自己一方，或想击败对方，聚集众多力量成为朋友，是智者所赞赏的。
即使如父母般慈爱，没有商议，他人如何知道那个人实现愿望的方法？因为人们的想法各异，即使对不合理的事情，也容易找到意见一致的商议，更何况对合适的事情？
对于意见一致者的事务，无论是近在咫尺还是远在天边，因为如同自己的事情一样投入，所以大事应通过商议完成。古代智者的言论中宣称："从商议中产生朋友。"起初不商议，最后后悔是愚者的缺点。
良好商议能生出良好智慧，在事务中大家目标一致，因此即使困难的情况也能毫无困难地完成，拥有众多随从的人为何不与随从商议？
重大事务没有商议仅凭言语，谁能像仙人诅咒一样成就？应当确定的事情即使没有商议，也可由国君的命令来完成。因此，明智的人主召集随从集体，对自己的事务进行良好考察和商议，即使对方强大也无法伤害。
众多人团结力量，在合适的事情上达成一致行动，他们所想望的目标，就能如同磁石吸引铁一样实现。
《治国论》，从"商议考察"，第十五章。
辨具十善法品
国王自身具有法度，对随从施行法度才美好。自身超越法度而行，怎能成为众生的证人？因果缘起不欺骗，是世间共同的规律，对错误行使因果者，恶趣痛苦是惩罚。
若国王不如法行事，今生恶名声，政权也将崩溃，因此自身应具足十善法。十种不善任何一种，都将引导至三恶趣，即使生于善趣，也将感受因果相应的不好果报。
因为众生都珍惜生命，国王应当完全断除杀生。杀生导致短命多病，因此在国土中，对鸟兽等一切，应尽力制止伤害。保护该地人类和动物，使他们无畏并护佑生命。
如果为了众多人的利益，将难以调服的凶暴者驱逐他方。如果无论如何用方法都无法改正，那些损害众生的人，杀了他们国家安宁的说法，存在于争斗时期国王的制度中。然而，慈悲的心念，永远不应放弃。


 །རང་གི་འབྱོར་པས་ཆོག་ཤེས་ནས། །མི་འོས་གཞན་ནོར་འཕྲོག་མི་བྱ། །མ་བྱིན་བླང་བས་དབུལ་འགྱུར་ཞིང་། །རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་གྱིས་ཁྱེར། །འོས་པའི་དཔྱ་དང་རིགས་པ་ཡིས། །ནོར་གྱི་ཆད་པ་ལེན་ན་ཡང་། །ནོར་ལ་ཉེས་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག །བརྐམ་ཆགས་ཆེ་བར་ཡོང་མི་བྱ། །རང་འདོད་གདུག་པས་མ་བསླད་པར། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །འཚེ་དང་མ་བྱིན་ལེན་ཁོ་ནས། །རྒྱལ་པོ་སྡོམ་མིན་ཅན་མི་འགྱུར། །རང་གི་བཙུན་མོར་དགྱེས་བྱས་ནས། །གཞན་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་
1-1-57b
མི་བྱ། །ལོག་གཡེམ་གྱིས་ནི་འཁོར་མི་སྲུན། །འགྲན་ཟླར་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག །རྫུན་སྨྲས་པས་ནི་སྐུར་པ་མང་། །གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་བསླུ་བར་འགྱུར། །ཕ་རོལ་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཕྲ་མ་སྤངས་ནས་བསྡུམ་པར་བྱ། །ཕྲ་མས་རང་གི་འཁོར་མི་འདུམ། །འཐབ་བྱེད་འཁོར་ངན་འཐོབ་པར་འགྱུར། །མི་བདག་རྟག་ཏུ་ཚིག་འཇམ་ཞིང་། །སྙན་པར་སྨྲ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་པས་འཐབ་མོ་དང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་གཏམ་ཐོས་འགྱུར། །དོན་མེད་ཀྱལ་པ་རྣམ་སྤངས་ནས། །ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་དོན་ལྡན་བརྗོད། །ངག་འཁྱལ་སྨྲས་པས་ཚིག་མི་བཙུན། །སྤོབས་པ་མ་ངེས་ཅན་དུ་འགྱུར། །གཞན་འབྱོར་ཆེ་བའམ་ཆུང་ཡང་རུང་། །བརྣབ་སེམས་མི་བྱ་དགའ་བར་བྱ། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །འདོད་ཆེན་ཆོག་མི་ཤེས་པར་འགྱུར། །གཞན་ལ་གནོད་པའི་སེམས་སྤངས་ཏེ། །ཀུན་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཟུག་རྔུ་མང་། །གཞན་གྱིས་དོན་མེད་གནོད་པ་འབྱུང་། །ལས་དང་འབྲས་བུ་མེད་ལྟ་བའི། །ལོག་པར་ལྟ་བ་རྩད་ནས་སྡང་། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་མ་སྤངས་ན། །སྐྱེ་གཞན་ལྟ་ངན་སྒྱུ་ཅན་འགྱུར། །ལྟ་བ་ངན་པས་བསླད་པ་ལ། །ས་བོན་ཚིག་པའི་མྱུ་གུ་བཞིན། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཡང་དག་ལྟ་བ་ཆོས་ཀུན་གཞི། །
1-1-58a
རི་གཟར་པོ་ཡི་འབབ་ཆུ་བཞིན། །འཚོ་བ་ཡུན་ཐུང་རིང་མི་གནས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོ་འགྱུར་བས། །བག་ཡོད་བགྱིས་ཏེ་ཕྱི་མར་བསམ། །ལས་འབྲས་ནམ་ཡང་མི་བསླུ་བས། །ཆུང་ཡང་དོན་མེད་ཆུད་མི་ཟ། །རང་གིས་གང་བྱས་རང་ལ་སྨིན། །འདི་ལ་སུས་ཀྱང་འདའ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་མིན་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །གནས་རྣམས་དམྱལ་བའི་སྟ་གོན་ཡིན། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི། །ལྷ་གནས་བགྲོད་པའི་ཐེམ་སྐས་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྐྱེས་པ་རྣམས། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་དབང་བས་ན། །དགེ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དག་ལ། །ཀུན་ཀྱང་ཅི་ནུས་གཞུག་པར་བྱ། །སྲོག་སྐྱབས་པ་དང་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །ལོག་གཡེམ་དགག་ཅིང་རྫུན་སོགས་གཅོད། །གཞན་འབྱོར་རྣམས་ལ་ཡི་རང་ཞིང་། །བྱམས་དང་ཡང་དག་ལྟ་བ་སྒོམ། །དཔྱ་ལེན་པ་དང་ཆད་ལས་སོགས། །འོས་པས་སྐྱེ་རྒུ་བསྐྱངས་བྱས་ཏེ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཐབས་མཁས་པར། །བྱས་ན་ཉེས་མེད་དགེ་ཡང་སྲིད། །དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྡོམས་བྱས་ནས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ན། །འཇིག་རྟེན་ཚུལ་དང་མི་འགལ་ཞིང་། །དམ་པའི་ལམ་ལས་མི་འདའ་ལ། །ཆོས་བཞིན་སྐྱེ་རྒུ་ལེགས་སྐྱོང་བས། །དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་ལ་སྟོབས་ལྡན་ཕྱིར། །རྒྱལ་སྲས་སེམས་དཔའ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པར་མཛད། །ཕ་མ་དགེ་སྦྱོང་
1-1-58b
བྲམ་ཟེ་སོགས། །བཀུར་ཞིང་མཆོག་གསུམ་མཆོད་པ་དང་། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན། །འགོག་པའི་ཐབས་རྣམས་རྒྱལ་པོས་བྱ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ། །བདེ་བའི་ཐབས་ཚུལ་རྣམ་མང་པོའི། །སྲོལ་ལ་སྐྱེ་རྒུ་འཛུད་བྱེད་པ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། དགེ་བཅུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
知足于自己的财富，不夺取不应得的他人财物。不与取会导致贫穷，自己的受用被他人带走。即使通过适当的税收和合理方式，征收财物的罚金，也应对财物持有过失的认知，绝不应有极大的贪著。
不被自私恶意所污染，为了国家的幸福，仅仅通过伤害和不与取，国王不会成为无律仪者。喜悦自己的王妃，不与他人邪淫。邪淫会使随从变得凶暴，妻子会成为有竞争者的对象。
经常说实话，是具有正法的最高品德。说谎会遭受诸多诽谤，他人也会欺骗自己。舍弃分裂他人的离间语，应当调解。离间语使自己的随从不和睦，会获得好斗的恶劣随从。
君主应始终言语温和，努力说悦耳之语。说粗暴语会导致争吵，会听到不悦耳的言语。舍弃无义闲谈，如实说有意义的话。说绮语会使言语不可信，辩才变得不确定。
不管他人财富大小，不应贪心而应随喜。贪心会摧毁内心的希望，贪欲大则不知满足。舍弃害他之心，对一切人持慈爱之心。害心会有诸多刺痛，他人会无缘无故地伤害你。
从根本厌恶认为无因果的邪见。若不舍弃邪见，来世将成为持邪见的狡诈者。被邪见污染的人，如同种子被烧焦的芽苗，无法生长白净善法，而正见是一切法的基础。
如同陡峭山上的流水，生命短暂不会长住。将前往他世，应当谨慎思考来世。因果永不欺骗，即使小事也不会徒然浪费。自己所作将在自身成熟，这点无人能够超越。因此，不合法的王权，住于其中者是地狱的预备，合法的王权是通往天界的阶梯。
国王和王族出身的人，因为统治众人，应当尽力使所有人行持十善业道。保护生命、布施、禁止邪淫、断绝妄语等，随喜他人财富，修习慈心和正见。
征收税赋、施行惩罚等，以适当方式养护众生，若以慈悲之心和善巧方便行事，则无过且可能有善。若汇集善根，追求无上菩提，不违背世间规则，不偏离圣者之道，如法善护众生，因为有能力成就二利，所以菩萨大士也示现为国王的形象。
尊敬父母、沙门、婆罗门等，供养三宝，国王应采取阻断今生来世痛苦之流的方法。应当了解，引导众生进入今生来世众多安乐方法传统的，就是具有正法的国王。
《治国论》，从"具十善法的方法考察"，第十六章。


། །།
辨王法品
རང་ཉིད་ཆོས་དང་ལྡན་བྱས་ལ། །གཞན་ལ་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་སྡོམས་པ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྔགས། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་དུག་འདྲ་སྟེ། །འདིར་གནོད་ཕྱི་མ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་། །ཞེ་འདོད་ལག་ལེན་འགལ་རྣམས་ལ། །ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སུ་མཛད། །མི་གསོད་པ་དང་ནོར་རྐུ་དང་། །ཆུང་མ་འཕྲོག་དང་བྱི་བྱེད་དང་། །རྫུན་གྱིས་བསླུ་དང་ཕྲ་མས་འབྱེད། །དོན་མེད་རྩུབ་མོའི་ཚིག་གིས་གཅོད། །འདི་དག་གནོད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་དང་། །སྔར་གྱི་ལན་སྐྱོན་ཡོད་མེད་སོགས། །ཉེས་པའི་འོས་དང་བསྟུན་ནས་སུ། །ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་བཀག་པར་བྱ། །རགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་བཀག་པས། །ཕྲ་བ་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས། །ཤུགས་ཀྱིས་མཐུ་ནི་མེད་བྱས་པས། །དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་སུ་བཅས་ཞེས་བྱ། །སེམས་ཅན་སྤྱི་ལ་འཚེ་བ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་
1-1-59a
ཆུས་ལ་གཟན་པ་དང་། །རྒྱལ་ཁམས་མི་བདེ་བྱེད་པ་རྣམས། །མཐུ་ལྡན་རྒྱལ་པོས་བཀག་བྱས་ན། །རྒྱལ་ཁམས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བདེ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་མེད་གྱུར་ན། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་གཞན་དཀའ། །སྔར་དུས་མི་རྣམས་ཁྲེལ་ཡོད་ཚེ། །དངུལ་གྱི་དོང་རྩེ་གཅིག་བརྐུས་ཀྱང་། །སྲོག་ལ་བབ་པའི་ཆད་ལས་ཀྱི། །ཁྲིམས་བྱས་དེ་ལྟར་རྐུན་མ་ཉུང་། །དེང་སང་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའི་དུས། །དེ་ཙམ་ཉེས་པས་སྲོག་བཀུམ་ན། །ཡུལ་འཁོར་སྟོང་ལ་ཐུག་པར་མཆི། །དེ་བས་ཡུལ་དུས་སྦྱར་བ་ཡི། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་ལུགས་རྣམས། །སྔོན་བྱུང་རྒྱལ་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །བཀའ་ཁྲིམས་བཞིན་དུ་འཚམས་པར་སྦྱར། །ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དྲང་པོ་གནམ་གྱི་ཐིག་ཡིན་པས། །ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་སྟོན་པ་དང་། །འདྲ་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད། །འགལ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཡང་ཕམ། །བསྲུངས་ན་གྲོང་གི་དབུལ་པོ་རྒྱལ། །ཀླད་པར་གནམ་ལྕགས་བབ་པ་ལྟར། །མི་ཁུར་དབང་མེད་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ། །སྟོབས་འབྱོར་ཡོད་ན་ཡང་འགྱུར་ལ། །ཁས་ཞན་དབུལ་པོར་ལྕིར་འགྱུར་བ། །དེ་འདྲ་རྒྱལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ཏེ། །འཕྱོན་མའི་གར་གྱི་ལྟ་ཕྱོགས་མཚུངས། །སྨད་འཚོང་གཟུགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། །དགེ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཡིན། །རྒྱལ་རིགས་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། །བྲམ་ཟེ་ཆོ་རིགས་
1-1-59b
བསྲུང་བས་འཚོ། །རང་རང་འཚོ་བ་དེ་ཉམས་ན། །ཆོས་གཞན་གང་གིས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པ་ན། །དབང་པོ་གཞན་གྱིས་སྐྱབས་སམ་ཅི། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཡང་། །ཁྲིམས་ཀྱི་བདག་པོར་བྱས་པས་ཐོབ། །ཁྲིམས་ནི་ལུགས་བཞིན་མི་གཅོད་ན། །རྒྱལ་པོ་ཡོད་ཀྱང་མེད་དང་མཚུངས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་བདག་གྱུར་པ་ན། །དགྲ་ལའང་ཁྲིམས་ནི་ལུགས་བཞིན་གཅོད། །གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དུས་གཞན་བྱ། །མཁས་པའི་ཁྲིམས་ལ་ཉེ་རིང་མེད། །ཁྲིམས་ཡོད་པ་ཡི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཆོས་བཞིན་བྱེད་རྣམས་བག་ཕེབས་ལ། །ཆོས་མིན་བྱེད་རྣམས་བག་ཡོད་འགྱུར། །ཁྲིམས་བཟང་འཇིག་རྟེན་མགོན་དང་སྐྱབས། །ཉེས་པ་ཅན་ལ་འོས་པ་ཡི། །ཆད་པས་བཅད་པ་ཐོས་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བོ་བཟང་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་། །ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྲག་པར་འགྱུར། །ཉེས་ཅན་ཆད་པ་མེད་ཐོས་ཚེ། །ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཟ་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ལ་བག་མེད་སྒོ། །འབྱེད་པའི་ཉེར་བསྡོགས་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཉེས་མེད་ཆད་པས་བཅད་ཐོས་ན། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཆད་ཅིང་། །རྒྱལ་པོ་གཡོན་ཅན་ཐ་ཆད་ཅེས། །ལྷ་གནས་སུ་ཡང་མི་སྙན་སྒྲོགས། །ཉེས་མེད་ཉེས་པར་མ་སྦྱར་ན། །ཉེས་མེད་དེ་ཡི་རྒྱུས་ཤེས་རྣམས། །རྒྱལ་པོའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་བྱེད་ལ། །ལྷ་དང་བཅས་པས་ཡི་རང་འགྱུར། །གཞན་གྱི་སྲོག་ལ་འཚེ་བ་རྣམས། །
1-1-60a
རང་གི་ལུས་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། །བརྡུང་དང་བརྡེག་པའི་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས། །ཕྱིན་ཆད་སྡིག་རྒྱུན་བཟློག་པར་བྱ། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་རྐུ་བ་རྣམས། །

། །།
辨王法品
རང་ཉིད་ཆོས་དང་ལྡན་བྱས་ལ། །གཞན་ལ་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་སྡོམས་པ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྔགས། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་དུག་འདྲ་སྟེ། །འདིར་གནོད་ཕྱི་མ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་། །ཞེ་འདོད་ལག་ལེན་འགལ་རྣམས་ལ། །ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སུ་མཛད། །མི་གསོད་པ་དང་ནོར་རྐུ་དང་། །ཆུང་མ་འཕྲོག་དང་བྱི་བྱེད་དང་། །རྫུན་གྱིས་བསླུ་དང་ཕྲ་མས་འབྱེད། །དོན་མེད་རྩུབ་མོའི་ཚིག་གིས་གཅོད། །འདི་དག་གནོད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་དང་། །སྔར་གྱི་ལན་སྐྱོན་ཡོད་མེད་སོགས། །ཉེས་པའི་འོས་དང་བསྟུན་ནས་སུ། །ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་བཀག་པར་བྱ། །རགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་བཀག་པས། །ཕྲ་བ་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས། །ཤུགས་ཀྱིས་མཐུ་ནི་མེད་བྱས་པས། །དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་སུ་བཅས་ཞེས་བྱ། །སེམས་ཅན་སྤྱི་ལ་འཚེ་བ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་
1-1-59a
ཆུས་ལ་གཟན་པ་དང་། །རྒྱལ་ཁམས་མི་བདེ་བྱེད་པ་རྣམས། །མཐུ་ལྡན་རྒྱལ་པོས་བཀག་བྱས་ན། །རྒྱལ་ཁམས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བདེ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་མེད་གྱུར་ན། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་གཞན་དཀའ། །སྔར་དུས་མི་རྣམས་ཁྲེལ་ཡོད་ཚེ། །དངུལ་གྱི་དོང་རྩེ་གཅིག་བརྐུས་ཀྱང་། །སྲོག་ལ་བབ་པའི་ཆད་ལས་ཀྱི། །ཁྲིམས་བྱས་དེ་ལྟར་རྐུན་མ་ཉུང་། །དེང་སང་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའི་དུས། །དེ་ཙམ་ཉེས་པས་སྲོག་བཀུམ་ན། །ཡུལ་འཁོར་སྟོང་ལ་ཐུག་པར་མཆི། །དེ་བས་ཡུལ་དུས་སྦྱར་བ་ཡི། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་ལུགས་རྣམས། །སྔོན་བྱུང་རྒྱལ་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །བཀའ་ཁྲིམས་བཞིན་དུ་འཚམས་པར་སྦྱར། །ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དྲང་པོ་གནམ་གྱི་ཐིག་ཡིན་པས། །ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་སྟོན་པ་དང་། །འདྲ་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད། །འགལ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཡང་ཕམ། །བསྲུངས་ན་གྲོང་གི་དབུལ་པོ་རྒྱལ། །ཀླད་པར་གནམ་ལྕགས་བབ་པ་ལྟར། །མི་ཁུར་དབང་མེད་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ། །སྟོབས་འབྱོར་ཡོད་ན་ཡང་འགྱུར་ལ། །ཁས་ཞན་དབུལ་པོར་ལྕིར་འགྱུར་བ། །དེ་འདྲ་རྒྱལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ཏེ། །འཕྱོན་མའི་གར་གྱི་ལྟ་ཕྱོགས་མཚུངས། །སྨད་འཚོང་གཟུགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། །དགེ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཡིན། །རྒྱལ་རིགས་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། །བྲམ་ཟེ་ཆོ་རིགས་
1-1-59b
བསྲུང་བས་འཚོ། །རང་རང་འཚོ་བ་དེ་ཉམས་ན། །ཆོས་གཞན་གང་གིས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པ་ན། །དབང་པོ་གཞན་གྱིས་སྐྱབས་སམ་ཅི། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཡང་། །ཁྲིམས་ཀྱི་བདག་པོར་བྱས་པས་ཐོབ། །ཁྲིམས་ནི་ལུགས་བཞིན་མི་གཅོད་ན། །རྒྱལ་པོ་ཡོད་ཀྱང་མེད་དང་མཚུངས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་བདག་གྱུར་པ་ན། །དགྲ་ལའང་ཁྲིམས་ནི་ལུགས་བཞིན་གཅོད། །གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དུས་གཞན་བྱ། །མཁས་པའི་ཁྲིམས་ལ་ཉེ་རིང་མེད། །ཁྲིམས་ཡོད་པ་ཡི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཆོས་བཞིན་བྱེད་རྣམས་བག་ཕེབས་ལ། །ཆོས་མིན་བྱེད་རྣམས་བག་ཡོད་འགྱུར། །ཁྲིམས་བཟང་འཇིག་རྟེན་མགོན་དང་སྐྱབས། །ཉེས་པ་ཅན་ལ་འོས་པ་ཡི། །ཆད་པས་བཅད་པ་ཐོས་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བོ་བཟང་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་། །ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྲག་པར་འགྱུར། །ཉེས་ཅན་ཆད་པ་མེད་ཐོས་ཚེ། །ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཟ་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ལ་བག་མེད་སྒོ། །འབྱེད་པའི་ཉེར་བསྡོགས་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཉེས་མེད་ཆད་པས་བཅད་ཐོས་ན། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཆད་ཅིང་། །རྒྱལ་པོ་གཡོན་ཅན་ཐ་ཆད་ཅེས། །ལྷ་གནས་སུ་ཡང་མི་སྙན་སྒྲོགས། །ཉེས་མེད་ཉེས་པར་མ་སྦྱར་ན། །ཉེས་མེད་དེ་ཡི་རྒྱུས་ཤེས་རྣམས། །རྒྱལ་པོའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་བྱེད་ལ། །ལྷ་དང་བཅས་པས་ཡི་རང་འགྱུར། །གཞན་གྱི་སྲོག་ལ་འཚེ་བ་རྣམས། །
1-1-60a
རང་གི་ལུས་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། །བརྡུང་དང་བརྡེག་པའི་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས། །ཕྱིན་ཆད་སྡིག་རྒྱུན་བཟློག་པར་བྱ། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་རྐུ་བ་རྣམས། །


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
辨王法品
自身遵循法则，令他人守持十善法，被智者称赞为大法王。十不善如毒，既害现世也带来后世痛苦，法王们对违背心愿行为的人制定法规。杀生、盗窃、夺他人妻子、淫乱、欺骗性谎言、挑拨离间、无意义的粗暴言语切断关系。这些行为根据危害大小、是否有过去的过失等，应根据罪过程度实施相应惩罚来禁止。
通过禁止粗大过失，微细的意识过失也自然失去力量，这被称为十善法规。伤害众生、损害三宝、危害王法、扰乱国土安宁的行为，若被有力的国王禁止，则国土普遍与个别都会安宁。若无持法国王，国土安宁难以实现。
从前人们有羞耻心时，即使偷一个银币，也会受到死刑惩罚，因此盗贼稀少。如今是极难调伏的时代，若因如此小罪处死，将导致地区人口空虚。因此，应根据地区和时代调整法律判决方式，按照古代明智国王的法规适当制定。
所谓法律不偏不倚，如同天空中的直线，因显示业果关系而不可改变。违法者即使是王子也会失败，守法者即使是贫民也会胜利。法律如雷击头顶，无人能承受，这就是法律。
若法律因富强而改变，对弱者和贫者更为严厉，这不是王法，而如同舞女的眼神变化。妓女依靠身体生活，僧侣依靠佛法生活，王族依靠法律生活，婆罗门依靠种姓规则生活。各自生活方式若衰败，其他法则无法救护，如生命根断绝时，其他根无法救护。
"国王"这一名称是因为成为法律的主人而获得的。若不能依法判决，即使有国王也如同无有。自己成为法律主人时，即使对敌人也应依法判决。即使敌人有害，也要在其他时候处理。智者的法律没有亲疏之分。
有法律的地方，行善者安心，作恶者谨慎。良好法律是世间的保护与庇护。听闻恶人受到应有惩罚，善人感到宽慰，恶人也会恐惧。听闻罪人不受惩罚，善人也会担忧，恶人则无所顾忌，如同开启分裂的预兆。
听闻无辜者受到惩罚，善人也会失望，甚至在天界也会传播国王邪恶卑劣的消息。若不将无辜者当作有罪，了解此事的无辜者会赞扬国王，诸天也会随喜。
对于伤害他人生命的人，以自己身体为例，通过打击等方式，使其今后停止恶行。对于偷窃他人财物的人...


ཕྱིན་ཆད་སྡིག་རྒྱུན་བཟློག་པར་བྱ། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་རྐུ་བ་རྣམས། །འཇལ་དང་སྟོང་གིས་བསབ་བྱ་ཞིང་། །ཆུང་མ་བྲན་སོགས་འཕྲོག་པ་ཡང་། །དེ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་བཀག་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་ཧ་ཅང་དེས་དྲག་ན། །མི་སྲུན་པ་དང་རྐུན་པོ་འཕེལ། །རྒྱལ་ཁམས་མ་རུངས་གང་འགྱུར་བས། །རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ལྡན་ན་ཡང་། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ཅི་འོས་པའི། །ཆད་པ་དུས་སུ་ལེགས་བཅད་ཅིང་། །ཉམ་ཐག་སྲོག་ཆགས་སྙིང་རྗེའང་བགྱིད། །ཅེས་པ་བདེན་སྨྲའི་མདོ་ལས་གསུངས། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོར། །ཚངས་ཆེན་ལྷ་ཡི་སྙིང་པོ་ལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །བསྟན་པ་དད་པས་རབ་བྱུང་ནས། །སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་བྱས་ཏེ། །ངུར་སྨྲིག་ཚལ་བུ་གྱོན་པ་གང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ནམ་འཆལ་ཡང་རུང་། །དེ་ལ་ལྷ་དང་མི་དང་ནི། །ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བར་ནི། །དམན་པར་སྦྱར་དུའང་མི་གནང་ན། །དེ་ལ་ལྕག་གིས་གཞུར་བ་དང་། །དབྱུག་པས་བརྡེག་ཅིང་བཙོན་དུ་འཆིང་། །གཤེ་དང་སྤྱོ་དང་ལུས་གཅོད་དང་། །གསོད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། །ཚུལ་ལྡན་མང་ཐོས་ཅི་སྨོས་ཀྱི། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཚུལ་ཉམས་ཏེ། །མི་དགེ་སྤྱོད་པས་ཁོང་རུལ་བ། །དགེ་སྦྱོང་མིན་ལ་དགེ་སྦྱོང་དུ། །ཁས་འཆེ་མ་རུངས་པ་དེ་ཡང་། །
1-1-60b
ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །མཆོད་འོས་ཡོན་ཏན་གཏེར་དུ་འགྱུར། །སྟོན་པའི་ཆ་ལུགས་འཆང་ཙམ་ཡང་། །མཐོང་བས་སྟོན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་། །ཚུལ་ཉམས་མི་རོ་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་ཀྱང་ཁྱུ་མཆོག་ཤི་བ་ལ། །གི་ཝཾ་དང་ནི་གླ་བའི་རོར། །གླ་རྩི་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་མའི་མཐུ་ཡོད་ཕྱིར། །དེ་ལ་ནན་ཏུར་བྱ་དགོས་ན། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་བསྐྲད་བྱ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་བློན་པོའམ། །དཔང་པོ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ། །སྐྱབས་སོང་ཆ་ལུགས་འཆང་ཙམ་ཡང་། །གཞུ་བ་དང་ནི་འཚོག་པ་སོགས། །ཆད་པས་བཅད་པར་མི་རུང་སྟེ། །མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་མི་གང་ཞིག །རྫུན་གྱིས་རབ་བྱུང་ཆ་ལུགས་སུ། །གནས་པ་དེ་ལའང་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །གཞུ་ཞིང་འཚོག་པ་སོགས་མ་གནང་། །མ་འོངས་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་སྤྱོད་ཅན། །ཆོས་ལྡན་དགེ་སྦྱོང་མི་བཀུར་བས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་སྨོད་བྱེད། །དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཁྲོས་ནས་སུ། །ཡལ་བར་འབོར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆོས་ལྡན་སྐྱོ་ནས་གཞན་དུ་བྱེར། །ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུག་པ་འབྱུང་། །ཡུལ་དེར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་མང་ཞིང་། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་ཤིང་ནད་སོགས་འབྱུང་། །ཤི་ནས་ངན་སོང་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དགེ་སྦྱོང་སྡིག་སྤྱོད་རྒྱལ་པོ་ཡི། །ཕོ་ཉ་བྱེད་པས་སྣ་དྲངས་ནས། །མ་འོངས་རྒྱལ་བློན་གདོལ་སྤྱོད་
1-1-61a
རྣམས། །དགེ་སྦྱོང་ནོར་དང་མཆོད་རྟེན་དཀོར། །དཀོན་མཆོག་རྫས་ལ་བག་མེད་སྤྱོད། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཉེས་པ་དེས། །ཚེ་འདིར་གསོ་ཀའི་ནད་བྱུང་ནས། །དམྱལ་བར་ཡུན་རིང་འཚེད་པར་འགྱུར། །སྔོན་ཚེ་ངུར་སྨྲིག་གོས་གྱོན་པས། །གླང་པོར་དུག་མདས་བསྣུན་ན་ཡང་། །གླང་པོའི་དབང་པོས་འདི་སྐད་དུ། །འདི་དག་སླུ་བའི་སེམས་ཡོད་ཀྱང་། །ཆ་ལུགས་སངས་རྒྱས་སློབ་མ་འདྲ། །འཚོ་བའི་སྲོག་དང་བྲལ་ཀྱང་བླའི། །སྡིག་པའི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་མི་རིགས། །ཞེས་བརྗོད་བྱོལ་སོང་སྐྱེས་པས་ཀྱང་། །ཆ་ལུགས་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་དགའ། །མ་འོངས་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་བ་ཅན། །སངས་རྒྱས་རྗེས་འཇུག་འཚེ་བྱེད་པ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་བཀའ་ལུང་དང་། །འགལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན། །དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་གཞོལ་བར་འགྱུར། །སྔོན་ཚེ་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ནི། །དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིས། །མི་ཞིག་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དུར་ཁྲོད་སྲིན་མོའི་གནས་བཏང་ཚེ། །སྐྲ་བྲེགས་ངུར་སྨྲིག་ཚལ་བུ་ཞིག །མགུལ་དུ་བཏགས་པ་དེ་མཐོང་ནས། །ལྔ་སྟོང་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་ཡི། །སྲིན་མོ་མཚོན་ཆའི་མིག་སོགས་ཀྱིས། །

今后阻止恶业相续。对于偷窃他人财物的人，应当偿还或以十倍补偿，对于夺取妻子、仆人等的，也应以各自方式禁止。国王若过于宽厚，不驯服者和盗贼会增多，国土将充满邪恶；因此，国王虽有慈悲，也应对不驯服者适时实施应有惩罚，同时也对困苦生命生起慈悲。这是《真实语经》所说。
在《地藏十轮经》中，世尊对大梵天天神之精华说道："有人因信仰佛法出家，剃除须发，身着袈裟碎片，无论其持戒或破戒，诸天、人类及阿修罗等不允许像对待俗人那样轻视他。更不用说用鞭子抽打、棍棒殴打、囚禁、辱骂、驱逐、肢解身体或杀害。更不必说持戒多闻者，即使出家后破戒，行为不善而内心腐败，非沙门却自称沙门的恶人，也会成为包括诸天在内的世间应受供养的功德宝藏。仅仅持有佛陀外相，见之也能生起忆念佛陀、戒律等功德。
虽然经中说破戒者如同人尸，但就像最优牛死后有麝香，死去的麝鹿尸体有麝香一样，由于余留功德的力量，若需要对他们惩处，应由和合僧团驱逐，而国王、大臣或证人不应对皈依佛陀并仅持外相者鞭打、割伤等惩罚。即使是犯下五无间罪并以谎言穿着出家相的人，国王也不允许鞭打、割伤等。
未来的王族若行为如贱民，不尊敬持法的沙门，诽谤三宝之传承，诸天会因此愤怒而弃之不顾。持法者厌倦而四散，内外争端兴起，该地区会有诸多痛苦，王权衰微，疾病等出现，死后将堕入恶趣。破戒沙门作为国王使者引导，未来的国王大臣行为如贱民，无所顾忌地享用沙门财物、佛塔财物、三宝物品。由于这极不可忍的罪过，现世会生起胃病，长时在地狱中受煎熬。
从前，即使是穿着袈裟者用毒箭射伤大象，大象王也如此说道："虽然这些人有欺骗之心，但其装束如同佛陀弟子。宁愿失去生命，也不应生起恶意。"即便是投生为动物也如此喜爱仅仅是佛陀外相。
未来的王族若行为如贱民，伤害佛陀追随者，将违背三世诸佛教诲，因此会堕入大地狱。从前，有位国王名为"胜敌"，为杀一个人将其送到食人女魔墓地时，那人将剃除头发的袈裟碎片挂在脖子上，食人女魔见此，五千眷属环绕，以武器眼等...


སྲིན་མོ་མཚོན་ཆའི་མིག་སོགས་ཀྱིས། །བསྟི་སྟངས་བཅས་ཏེ་ཐལ་སྦྱར་བཏུད། །རང་གི་བུ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། །སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །རྣམ་གྲོལ་རྒྱལ་མཚན་གོས་གྱོན་པ། །འདི་ལ་མི་
1-1-61b
དགེའི་སེམས་བསྐྱེད་ན། །མཚམས་མེད་དམྱལ་བར་ངེས་པར་ལྷུང་། །ཞེས་སྨྲས་སྲིན་མོ་མང་པོ་ཡིས། །མི་དེ་བཏང་བར་གྱུར་བ་དང་། །དེ་ཚུལ་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྙད་པས། །རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས། །ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་གྱུར་ནས། །སངས་རྒྱས་སློབ་མ་ཚུལ་ལྡན་ནམ། །ཚུལ་ཉམས་ཐ་ན་ཆ་ལུགས་ཙམ། །འཆང་ལ་ཀྱལ་ཀ་ཙམ་དུ་ཡང་། །ཕྱིན་ཆད་གནོད་པ་མི་བྱ་བའི། །ཁྲིམས་སུ་བསྒྲགས་པར་བྱས་གྱུར་ཏོ། །ཡི་དྭགས་སྲིན་མོ་གདུག་པས་ཀྱང་། །ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་མཆོད་བྱེད་ན། །མ་འོངས་ཡུལ་བདག་མི་སྲུན་པ། །སྲིན་པོ་ལས་ཀྱང་གདུག་སེམས་ཅན། །གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་གྱུར་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཞུགས་རྣམས་ལ། །མི་བཀུར་གཤེ་བརྡེག་གནོད་པ་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རབ་བྱུང་ནོར་འཕྲོགས་སམ། །གཤེ་དང་ཆད་པས་མནར་བྱེད་ན། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དགའ་བ་ཡི། །ལྷ་རྣམས་གཞན་དུ་ཕྱོགས་འགྱུར་ཞིང་། །ཆད་པས་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཁམས་དེར། །མི་བདེ་མང་ཞིང་རྒྱལ་པོ་ལ། །མི་བཟད་ནད་ནི་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ཏིལ་མར་འཚིར་དང་སྨད་འཚོང་དང་། །ཆང་ཚོང་ཤན་པའི་གནས་རྣམས་ནི། །བཅུ་འགྱུར་འགྲེས་ཀྱི་སྡིག་ལྕི་བ། །སྡིག་པ་མི་བཟད་དེ་ལས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོ་གདོལ་ཅན་ཉེས་ཆེ་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སུ་མཛད། །རྒྱལ་པོས་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་དག །
1-1-62a
བསྲུང་བར་བྱས་ན་དཀོན་མཆོག་ལ། །མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་ཉིད་འགྱུར་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་བགྲང་ལས་འདས། །ཞེས་གསུངས་འདི་དང་ཆ་མཚུངས་སུ། །ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས། །མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་སྟོན་པ་ཡིས། །རབ་བྱུང་ཆད་པས་བཅད་པ་བཀག །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཆད་པས་བཅད་ན་བསོད་ནམས་མཐུ། །ཉམས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་པ་ཡི། །རྩ་བ་དག་ཏུ་གསུངས་པས་ན། །སྙིགས་དུས་རབ་ཏུ་བྱུང་རྣམས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་མང་བའི་ཕྱིར། །དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱིས། །མི་ཐུབ་རྒྱལ་པོས་འདུལ་དགོས་པ། །དུ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། །རྒྱལ་པོ་མཁས་ཤིང་དོན་ལྡན་པས། །སྟོན་པའི་བཀའ་འདི་དྲན་བྱས་ནས། །སོ་སོའི་འདུས་སྡེའི་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་སྦྱང་དུ་གཞུག །དེས་ཀྱང་ཁས་ལེན་མ་བཏུབ་ན། །དགེ་འདུན་དང་བཅས་སྟོན་པའི་བཀའ། །དཔང་པོར་བྱས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་བཀའ་སྦྱར་ནས། །གནས་ནས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་བྱ། །དགེ་འདུན་དག་ལས་འཕྲོགས་པའི་ནོར། །དགེ་འདུན་གསོས་སུ་སླར་སྦྱིན་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟོན་པ་ཡི། །བསྟན་པ་གཅེས་པར་བྱས་ནས་སུ། །མཆོད་ཅིང་རྗེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། །བསྟན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །
1-1-62b
སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་མི་ཉམས་ཕྱིར། །ཁྱིམ་པ་སུན་འབྱིན་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །བསལ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས་བསྡོམས་པ། །ཆོས་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །དེ་འདྲའི་རྒྱལ་པོས་དུས་གསུམ་གྱི། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་མཉེས་བྱེད་ཅིང་། །དེ་ཡི་བསོད་ནམས་དཔལ་དང་གཟིས། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་ནི། །སུས་ཀྱང་འདའ་བར་མི་ནུས་པས། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་གྱི་ཕྲག་པ་ལ། །ལྕི་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་སྟེ། །ཡ་རབས་ལུགས་དང་ལྡན་པ་དག །རང་བཞིན་བཟང་པོའི་ལམ་གནས་ལ། །ནམ་ཡང་ཁྲིམས་ཆད་མི་འབབ་པས། །དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། །ཁྲིམས་ནི་སྐྱེ་རྒུ་བདེ་ཐབས་ཏེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ། །ཁུར་དུ་ལྕི་བར་མི་འཛིན་ཞིང་། །བགྱི་བར་དཀའ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།

女魔用武器眼等，以恭敬之态合掌顶礼。对自己的孩子们说道："这穿着如恒河沙数佛陀解脱胜幢之衣的人，若对他生起不善之心，必定会堕入无间地狱。"诸多女魔说完这些话后放走了那人，此事被报告给国王，国王与其眷属感到极为惊奇，随后颁布法令：今后对持戒或破戒的佛陀弟子，乃至仅持外相者，也不得有丝毫伤害。
即使是恶毒的饿鬼女魔也供养持袈裟者，而未来不驯服的地方统治者，比魔鬼还恶毒，愚昧无知，不尊敬追随佛陀者，反而辱骂殴打伤害他们。因此，若有人夺取出家人财物，或以辱骂、刑罚折磨他们，喜爱三宝的诸天会转向他方，对实施惩罚的国土，痛苦增多，国王会遭受各种难忍疾病。
压榨芝麻油、卖淫、卖酒、屠夫等场所，所造十倍罪业之重，即使从这难忍的罪业来看，行为如贱民的国王罪过更大，被视为极其卑贱之处。若国王保护持袈裟者，即是对三宝作广大供养，其功德赞不胜数。
如经中所说，类似这些教导，在《虚空藏经》等诸经中，佛陀禁止对出家人施以刑罚。若对追随佛陀者施以刑罚，福德力量会衰退，成为王权灭亡的根源。因此，虽然末法时期出家人中不驯服者众多，需要和合僧团的佛法规范才能调伏，而国王必须调教的情况也很多，但明智且有意义的国王应当记住佛陀此教诲，按照各自僧团的规范处理，让和合僧团进行净化。
若他们不接受承诺，以僧团及佛陀教言为证，国王可以向僧团发布命令，将其驱逐等。从僧团夺取的财物，应归还给僧团用于维持。这样做就是珍视佛陀教法并供养恭敬，不会损害教法。
为使佛陀教法不衰退，驱除扰乱在家人的人，制定佛法规范，此即持法的法王。这样的国王能使三世三宝欢喜，以其福德、威光与光辉，使国土遍满安乐。
王法如同金制轭，无人能越过，故说它沉重地压在众生肩上。有德行的善良之人，自然处于善道，从不会遭受法律惩罚，对他们来说法律是轻的。法律是众生安乐之方便，智者不认为它是重担，因为并不难以遵行。


 །དེ་ཕྱིར་རང་དོན་གྱིས་བཞག་པའི། འོས་མིན་ཁྲིམས་སུ་མ་བཅས་པས། །ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིམས་དེ་ནི། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་། །སྐྱེ་རྒུ་ལས་ཀྱིས་མནར་རྣམས་ལ། །ཚེ་འདིར་རང་གིས་ཉེས་བྱས་ཀྱིས། །ཁྲིམས་འདི་ཁུར་དུ་ལྕི་བ་ཡི། །ཚུལ་དུ་སེམས་པར་རང་སྐྱོན་ཡིན། །མི་དགེའི་ལས་ལམ་འཇུག་རྣམས་ལ། །ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལས་ནི། །བརྒྱ་སྟོང་འགྱུར་དུ་ལྷག་པ་ཡི། །རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་རང་གིས་བྱས། །དེ་ཕྱིར་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡི། །རྒྱལ་ཁྲིམས་ལྕི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། །
1-1-63a
དེ་འདྲའི་རྒྱལ་ཁྲིམས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས། །སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་བདེ་བ་ཡིན། །སྙིགས་དུས་རྒྱལ་རིགས་མི་སྲུན་རྣམས། །གཟུགས་འཚོང་སྡུད་དང་སྤོག་གཏད་དང་། །རྔོན་བཀྱེ་སྙད་འཚོལ་ནོར་འཕྲོག་དང་། །ཚུལ་མིན་ལས་ལ་སྦྱར་ནས་སུ། །འོས་མེད་དཔྱ་དང་ལས་ཁྲལ་སོགས། །ཅུང་ཟད་འདས་ལའང་ཆེར་མནར་བ། །ཡ་རབས་མ་རབས་སུ་ལའང་། །ལྕི་ཕྱིར་ཁྲིམས་ལུགས་མིན་ཤེས་བྱ། །ཆོས་ཁྲིམས་དར་གྱི་མདུད་པ་ནི། །དམ་ཞིང་ལྷོད་པའང་དེ་འདྲ་སྟེ། །འདི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས། །དམ་ན་རང་རྒྱུད་གྲོལ་བར་བྱེད། །གང་ཞིག་ལྷོད་ཅིང་བག་མེད་པ། །དེ་ནི་འཆིང་བ་མི་བཟད་བརྒྱས། །ཤིན་ཏུ་དམ་པོར་བཅིང་བ་དེ། །ལྷོད་པོར་བྱེད་པ་ཆོས་ཁྲིམས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཡ་རབས་དམ་པ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས་འདིས་ལྷོད་པའམ། །བདེ་བར་བག་ཕེབས་བྱེད་ན་ཡང་། །འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པོར་མཐོང་། །ཚུལ་མཐུན་གཙུག་ལག་ཟུང་གི་ཁྲིམས། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་གཉེན་དང་འདྲ། །མ་རབས་རྣམས་ལ་དགྲ་འདྲ་ཡང་། །ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་རང་སྐྱོན་ཡིན། །དེ་སླད་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །གཙུག་ལག་ཟུང་དང་མི་མཐུན་པ། །རང་འདོད་གདུག་པས་བཞག་པ་ཡི། །ཁྲིམས་རྣམས་དུག་བཞིན་སྤང་བར་བྱ། །འདི་ཕྱིར་ཕན་དང་བདེ་བ་ཡི། །ལུགས་ཟུང་ཁྲིམས་ཚུལ་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་བདེ་འབྱོར་དང་། །སྙན་གྲགས་
1-1-63b
འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཚུལ་དང་དམ་པའི་ལམ། །མ་ཉམས་ལེགས་པར་སྲོལ་དུ་འཛུད་པ་ཡི། །ཁྲིམས་བཟང་ཉི་ཟླའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ནུས་པ། །མི་བདག་བསོད་ནམས་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཅན། །རྒྱུ་སྐར་ལམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་བཞིན་དུ། །ས་སྟེང་སྐྱེ་རྒུའི་སྤྱི་བོར་མངོན་མཛེས་ཤིང་། །ལུགས་བཟང་ལྷུན་པོའི་ཕྲག་པར་རྟག་གནས་ཏེ། །ས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཕན་བདེའི་སྣང་བ་འགྱེད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།

因此不要制定出于自利而不合理的法律，合乎规范的法律，对有德者极为轻松。对于被业力折磨的众生，今生因自己所犯错误，感觉法律是沉重的负担，这是自己的过失。对于行不善业道的人，今生国王的法律所带来的报应，比自己所造的百千倍更大的果报还要轻微。因此，合乎规范的王法虽重实轻。
有这样王法的地方，一切众生都安乐。末法时期不驯服的王族，聚集卖淫者、举办赌博、安排狩猎、寻找借口掠夺财物，从事不当行为，征收不合理的税收和劳役，对稍有违背者严厉惩罚，对有德者和无德者都沉重，因此应知这不是法律规范。
佛法规范如丝带结，紧而又松，今世来世安乐的佛法规范，若严守则使自心解脱。若松弛放逸，则被百种难忍束缚牢牢捆绑，使之放松的正是佛法规范。因此上等有德者，虽然因这佛法规范而放松或安心自在，但放荡者却视之为严苛。
合乎规范的双修典籍之法，对有德者如亲友，对无德者如敌人，这非法律的过失，而是自己的过失。因此，殊胜的国王们应当避免不符合双修典籍、出于自己欲望恶意制定的法律如同毒药。
若善加护持有益安乐的双重规范法律，国王自身的幸福富足和美誉将不费力自然成就。
能使世间规范与圣道不衰而善立传统的良法，能驾驭如日月车辙的人主，具福德风之力量，如星宿轨道之车轮，庄严显现于地上众生顶上，常住于善规须弥山肩上，于诸地普照利益安乐之光明。
《治国论》中《考察法王之法》第十七章。


། །།
辨善巧胜十方品
དེ་ལྟར་བདེ་བར་འཚོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི། །རང་གི་སྐྱེ་རྒུ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་བ་ཡིས། །སྟོབས་དང་བསོད་ནམས་འཁོར་འབངས་སྙན་གྲགས་བཞི། །ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་བཞིན་དུ་འཕེལ་གྱུར་པ། །མི་ཡི་བདག་པོ་གནོད་སྦྱིན་དབང་པོ་དང་། །མཚུངས་པར་བསྔགས་འོས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་དབང་དུ་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །མཐའ་དག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ནུས། །ས་སྐྱོང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས། །སྟོབས་ཤེས་པ་དང་དུས་ཤེས་ཤིང་། །བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིས། །དོན་རྣམས་བདེ་བླག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་ཚེ། །མཛའ་བ་མང་འགྱུར་དགྲ་མི་འབྱུང་། །འཁོན་རྙིང་ཞེ་ལ་ཡོད་རྣམས་ཀྱང་། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་ཕན་ཚུན་སྟོན། །བདག་ཉིད་དམས་པར་
1-1-64a
གྱུར་པའི་ཚེ། །འཁོན་མེད་གྱུར་ཀྱང་དགྲ་ལྡང་མང་། །དེ་བས་དགྲ་བོ་གཞོམ་འདོད་ན། །ཐོག་མར་བདག་གི་སྟོབས་བསྐྱེད་བྱ། །བློ་དང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ལྡན་ན། །ཕ་རོལ་གནོན་ལ་དཀའ་བ་ཅི། །སྒྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་པོ། །སྐྱ་བསེང་བུ་ཡིས་བཅོམ་པ་བཞིན། །སྟོབས་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །སྲུང་མཁས་གྱུར་ན་གནོད་མི་ནུས། །རི་བོང་གིས་ནི་གླང་ཆེན་ཚོགས། །བསྐྲད་ཅིང་སེང་གེ་བསད་པ་བཞིན། །རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཆུང་ལ། །དགྲ་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཚེ། །བརྒལ་ཞིང་རྩོད་པར་མི་བྱ་བར། །ཁ་རོག་འདུག་དང་བདེ་བ་ཐོབ། །གཞན་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། །གཞན་པའི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཚེ། །བརྙས་ཐབས་བྱེད་ཀྱང་བཟོད་པར་བྱ། །རྩོད་ན་རང་ཉིད་སྨ་ཕབ་ཐོབ། །དགྲ་བོའི་བློ་དང་ནུས་པ་དང་། །དུས་བབ་མཐུ་ནི་རྟོགས་བྱས་ཏེ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་མིན་པར། །འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་མི་བྱའོ། །བྱ་བ་གང་དང་ཅི་བསྒྲུབ་ཀྱང་། །དུས་སུ་བབ་ན་དཀའ་བ་མེད། །དུས་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་། །ལྡོག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་མི་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི། །སྐར་ནག་རྩིས་དང་དབྱངས་འཆར་གཞུང་། །མི་ཤེས་བྱ་བ་རྩོམ་བྱེད་པ། །ལོང་བ་ནགས་སུ་རྒྱུ་དང་མཚུངས། །དུས་དང་དུས་མིན་མི་ཤེས་ལ། །མིག་དང་འདྲ་བའི་གདམས་ངག་རྣམས། །རྩོད་དུས་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་
1-1-64b
ཡིས། །གལ་ཆུང་བྱེད་པ་ཀྱེ་མ་འཁྲུལ། །རྟེན་འབྲེལ་ལྟས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། །མགོན་མཛད་ལྷ་ཡི་བརྡ་རྟགས་ལས། །བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས། །དུས་སུ་བྱ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་ཏེ། །གཞན་དག་ཚར་གཅོད་པ་ཡིས་འདུལ། །ཐབས་ལ་མཁས་ན་སྐྱེས་བུ་དེས། །ཆེ་ཆུང་བྱ་བས་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །བརྐམ་ཆགས་ཅན་ནི་ནོར་གྱིས་བསླུ། །ཁེངས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བས་ཏེ། །བླུན་པོ་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སོ།

辨善巧胜十方品
如此通过安乐生活和法律，善加护养自己的子民，力量、福德、眷属和名声这四者，如相互竞争般增长。人主被赞誉如同夜叉之王，精通方法，能够掌控一切土地，并能够战胜各方敌人。
善于治国方略的君主，知晓力量、了解时机，并通晓行事方法，事业便能轻易成就。当自身具足力量财富时，朋友增多敌人不现，即使心怀旧怨的人，也会合掌相互恭敬。当自身处于低下时，即使无怨者也会兴起敌意。因此若要降伏敌人，首先应当增长自身力量。
若具备智慧和精进的力量，何难制服对方？如同斯甘德罗子击败十二支噪声军队。即使力量微弱，若以智慧善于防护，敌人也无法造成伤害，如兔子驱散象群并杀死狮子。
当己方力量微弱，敌方强大之时，不应与之抗争交锋，保持沉默可获安乐。当居住在他人领地，依靠他人食物生存时，即使遭受轻视也应忍耐，若争执则自取其辱。
了解敌人的思想、能力、时机和力量，有智慧者不会在非时交战争斗。无论做什么事业，时机成熟则无困难，了解时机者不会迷惑于何时进取何时退避。
不了解伟大仙人所说的星算和音韵学论，而从事事业，犹如盲人在林中游行。对于时与非时都不了解者，那些如眼睛般的教诫，争斗时愚昧之人，轻视它们，真是错误！
从缘起征兆和护法神的标志中，有福德的人们会在适时开始行动。有些人通过摄受，有些通过剿灭来调伏，精通方法的人，无论大小事都能成就一切目的。对贪婪者用财物诱惑，对傲慢者以合掌礼敬，对愚者则随顺其意。
;


 །ཐ་མལ་པ་ནི་ཟས་སྐོམ་གྱིས། །དམན་ལ་ཅུང་ཟད་བྱིན་པས་ཀྱང་། །ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་སྐྱེས་བུ་མཆོག །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པས་མགུ། །མི་རྣམས་ཡིད་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཤེས་ནས་དེ་མཐུན་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཕ་རོལ་ཡིད་ནི་དྲངས་བྱས་ན། །རླུང་གིས་ཤིང་བལ་ཇི་བཞིན་དུ། །གར་འདོད་འཁྲིད་ལ་དཀའ་བ་མེད། །ཇི་སྲིད་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་བ། །དེ་སྲིད་འཇིགས་ལ་འཇིགས་པར་བྱ། །འཇིགས་པ་མངོན་སུམ་བྱུང་ན་ནི། །འཇིགས་མེད་ཚུལ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ། །བློ་གྲོས་ཆེ་ལྡན་ཁྲོ་བའི་ཤུགས་ལས་རྒྱལ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཁྲོ་བའི་མོད་ལ་ཕམ། །ཕམ་པས་ཕམ་པར་བྱས་པའི་བློ་ངན་དག །བློ་ལྡན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཅི་ཕྱིར་འགྲན། །བཏུང་ན་ཆུ་བཞིན་འཇམ་མཉེན་འཁྲིལ་ཆགས་ལ། །སྦར་ན་མེ་བཞིན་འཚིག་པར་ནུས་པ་གང་། །མཚན་ལྡན་སྐྱེས་བུའི་ངང་ཚུལ་འདི་མཐོང་ཚེ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མི་
1-1-65a
རྣམས་བཞད་གད་རྒྱུ། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་ལ་ཡངས། །བརྩོན་པ་དུས་མཐའི་རླུང་ལྟར་དྲག་གཡོ་བ། །གང་ལ་རྒོལ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས། །ཐལ་བའི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་བྱེད། །རང་ཉིད་རྟག་ཏུ་དྲང་པོའི་ལམ་ལ་གནས། །བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་མགུ་བྱེད་ཅིང་། །ཚུལ་མིན་རྒོལ་བའི་གནས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ཁྲོ་བོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརླག་པར་བྱེད་པ་མཚར། །རྒྱབ་བརྟེན་སྲུང་མའི་མཐུ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །སྲུང་བའི་གོ་ཆ་རྟག་ཏུ་བགོས་གྱུར་ཅིང་། །རིག་སྔགས་དམོད་པ་དྲག་པོའི་མཚོན་ཆ་ཅན། །མི་ཡི་སེང་གེ་ས་རྣམས་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །དུས་སུ་བབ་ནས་རང་གི་སྟོབས། །སྨིན་པའི་བར་དུ་བསྒུགས་བྱས་ཏེ། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པས་བརྩམ་བྱས་ན། །དགྲ་ལ་བགྱི་བ་ཅི་ཞིག་དཀའ། །ཚོད་ཤེས་པ་ཡི་སྐྱེ་བོས་ནི། །དུས་སུ་དགྲ་དང་འདུམ་པར་བྱ། །དུས་སུ་བཤེས་དང་འཐབ་པར་བྱ། །རེས་འགའ་རྩོམ་འགྱུར་རེས་འགའ་བཤོལ། །རེས་འགའ་ལྐུགས་པའམ་འོན་པ་ལྟ་བུ་གྱིས། །དུས་ལ་བབ་ན་ས་བདག་བཞིན་དུ་སྨྲོས། །རེས་འགའ་གངས་རི་བཞིན་དུ་བསིལ་བར་གྱིས། །དུས་ལ་བབ་ན་མེ་ལྕེ་བཞིན་དུ་སྦོར། །རེས་འགའ་རྩ་དང་འདྲ་བར་ཞུམ་པར་བྱ། །དུས་ལ་བབ་ན་རི་རབ་ལྟ་བུར་གྱིས། །རེས་འགའ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་འབྱོར་བྱ་ཞིང་། །དུས་སུ་བབ་ན་ཐུབ་འདྲ་ནགས་སུ་སོང་། །
1-1-65b
རེས་འགའ་དགའ་བའི་གླུ་གར་རྩེད་འཇོ་བྱ། །རེས་འགའ་རི་དྭགས་བཞིན་དུ་སྤ་བར་བྱེད། །དུས་སུ་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཉམས་རྩལ་བསྟན། །དུས་དང་དུས་མིན་ཤེས་ནས་དེ་ལྟར་སྤྱད། །ཡུལ་དུས་མི་ཡི་ཁྱད་པར་ལས། །དགྲ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ལའང་། །འགྲན་ཞིང་རྒོལ་བའི་ལས་བྱས་ན། །ཡ་མཚན་རང་གིས་ལེན་པ་ཡོད། །རང་ཉིད་དཔུང་བཅས་སྟོབས་ལྡན་ཀྱང་། །ཡུལ་དུས་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལས། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་དགྲ་ལ་ཡང་། །མི་བསྡོ་བག་ཟོན་བྱ་བའང་ཡོད། །རེ་ཞིག་བསྡོ་བར་མི་འོས་གནད། །མཐོང་ཚེ་བཏང་སྙོམས་བཞག་བྱས་ཏེ། །གླང་ཆེན་ལྟ་སྟངས་ཚུལ་གྱིས་ནི། །མ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱ། །ཉུངས་མའི་རྨ་བཞིན་འཕེལ་བ་ཡི། །སྲོལ་ངན་དགྲ་བོའི་རྒྱུན་སྲང་ལམ། །ཆུང་ངུའི་དུས་ན་ནན་ཏུར་གྱིས། །གཅོད་པར་བྱེད་པ་མཁས་པ་ཡིན། །དེས་མཚོན་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ། །བགྱི་དང་མི་བགྱིའི་ཆག་ཚད་ནི། །བློ་གྲོས་གསལ་བས་མཐོང་འགྱུར་གྱི། །བླུན་པོས་འབད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཤིན་ཏུ་བདེན་པའི་གཏམ་ཡིན་ཡང་། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་མ་བསྟུན་ན། །གཞན་གྱི་རྣ་བར་མི་འཇེབས་པས། །རན་པར་སྨྲ་བ་མཆོག་ཏུ་མཛེས། །ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ཀྱང་། །དོགས་མེད་བག་བརྐྱང་མི་བྱ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པས། །སྐྱིད་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ད་གདོད་འབྱུང་། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་གྱུར་ན་ཡང་། །བརྙས་
1-1-66a
ཐབས་ཁུར་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ནོར་འཛིན་ཡངས་པའི་ལྟོ་བ་རུ། །སུ་ཞིག་སུ་ཡི་བྲན་དུ་བཞག །ཤིན་ཏུ་ཕོངས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཆོས་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །

平凡之人以饮食满足，低下者给予少许即喜，神明和仙人以及殊胜者，智者们则以真理而欢喜。了解人们心意，随顺而行动，若能引导他人之心，如风吹棉花一般，想引向何处都不困难。
只要恐惧未出现，就应当对恐惧感到恐惧；当恐惧真正现前，则应无畏地战胜它。具大智慧者能胜过愤怒之力，恶劣之人瞬间被愤怒击败。被击败而心思恶劣者，为何要与智者相争？
饮之如水般温柔柔顺易亲近，燃之如火能够灼伤之人，见到具相之人这种本性时，无相之人们却以此为笑料。
如大地般坚固宽广的勇气，精进如劫末之风猛烈动荡，对于挑衅的敌人们，能将其如尘团般摧毁。自己常住正道，以真理之力令诸神欢喜，对于不合理攻击的对象，以愤怒之力摧毁他们，真是奇妙。
依靠护法力量和福德，常披防护铠甲，持有明咒诅咒猛烈武器，人中狮子胜过一切地方。
时机成熟时，等待自己力量成熟，勇猛者发起进攻，对敌人还有何困难？有分寸的人，适时与敌人和解，适时与朋友争斗，有时开始有时延迟。
有时如哑巴或聋子，时机到来如君王发言；有时如雪山般清凉，时机到来如火焰般燃烧；有时如草般低垂，时机到来如须弥山般高耸；有时如国王般富有，时机到来如贤者入林；有时歌舞欢愉游戏，有时如野兽般警觉，适时如狮子般展示威力。了解时与非时而如此行事。
根据地域、时间、人的差别，即使对极为强大的敌人，若与之争斗抗衡，也有令人惊奇的收获。即使自身带兵力强，由于地域、时间、感官的差异，对非常弱小的敌人，也有不与争斗而保持警惕的时候。
暂时不适合争斗的要点，见到时应保持平等心，如大象观看的方式，装作不知而安住。如芥子伤口般扩大的恶习，敌人连续行走的路径，应在微小时严厉地切断，这是智者所为。
由此可知，对各种事务，该做与不该做的界限，以明晰智慧可见，愚者即使努力也如何能知？即使是极其真实的言语，若不适应地方和时间，不会悦耳于他人，因此适当言说最为美妙。
即使极为圆满丰盛，也不应无虑放逸，因为众生随业而行，各种苦乐尚待出现。即使非常困苦，也不应承受轻视谩骂，在广大的大地腹中，谁是谁的仆人？即使非常贫穷，也不应背离正法，


ཤིན་ཏུ་ཕོངས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཆོས་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ཆོས་བཞིན་བྱས་ན་རྒུད་པའི་ཕྱོགས། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཡལ་བར་ནུས། །ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །ཕ་རོལ་ཁྱད་དུ་མི་བསད་པར། །ཇི་ལྟར་འོས་པར་རྗེས་བཟུང་ན། །རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕེལ། །ལྟར་སྣང་བཟང་པོའི་རྐྱེན་ཕལ་ཆེར། །ངན་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མང་། །ལྟར་སྣང་ངན་པའི་བྱ་བ་ཕལ། །རང་ལ་ཕན་པར་གྱུར་པའང་ཡོད། །ཤིན་ཏུ་འབྱེད་དཀའ་ཉམ་ང་བའི། །གནས་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པར། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་བྱེད་པ། །དེ་དག་བློ་དང་ལྡན་པར་བགྲང་། །བླུན་པོས་འབད་དེ་བྱིན་པ་བས། །མཁས་པས་སྤྱོ་བ་ངོ་སོར་བརྩི། །མི་ངན་ཁྲོས་ཏེ་བརྡེག་པ་ལས། །མཁས་པས་འཛུམ་པ་ཁྱད་དུ་ཐོན། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་མནར་བྱས་ཀྱང་། །ལྕགས་ཀྱུས་གླང་བཞིན་དེ་ཡིད་འགུགས། །མི་མཁས་སྐྱེ་བོས་བསྐྱངས་བྱས་ཀྱང་། །སྐྱུག་ལོག་ཟས་བཞིན་གཞན་ཡིད་ལྡོག །འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་བྱེད་ལ། །ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་བྱེད་པ། །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །གཞན་གྱིས་གཏིང་མི་དཔོགས་བཞིན་འགྲུབ། །ཡིད་ལ་རི་མོར་བྲིས་པ་གང་། །ནམ་མཁའི་གཏེར་བཞིན་མི་མངོན་ཀྱང་། །དུས་སུ་བབ་ཚེ་
1-1-66b
དོན་རྣམས་ཀུན། །མ་འདྲེས་ཟ་འོག་རིས་བཞིན་གསལ། །སུས་ཀྱང་མཚང་དུ་ཤེས་ནུས་པའི། །གཡོ་ལ་ཐབས་མཁས་ཞེས་མི་བྱ། །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །ཀུན་གྱིས་ངོ་མཚར་ཕུད་དུ་སྒྲོགས། །ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ། །ཐབས་མཁས་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་ཡི། །ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་གནོད་ཆེར། །ནུས་ན་བྱ་བས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། །ཐོག་མར་འཇུག་པའི་གཞི་མཐོང་ནས། །མི་ཤེས་སྐྱེ་བོས་དཔྱ་བྱེད་ཀྱང་། །ཐ་མར་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་བའི་ཚེ། །བློ་ལྡན་དེ་ལ་ཀུན་ཀྱང་སྨོན། །དེ་ཕྱིར་ཕལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། །འདས་པའི་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི། །བྱ་བའི་དྲོད་ཚད་མི་ཟིན་པས། །བྱས་པའི་ལག་རྗེས་བལྟ་བར་བྱོས། །ནགས་ལ་མེ་ཆེན་མཆེད་པ་ན། །འཐོར་རླུང་ཆེ་ཡང་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་རྣམས་ལ། །གནོད་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཕན་པར་འགྱུར། །རྨོངས་པའི་ཁུར་དུ་ལྕི་བ་ཡི། །བྱ་བ་ཕལ་ཆེར་མཁས་ལ་ཡང་། །དུག་གིས་རྨ་བྱའི་ལུས་བཞིན་དུ། །ཐབས་མཁས་ལྡན་རྣམས་དགྲ་ཡིས་འཚེངས། །དཔུང་ལས་རྒྱལ་ན་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཆུང་མ་གསོད་ཀྱང་དཔའ་བོ་མིན། །ཉམ་ངའི་གནས་ལས་རྒྱལ་དགོས་ཀྱི། །འཁོར་ལ་འགྱིང་ཚུལ་བསྟན་པས་ཅི། །རྟ་དང་གླང་པོ་མི་རྣམས་ནི། །ལྟར་སྣང་སོ་སོའི་རིས་སུ་མཉམ། །ནང་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཆེ། །ལས་ལ་སྦྱར་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རྟོགས། །གསུག་
1-1-67a
དང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དྲིན་དང་། །སྨད་འཚོང་གླ་དང་ལེགས་བརྗོད་དང་། །གྲུ་ཡི་གླ་དང་གནས་ཀྱི་སྐལ། །རིང་ན་མི་ཐོབ་དུས་དེར་བླང་། །དམ་པ་བསྟེན་དང་རིག་པ་བསླབ། །བཟོ་གནས་སྦྱང་དང་ནོར་གསོག་པ། །ལྷ་སྒྲུབ་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་སོགས། །ངང་ཐུང་མི་བྱ་མཐར་གྱིས་བརྩོན། །དྲག་པོའི་རྣོ་དབལ་མཚོན་གྱི་ཡུ་བ་ལ། །དབང་གི་རུ་དར་དམར་པོ་ཕྱར་བ་ཡི། །དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ནི། །བློ་མཆོག་དཔའ་བོའི་ལག་ན་རྣམ་པར་གནས། །ཞི་ཞིང་དུལ་ལ་ཁྲོ་ན་བཟོད་པར་དཀའ། །བསྟེན་ན་རྒྱལ་བྱེད་འཐབ་ན་ཕམ་པར་བྱེད། །བཏུད་ན་རྗེས་འཛིན་འགྲན་ན་ཚར་གཅོད་པ། །མི་མཆོག་སྐྱེས་བུ་ངོ་མཚར་རྣམ་མང་ལྡན། །ཤིན་ཏུ་ཕྱི་ཐག་རིང་པོའི་མིག་རྒྱང་གིས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་གྱུར་པས། །གོ་འཕང་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱིས། །ཚངས་པའི་གནས་ཀྱང་མོག་པོར་བགྱིད་ལ་ཕྱོགས། །དེ་ཡི་གྲགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས། །ནམ་མཁའི་ལྟོས་ཀྱང་རལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །འཆི་མེད་ལམ་ན་རྒྱུ་བའི་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས། །དུས་སུ་འདར་བར་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་ནས། །ནོར་འཛིན་བུ་མོའི་ཕང་པར་བརྟེན་པ་ཡི། །མེ་ཏོག་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཀྱང་མིག་ཕྱེ་ནས། །གེ་སར་གསར་པའི་སོ་ཕྲེང་ངོམ་བཞིན་དུ།

即使非常贫穷，也不应背离正法，若如法而行，衰败方面会如梦般消散。即使非常强大有力，也不轻视他人，如理摄受他人，自己的圆满将会增长。表面看似良好的条件，多数成为恶劣的障碍，表面看似恶劣的事情，有些反而对自己有益。
对于极难分辨令人畏惧的情况，不依赖他人，以智慧力量分辨判断，此等人被视为有智慧者。愚者费力付出，不如智者的责备更有价值；恶人愤怒殴打，不如智者微笑更为殊胜。善于方便的人虽使他人痛苦，如钩引象般吸引其心；不智的人虽加照顾，如呕吐的食物般令人厌恶。
以进入方式使退却，以退避方式使进入，具方便善巧的行为，他人难以测度而成就。心中所绘制的计划，如虚空藏般虽不显现，时机到来时所有事情，如杂色绸缎图案般清晰。
人人都能识破的欺诈，不能称为方便善巧。具方便善巧的行为，众人称之为奇迹的顶峰。神明、仙人、有力的国王，具方便善巧和福德者，仅仅言语就能有大益害，更何况行动？
最初见其开始基础，无知者虽嘲笑，最终看到成就时，智者令众人羡慕。因此，超越凡人境界的智者们，行事的热度难以把握，应观察其行为的结果。
森林大火蔓延时，强烈的风也成为助缘。对于具最胜智慧者，即使有害行为也转为有益。对愚者是沉重负担的事情，对智者如孔雀体内的毒，具方便善巧者使敌人受压制。
战胜军队者是勇士，即使杀妻也非勇士。应战胜危险境地，向眷属展示威风有何用？马、象、人表面各自相等，内在功德差别极大，实际应用时才能辨明。
祭祀、国王恩惠、妓女工资、赞美、船费、住所份额，时间久了就得不到，应在当时获取。亲近圣者、学习知识、练习工艺、积累财富、修持本尊禅定等，不应性急，而应逐渐精进。
猛烈锐利武器柄上，挥舞着权力红色旗帜，战胜敌人的胜利标记，存在于最胜智慧勇士手中。平静调顺而发怒难以忍受，亲近则使胜利，争斗则使败北，顺从则摄受，竞争则消灭，殊胜之人具多种奇妙。
以极远的视野目光，已渡过功德海的彼岸，地位越来越高的他们，使梵天之处也显得低下。他的名声极为广大，似乎连虚空也会因之裂开，行走于不死之道的星辰群，有时颤抖；看到这一点，依靠在大地女孩怀中的年轻花朵也睁开眼睛，如同展示新鲜花蕊齿列一般。


གེ་སར་གསར་པའི་སོ་ཕྲེང་ངོམ་བཞིན་དུ། །གཅིག་ཏུ་དགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། །སླུ་བར་རྩོམ་པའི་གཡོན་ཅན་རྣམས། །ཚིག་ཙམ་
1-1-67b
སྨོས་པས་ཤེས་བྱས་ཏེ། །གཡོན་ཅན་གཡོན་གྱིས་རྨོངས་བྱས་ཀྱང་། །དེས་མ་ཚོར་བ་མཁས་པའི་མཐུ། །བརྐམ་ཆགས་ནོར་ལ་བསྐམས་གྱུར་རྣམས། །ནོར་གྱིས་བསླུས་ནས་རང་དབང་དུ། །བཅིངས་པར་བྱས་ཀྱང་མི་ཤེས་བཞིན། །བྱས་པ་གཟོ་པ་མཁས་པའི་མཐུ། །སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་སྦྱོར་བ། །གནོད་པ་པོ་ལ་བཟློག་གྱུར་ཀྱང་། །རང་གི་ཉེས་པས་བྱས་སྙམ་དུ། །དུལ་གྱུར་མཁས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ང་རྒྱལ་གྱི། །མཚོན་ཆ་ཁོང་ནས་བསླང་བྱས་པས། །ང་རྒྱལ་རི་བོ་འཇིག་བྱེད་པ། །བློ་ལྡན་མཆོག་གི་ཆེ་བ་ཉིད། །ཕྲག་དོག་ཅན་ལ་ཕྲག་དོག་ཡུལ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་སྤེལ་ནས། །འཐབ་པ་མེད་པར་ཕ་རོལ་པོ། །ཟིལ་དུ་རློག་བྱེད་ཐབས་མཁས་སྟོབས། །རང་གི་བགྱི་བ་གང་ཡིན་པའི། །བརྣག་པ་དག་ནི་མཐར་དབྱུང་སྟེ། །ཕས་རྒོལ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞིང་། །རིས་སུ་གཏོགས་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་བྱེད། །འདི་ལྟར་ཐབས་མཁས་ལྡན་པ་དེ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་ཉི་མ་བཞིན། །ས་སྟེང་འདིར་ནི་གྲོགས་མེད་པར། །གཅིག་པུས་ས་འདི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །འདོད་ན་རྒྱལ་སྲིད་རང་གིར་ནུས། །མི་འདོད་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་ཀྱང་འདོར། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། །སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱུ་མཆོག་འགྱུར། །འདི་འདྲ་ཚུལ་འདིས་བྱའོ་ཞེས། །བརྗོད་པའི་ལམ་གྱིས་མཚོན་པར་དཀའ། །བསོད་ནམས་
1-1-68a
མཐུ་དང་བློ་གྲོས་སྟོབས། །ལྷ་ཡི་བྱིན་རླབས་དཔལ་ལས་འབྱུང་། །སྐྱེས་བུ་འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་རྣམས། །རིགས་དང་རིས་ནི་གར་གཏོགས་པར། །བྱུང་ཡང་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་བར། །བཟང་པོའི་བཙས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།
辨念善法品
མི་བདག་བློ་གྲོས་མཆོག་ལྡན་རྣམས། །གློག་གི་ཟློས་གར་དང་མཚུངས་པའི། །ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ཙམ། །གཙོ་བོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་གང་ཞིག་མི་མཁས་པ། །ཡུད་ཙམ་གྱི་ནི་བདེ་བ་ལ། །ཆགས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས། །སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་འཐོབ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་བྱས་ན། །མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ཞར་ལ་འབྱུང་། །དེ་ཡི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག །ནམ་ཡང་འགྲིབ་མེད་འཕེལ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན། །ལྷ་ཡུལ་བགྲོད་པ་ཐག་མི་རིང་། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེམ་སྐས་ལ། །འཛེགས་ན་ཐར་བ་གམ་ན་འདུག །རྙེད་དཀའི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དུས་འདིར། །བག་ཡོད་པར་ནི་མ་བྱས་ན། །འཆི་བདག་ཕོ་ཉ་བྱུང་བའི་ཚེ། །འགྱོད་ཀྱང་བཅོས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འཆི་བ་ཡོད། །འདུས་པ་ཡོད་ན་
1-1-68b
འབྲལ་བ་ཡོད། །གང་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེ་ནས་བརྩམས། །རི་གཟར་གྱི་ནི་འབབ་ཆུ་བཞིན། །སྐྱེ་རྒུའི་ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །མི་སྡོད་འཆི་བདག་དྲུང་དུ་འགྲོ། །བྱ་བ་བྱས་དང་མ་བྱས་ཞེས། །འཆི་བདག་འདི་ནི་མི་སྡོད་པས། །བསོད་ནམས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྟུན་ཏེ་བྱ། །འབྱོར་པ་གཡོ་ཞིང་ལང་ཚོ་ཡུད་ཀྱིས་འཇིག །སྲོག་ནི་གཤིན་རྗེའི་སོ་ཕྲག་གནས་དང་མཚུངས། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྒྲུབ་ལ་ལྷོད། །ཀྱེ་མ་མི་ཡི་སྤྱོད་པར་ངོ་མཚར་ཆེ། །འདུ་འཛི་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །དམ་པ་དག་དང་འདྲེ་བར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །ཐར་པ་དག་ལ་འདོད་པར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ།

如同展示新鲜花蕊齿列一般，难道不是要一同嬉笑吗？试图欺骗的奸诈之人，仅凭言语就能识别，奸诈者用欺诈使愚者迷惑，却不被觉察是智者的力量。贪婪干渴于财富之人，被财富诱惑而置于自己控制中，虽被束缚却不知晓，报答所做之事是智者力量。
以憎恨心施行损害，伤害反而回到害者身上，认为是自己过失所致，而变得调顺是智者的神变。对傲慢者从内心唤起傲慢武器，使傲慢山峰崩塌，是具智者的伟大之处。对嫉妒者增强自身嫉妒对象的功德力量，不战而使对方屈服，是方便善巧的力量。
自己所应做的一切，应当完成至终点，战胜挑战对手，使自己阵营松一口气。如此具方便善巧者，如转轮王与日轮，在大地上无需伙伴，一人即能威镇大地。想要时能掌握王权，不想要时即使获得也能舍弃，不依赖他人者，成为人中领袖。
这种方式应如此行事，难以用言语之路表达，福德力量与智慧力，出自神明加持的威光。无与争锋的杰出之人，无论属于何种种姓或类别，直到最终，都会成为善良的后代。
《治国论》中《考察以方便善巧战胜各方之道》第十八章。
辨念善法品
具最胜智慧的人主们，不以如闪电戏剧般，仅此生安乐方便，作为主要目标。愚童无知者，贪着片刻之乐，造作恶业，获得无尽苦恼。安住于殊胜正法，人间法规自然随生，其圆满之事，永不衰减而增长。
善行人间法规，升天之路不远，攀登天人阶梯，解脱就在身旁。获此难得闲暇时，若不谨慎行事，死主使者到来时，悔恨也无法挽回。
哀叹！诸行无常，是生灭之法，有生必有死，有聚必有散。自从出生之时，如陡山流水，众生寿命片刻，不停向死主行。
"事已做或未做"，死主不会等待，因此福德之业，今日即应精进。财富变动青春瞬间毁灭，生命如住阎罗门槛，然而放松修习来世，哀叹！人的行为真奇特。
应当远离一切散乱，若不能舍弃，应与圣者交往，这就是其解药。应当舍弃一切贪欲，若不能舍弃，应当欲求解脱，这就是其解药。
;
HUMAN: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：།ཁྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །བདུད་ཀྱི་སྙེམས་བྱེད་ཞི་བར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །ཚིག་རྩུབ་བདེན་པ་སྨྲ་བར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །བདག་བསྟོད་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །འོས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟོད་པར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །རྙེད་བཀུར་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །ཆོས་ཆེད་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱ་ཕྱིར་ནོད་པར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་ཞི་བའི་བློ་ལྡན་རྣམས། །བཟོད་ཐབས་རྟག་ཏུ་རྫོགས་པར་སྤྱད་མཛད་ཅིང་། །
1-1-69a
གཞན་གྱི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་དག་མཛད་པས། །ཉེས་པ་ཅན་ཡང་ཕྱག་བྱ་འོས་པར་གྱུར། །ཕན་འདོགས་དགྲར་ལྡང་ཕན་བྱེད་ལ་གཤེ་ཞིང་། །ཆད་པས་ནན་ཏན་བྱེད་ལ་གདུག་ཅིང་སྡང་། །སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གྱུར་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་ལས། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲལ་བར་འདོད་མཆིས་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ནང་གི་མེ་ལྕེས་བསྲེག་པར་འཚལ་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་མ་རུངས་མི་བཟོད་ཐབས་མེད་པ། །དེ་བས་མ་རུངས་དེ་བས་མི་བཟོད་པ། །ཁྲོ་བའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་པ་ནི། །དཔའ་བོ་རྒྱལ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན། །མི་ཤེས་པས་ནི་རིང་ན་ཡོད། །བསམ་གཏན་མིག་གིས་བདེར་མཐོང་བ། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་ནི་ཟབ་མོ་འདི། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་། །སྣང་སྲིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བདེན་པའི་དོན། །གཅིག་ཏུ་ཐུགས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་བཞིན་དུ། །གསལ་མཛད་མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་ཉེར་བསྒྱུར་མི་བསླུའི་ལམ་གསལ་མཛད། །ཚུལ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་ན། །དམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དྲང་སྲོང་རྣམས་བསྟེན་པའི། །ལམ་མཆོག་སྒྲ་སྙན་རྣམ་བརྟུལ་ཕྱི་རོལ་དང་། །ནང་གི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ཉིད། །བདག་ཉིད་དུལ་བས་གཞན་རྣམས་འདུལ། །
1-1-69b
བདག་ཉིད་ཞི་བས་གཞན་ཞི་བྱེད། །བདག་ཉིད་ཐིབས་ཀྱིས་གཞན་ཐིབས་ཤིང་། །བདག་དག་པས་གཞན་དག་བྱེད། །མ་དག་པ་ཡིས་གཞན་རྣམས་ནི། །དག་པར་བྱེད་པ་མིན་པས་ན། །བདག་ཉིད་ཐོག་མར་དག་བྱས་ཏེ། །དེ་རྗེས་གཞན་དག་དག་པར་བྱ། །རང་གི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་འབད་པས་སྦྱོངས། །གཞན་གྱི་ཉེས་པ་སྨྲོས་ཀྱང་ནི། །དེ་ཡིས་རང་ཉིད་དག་མི་འགྱུར། །ཉེས་པ་སྙིང་ནས་སྨོད་མི་བྱེད། །དགེ་བ་སྙིང་ནས་བསྔགས་པར་བྱེད། །བྱས་ན་རང་གི་དོན་འགྲུབ་ཅིང་། །གཞན་གྱི་ཡིད་དང་འཚམ་པར་འགྱུར། །དམ་པས་རྟག་ཏུ་བསླབ་པར་བྱ། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་མི་འཚེ་ཞིང་། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་བརྐམ་མི་བྱེད། །འདི་གཉིས་སྐྱབས་འགྲོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །མཁས་པས་སྲོག་ནི་ཕངས་པ་བཞིན། །གཞན་གྱི་སྲོག་ནི་ཕངས་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ལ། །གཞན་ནོར་ཕངས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཡིན། །བག་ཆགས་སྤྱིན་ཞིང་ཡོན་ཏན་ལྷག །གསུང་ནས་མདོར་ན་ཀུན་ཀྱང་ནི། །དུལ་དང་འཇམ་པས་ཟིལ་གནོན་ཏེ། །དྲག་ཅིང་རྩུབ་པས་ཉམས་པར་བྱེད། །བསླབ་པ་ངེས་པ་བླངས་བྱས་ཏེ། །བསམ་པ་གཡོ་མེད་བསྟེན་པར་བྱ། །བསྲུངས་པ་གཡེལ如同展示新鲜花蕊齿列一般，是否唯一地在发笑呢？欲行欺骗的奸诈之人，只要说几句话就能识破，虽用奸计使奸诈者迷惑，他却不觉察，这是智者的力量。贪婪者对财物干渴，用财物诱骗他们，使其丧失自由被束缚，却浑然不知，报答所为是智者的力量。以嗔恨心行害他者，伤害反而回向加害者，认为是自己过失所致，而变得调顺，这是智者的神变。
对傲慢者从内心激起傲慢之武器，能摧毁傲慢之山，这是具智者的伟大。对嫉妒者增强自身功德能力作为嫉妒对象，无需争斗就能压倒对方，这是方便善巧之力。完成自己所欲做的计划，战胜敌对方，使自己一方获得安慰。如此具方便善巧者，如转轮王与太阳，在地上无需伴侣，独自以威力胜过大地。
欲得王权能自主获取，不欲王权即使得到也能舍弃，不依赖他人，成为人中最胜者。这种方式难以用言语之道表达，福德力量和智慧力量，来自神灵加持的荣耀。无与争锋的人们，无论属于何种种姓类别，直到最终，都会成为善良的后代。
《治国论》中《考察以方便善巧战胜各方的方法》第十八章。
辨念善法品
具最胜智慧的君主们，不以如闪电舞蹈般短暂的今生安乐方便为主要目标。愚童无智者，对暂时安乐贪著，造作罪业，获得无边痛苦。若安住正法，人间法规自然随之而来，其圆满绝不衰减而增长。若善行人间法规，前往天界之路不远，若登上天人阶梯，解脱就在眼前。
此时获得难得的闲暇与资具，若不慎重行事，死主使者到来之时，即使后悔又怎能补救？哎呀，诸行无常，具有生灭之性，有生则有死，有聚则有散。从出生开始，如山崖流水，众生生命刹那间也不停留，奔向死主前。
死主不等待事情做与未做，因此应当精进行持任何福德之事，就在今日。财富动摇不定青春迅速消逝，生命如同居于死神门前，然而放逸于成就来世，哎呀，人的行为真是奇特！
应当远离一切喧嚣，若不能舍弃，就与圣者交往，这就是解药。应当远离一切欲望，若不能舍弃，就对解脱生起欲望，这就是解药。
;


 །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་གྱིས། །འཆི་བདག་སྤྱི་བོར་གནས་མཐོང་ཚེ། །ཟས་ཀྱང་ཡི་གར་མི་འོང་ན། །བྱ་བ་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་འདྲའི་འཆི་བདག་དེ་ཡང་ནི། །མདུན་ན་བསྒུག་པ་བཞིན་དུ་སྡོད། །ཀླད་པར་གནམ་ལྕགས་བབ་པ་བཞིན། །ནམ་འབྱུང་ངེས་པའི་ཆ་མེད་དོ། །མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རབ་ཐུང་ལ། །དེ་ཕྱེད་མཚན་མོས་འདས་པར་བྱས། །ན་རྒ་ཉོན་མོངས་འཇིགས་སོགས་ཀྱིས། །ཕྱེད་པོའང་བདེ་བར་སྤྱད་དུ་མེད། །ཡུད་ཙམ་གྱི་ནི་ཚེ་འདི་ལ། །བག་མེད་རྣམ་གཡེང་གིས་བསླུས་ནས། །དལ་འབྱོར་ཆུད་ཟར་གྱུར་པ་རྣམས། །ཀྱེ་མ་ངན་སོང་གནས་སུ་ལྷུང་། །
1-1-69a
འབར་བའི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་དང་། །གངས་ཀྱི་སྦུབས་སུ་ཆུད་པ་སོགས། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་གྲང་བ་ཡི། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་བཟོད། །དེ་བཞིན་ལྟོགས་ཤིང་ཕོངས་པ་ཡི། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཤིན་ཏུ་བླུན་ཞིང་ཕན་ཚུན་འཚེ། །བཀོལ་སྤྱོད་མྱོང་བའི་དུད་འགྲོ་སྟེ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྷུང་བ་རྣམས། །ཡུན་རིང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཕྱིར། །གཡང་ས་དེ་ལ་བསམ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་འཇུག་པར་ནུས། །མི་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་། །ལྷ་ལ་འཕོ་ཞིང་ལྟུང་བ་སོགས། །མཐོ་རིས་ཀྱི་ནི་གནས་རྣམས་ལའང་། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་དང་ལྡན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །བདེ་བར་སྣང་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བས་ན། །མི་གཙང་འདམ་ལ་དྲི་ཞིམ་བཞིན། །འཁོར་བའི་གནས་ན་བདེ་བ་མེད། །མེ་འོབས་སྲིན་གླིང་འདྲ་བ་དེར། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་འཁོར། །གང་ཞིག་མཐོ་རིས་ངན་སོང་དུ། །བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི། །དགེ་དང་སྡིག་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལས་བྱས་རང་ལ་སྨིན་པར་ངེས། །རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བ་སོགས། །ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སུས་ཀྱང་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་འདའ། །དུས་ཀྱིས་ཉེན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་གྱུར་ན། །ལོངས་སྤྱོད་མཛའ་དང་གཉེན་བཤེས་
1-1-69b
རྗེས་མི་འབྲངས། །སྐྱེས་བུ་དག་ནི་གང་གནས་གར་འགྲོ་ཡང་། །ལས་ནི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲངས། །ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ། །ཡིད་ཆེས་པར་ནི་གྱུར་པ་གང་། །འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་ལྟ་བ་སྟེ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若此一切众生，见死主居于顶上之时，连食物也无法下咽，更何况谈论其他事情？那样的死主也是如在眼前等待一般，如同雷电击中头顶，何时到来毫无定数。
人寿极其短暂，其中一半已被黑夜消逝，老病烦恼恐惧等，使另一半也无法安乐享用。对这转瞬即逝的生命，被放逸散乱所欺骗，浪费闲暇与资具的人们，哀叹！堕入恶趣之处。
被猛火焚烧，或陷入冰雪深处等，极度炽热与寒冷的地狱痛苦如何忍受？同样，饥饿贫乏的饿鬼之苦，极度愚痴互相损害，遭受役使的旁生，堕入三恶趣者，长久承受难忍之苦，对于这些险境，有知心者谁能故意趣入？
人有生老病死，天神有死堕等，即使是善趣之处，也具有多种痛苦。以本性是苦，显为乐却会变坏，成为后苦之因，故与三苦相连。如不净泥中的香气，轮回中无有安乐。如火坑虫岛般的轮回，愚童众生恒时流转。
使人在善趣恶趣，感受苦乐的，是善与不善业，所造之业必定自受其果。国政财富虽广大，老病死等，是一切共同的，谁能超脱这些？
当为时间所胁而国王离去时，受用、亲友、眷属都不随行。众生无论住何处或往何方，业如影子般相随。有情众生的业，即使百劫也不失，聚集且时机成熟时，必定成熟为果报。
因此，对不欺诳的因果，生起信心者，是世间正见，一切白法之根本。何人具有殊胜的世间正见，即使千生，也不会堕入恶趣。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །མདོར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་ཡང་། །རང་གི་སྲོག་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྲོག་གཅེས་ན། །དེ་ཡི་དོན་ཀུན་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཆོས་ལ་རག་ལས་ཕྱིར། །དེ་བས་ལྷ་གང་ས་སྟེང་རིགས་མཆོག་གིས། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཆོད་འོས་པའི། །བསོད་ནམས་ཞིང་ལ་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་མཛོད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།
辨解脱品
སྔར་བཤད་ལུགས་བཟང་མ་ལུས་པ། །སྤྱད་པས་རང་ཉིད་ལེགས་པར་ཐོབ། །སྐྱེ་རྒུ་གཞན་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱིས། །དཀྲི་བའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པ་གང་། །ཚེ་འདི་ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲར་གནས། །འདི་ཕྱིའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་བྱེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཐོབ་ནས། །
1-1-71a
འཇིག་མེད་གྲོང་ཁྱེར་ཕྱིན་དང་མཚུངས། །ངེས་པར་ལེགས་པ་ཚོལ་རྣམས་ལ། །འདིས་ཀྱང་ཚིམ་པ་མི་སྟེར་ཞིང་། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་མི་སྙིད་པའི། །ནང་གི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད། །ལས་ཉོན་ཚོགས་ལས་གོལ་གྱུར་ནས། །མཐའ་བྲལ་ཟག་མེད་བདེ་བ་དང་། །ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་ཐར་པའི་མཆོག །འགྲོ་བའི་སྤྱི་གཙུག་རྒྱན་གྱུར་ལ། །མངོན་པར་དགའ་བའི་འབྱོར་བ་འབྱུང་། །བློ་ལྡན་སུ་ཞིག་སེམས་མི་བྱེད། །འདི་ན་ངེས་པར་ལེགས་པའི་དོན། །འབད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག །མཁས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྔགས་མིན་ནམ། །ཐུབ་པའི་གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གཞིག་དཀའ་བ། །བླ་མའི་མན་ངག་མེ་ལོང་གིས། །སྒོ་འབྱེད་གཅིག་ཏུ་འབད་པར་མཛོད། །ཅི་ནས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར། །སེམས་མངའ་དེ་དག་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རྣམ་པར་གཡོ་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །བརྩེ་བའི་ཞགས་པས་སྲིད་རྩེ་དང་། །རྐང་གདུབ་ཚུན་ཆད་གཅིག་ཏུ་སྡོམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང་། །ཐེག་པའི་བཀའ་ལས་འདའ་མི་བྱེད། །རྟག་ཏུ་འབད་པ་ཆེ་ལྡན་ཀྱང་། །ནན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་དུབ་མི་འགྱུར། །འབད་མེད་ལུས་ཅན་དོན་ཀུན་ཀྱང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྐྱེས་བུ་དག །སྦྱངས་པ་ཐོབ་ཅིང་གདུལ་བྱ་སྨིན། །ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། །རྗེས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འགལ་མེད་
1-1-71b
བཞིན། །འཇིགས་མེད་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། །གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ལྡན་ཕྱིར། །གང་ལ་ངན་སོང་གསུམ་པོ་དག །བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་། །འཁོར་བར་གནས་པས་ངལ་མི་འགྱུར། །འགྲོ་བ་སྨིན་ཕྱིར་བདེ་བར་གཟིགས། །འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་འཁོར་བར་དུ། །དེ་སྲིད་ཉིད་ནས་བཟུང་ཏེ་ནི། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་མཁས་པ་དེས་གནས་བཞིན། །གང་ཞིག་རང་གཞན་ཆེ་བའི་སེམས། །མཆོག་ཏུ་གཅེས་སུ་བཟུང་བ་དེ། །སྙིགས་དུས་དམ་པ་ཉུང་བ་ཡི། །དུས་འདིར་དཀོན་མཆོག་མཚུངས་མེད་གྱུར། །མཁས་རྣམས་ཚིག་ཙམ་མི་སྤྱོད་པར། །བྱ་བའི་རྗེས་ལ་རྩོན་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ངག་ཙམ་གྱིས། །ཚིམ་པར་གྱུར་པས་ལེགས་བྱས་སོ། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས། །སྨྲས་པའང་མདོ་ཙམ་བྱས་པ་ཡིས། །ཐོས་ནས་དོན་ལ་བརྟག་པ་དང་། །བཤད་པས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པར་མཛོད། །སྔོ

 །རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་མཁྱེན་ནས། །ཐར་བའི་ལམ་ནི་འགྲོ་བའི་བླ་མས་བསྟན། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་པ། །སྟོན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །གང་དེའི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ལེགས་བསྟན་པ། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། །ཞི་བསིལ་བདེ་བ་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ། །ཆོས་མཆོག་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་དུ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་བདག་རྒྱུད་ཚིམ་བྱས་པས། །ཞིང་གི་དམ་པ་དག་པའི་ཟླ་འདྲ་བ། །ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་དགེ་འདུན་རིན་པོ་ཆེ། །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་དེ་དང་འདྲ་གཞན་མེད། །རིན་ཆེན་རྣམ་གསུམ་གྲགས་པའི་གདུགས་དཀར་པོ། །སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ལ། །ཡིད་ཆེས་དད་པས་སྟེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །བདེ་ནས་བདེ་བར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་
1-1-70a
འགྲོ། །འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང་། །ཀུན་དགའ་ར་དང་མཆོད་གནས་ཀྱི། །ལྗོན་ཤིང་ཆེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བསྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་མི་གྲོལ་གྱི། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་འདས་པ་དང་། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བདེ་བ། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་གྱུར་གང་། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ལྟ་བྱེད་པ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བསྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མཚུངས་མེད་སྟོན་པ་མཆོག་དེས་འགྲོ་བ་ཀུན། །བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བཞེས་པས་ན། །གཞལ་མེད་ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་གནས་ཐོབ་ཕྱིར། །བདག་ཀྱང་དེ་ཡི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །གང་ཞིག་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཡང་དང་ཡང་། །ཕ་དང་མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་ཚོགས་འདི་དག །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མནར་བ་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་མི་འགྱུར། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་གྱུར་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས། །ཕན་དང་བདེ་བའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱིས་ན། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་
1-1-70b
མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་གཞིར་གྱུར་པ་ཡི་རང་བྱུང་སེམས། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །མཚུངས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མི་སྤྱོད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ལ་སེམས་པའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།

总之，若有人对自己的生命，珍爱正法胜过生命，其一切事业都将如意成就，因为一切根本皆依赖于法。因此，神明和地上种姓殊胜者所供养且常应供养的福田，应当以布施、持戒和修行的果实最胜成就。
《治国论》中《考察忆念殊胜正法的方法》第十九章。
辨解脱品
前述一切善妙规范，通过实践而自身获得善果，还获得能引导其他众生的能力。今生如同如意宝般，能成就今世来世一切事业，获得世间圆满后，如同到达不灭之城。
对于寻求决定善法者，这也不能满足，而是佛法王国不衰的内在大安乐。从业和烦恼中解脱，获得离边无漏之乐，永不分离的最胜解脱，成为众生顶上庄严，出现殊胜喜悦的富足。有智慧者谁不思维？此中决定善妙的目标，努力成就者，不为智者所赞叹吗？
具佛陀教言印记的，极为甚深难以摧破的，以上师教授之镜，专一努力开启大门。凡是为求解脱而精进者，从法性中，以闻思等一切功德，不动摇而圆满具足。以慈悲之绳索，从有顶至脚镯，一切皆缚为一体，不违背菩萨发愿，以及大乘教言。
虽常具大精进，却不因精进而疲倦，无需努力众生一切利益，皆以任运成就方式安住。双运的人士，获得净修且成熟所化众生，如同大空性与随法无违一样。获得无畏忍辱，具大悲利他心，即使三恶趣如同劫火，住于轮回也不疲倦，为众生成熟而安乐观照。
只要世间轮回存在，从彼时起，如虚空住多久，智者也住多久。若人珍视自他殊胜心为最上，在圣者稀少的末法时代，成为无与伦比的珍宝。智者不仅言说，而随行持而精进，因此以简要言语满足为善作。
辩才天赐语者所说也只是简略而成，闻后审察其义，宣说以成办他人利益。
了知深奥因果缘起道理，解脱之道由众生上师所教，大仙人最胜皈依处，导师无有他人与其相等。彼所通达心中并善加宣说，具有八圣道支自性，寂静清凉安乐的大甘露云，无有他法与此最胜法相等。以法甘露满足自心相续，如净月般的最胜福田，功德之基珍宝僧伽，众中无有他者与其相似。
三宝著名白色伞盖，一切有寂善妙之源，以信心依止它们的人，从乐趋乐直至最高菩提。恐惧畏惧的人们，大多皈依山林、园林及寺庙的大树，那皈依非主要，依靠彼皈依，不能从一切苦解脱。若人皈依佛、法、僧，了知苦、苦集、苦永尽、圣八正道分安乐、涅槃，以智慧观四圣谛者，此皈依为主要，依靠此皈依，将从一切苦解脱。
无等最胜导师以慈悲心，摄受一切众生，为获无量最胜功德处，我也应学习彼之方式。从无始以来一次又一次，成为父母的众生群，无奈苦三苦所逼，有良心者谁能不生悲悯？为使充满虚空际的有情，安置于利益安乐处，若发无上菩提心，将超越功德海彼岸。
作为菩提之基的自生心，若最初即生起，其功德赞叹无穷尽，即使无等者也不能尽述。
《治国论》中《考察思惟佛法的方法》第十九章。
;


། །།
辨福德品
ཡབ་གཅིག་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱི་ས། །འདི་ནས་ཕ་རོལ་འབྲས་བུའི་ས། །འདིར་ནི་གང་ཞིག་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ངེས་པར་སྤྱོད། །དགེ་དང་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ལའང་། །འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་སོ་སོར་འབྱིན། །ལས་ཀྱི་ས་པར་སྐྱེས་བཞིན་དུ། །དགེ་བའི་ས་བོན་ཅིས་མི་གདབ། །དམ་པས་སྡིག་པ་ཆུང་ཡང་སྤོང་། །ངན་པ་རྣམས་ནི་ཆེ་ཡང་མིན། །མིག་ནི་རྡུལ་ཀྱང་འཛེམ་བྱེད་ལ། །ལག་པས་མེ་ལྕེར་རེག་པར་བྱེད། །ལུས་ནི་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་སྟེ། །དཔལ་དང་འབྱོར་པ་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གཏོང་ལ་མོས་པར་བྱ། །བསགས་ཤིང་མི་སྤྱད་པ་ཡི་ནོར། །སུ་ཡི་ཡིན་པ་གཏོལ་མེད་ལ། །བཏང་ན་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲངས། །ནོར་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡི། །གཏེར་ཆེན་དག་ཏུ་བསྐྱིལ་འདོད་ན། །བསགས་ཤིང་འཇུངས་པར་མི་བྱ་བར། །གཏོང་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཡང་ཕན་པ་ཆུང་། །གཏོང་བ་ཆུང་ཡང་
1-1-71a
འབྲས་བུ་ཆེ། །བྱིན་ན་འཕེལ་བའི་སྒོ་ཡིན་ཀྱང་། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟད་པར་དོགས། །གང་ལ་བྱིས་པ་མངོན་ཆགས་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་ཆགས་མི་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་བཀྲ་བ་ལྟར། །ལུས་འདི་རྟག་ཏུ་བལྟ་བར་གྱིས། །གང་ལ་འཇུངས་པ་རྣམ་ཆགས་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་ཆགས་མི་འགྱུར། །སྦྲང་མས་བསགས་པའི་སྦྲང་རྩི་བཞིན། །ནོར་འདི་རྟག་ཏུ་བལྟ་བར་གྱིས། །མི་བདག་བཟང་པོ་པདྨའི་ཚལ་ལྟ་བུ། །གཏོང་བའི་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པ་ན། །ས་གཞིའི་སྐྱེ་བོ་མེ་ཏོག་ཟས་ཅན་རྣམས། །དགའ་བའི་གར་གྱིས་འདུ་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཚེ་དང་འབྱོར་པ་སྙན་པར་གྲགས་པ་དང་། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ། །གཏོང་བའི་ཐབས་མཆོག་གཅིག་གིས་འགྲུབ་ནུས་ཀྱང་། །བློ་ངན་རྫས་ལ་ཆགས་པས་མི་ནུས་སོ། །ངང་གིས་གཡོ་ཞིང་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་ལ། །དམ་དུ་བཟུང་ཡང་ནམ་ཞིག་འདོར་ངེས་པའི། །ལོངས་སྤྱོད་ཆུ་ཡི་ལྦུ་བ་ལྟ་བུ་ལ། །སྙིང་པོ་ལེན་ཕྱིར་གཏོང་བར་ཅིས་མི་འབད། །སྦྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་ཡིན་ཏེ། །སྦྱིན་པས་ངན་འགྲོ་ལྡོག་པར་བྱེད། །སྦྱིན་པ་མཐོ་རིས་སྐས་ཡིན་ཏེ། །སྦྱིན་པ་ཞི་བྱེད་དགེ་བའོ།

辨福德品
父亲此处即业地，此处彼岸为果地，此处所作之一切，必定他处将受用。善恶业虽然微小，果报却各自广大，既已生于业之地，为何不播善种子？圣者即使小罪亦舍弃，恶人即使大罪也行之，眼睛会避微尘，手却会触摸火焰。
身体如水中泡沫，权势财富如秋云飘动，了知轮回圆满不可靠的本性后，应当倾心布施。积聚而不享用的财富，归属不明难以定夺，若能布施则会有广大果报，追随自己到另一世界。若想将财富积蓄于不失的大宝藏中，不应积聚吝啬，而应布施并随喜。
受用虽大利益小，布施虽小果实大，施予是增长之门，愚者却担心会耗尽。愚童贪着之物，智者不会执着，如国王华丽车驾，应当常常如此观身。吝啬者所贪恋之物，智者不会执着，如蜂蜜为蜜蜂所聚集，应当常常如此观财。
善良的君主如莲池，布施芬芳弥漫各方，大地上如蜂采蜜的人们，以欢喜舞蹈聚集而来。寿命、财富、美誉，以及今世来世广大安乐，虽然都能以布施这一殊胜方便成就，然而愚者因执着财物而无法做到。
本性变化无实质，即使紧握终将舍弃，受用如水中泡沫，为取精华何不努力布施？布施是世间装饰，布施能遮止恶趣，布施是生天阶梯，布施是安息的善行。


 །མི་ཟད་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་འདོད་ན། །གཏོང་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། །དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ལྟ་ཞོག་གི། ཚེ་འདིར་ཕན་པ་མ་མཐོང་ངམ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་བཀོལ་ནས། །ནོར་གསོག་པ་
1-1-71b
ཡིས་ཚེ་གཏུགས་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །རྒས་ནས་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །རྨད་བྱུང་འབྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་ཞིང་། །ན་ཆུང་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བ་ཡི། །མི་ཡི་བདག་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉམས་དགའ་བ། །མིག་འཕྲུལ་ལྟད་མོས་བྱིས་པ་སླུ་དང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་ནོར་ལ་མ་ཆགས་པར། །མཆོད་དང་སྦྱིན་པ་ཅི་ནུས་བྱ། །མགོན་མེད་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི། །མི་འཇིགས་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ལྡོང་བ་ལྟ་བུ་ལ། །ཤེས་རབ་མིག་ནི་རྣམ་འབྱེད་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲི་མེད་པ། །ས་བདག་རྣམས་ཀྱིས་བསྩལ་བར་བྱ། །རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་འདིར། །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་རྣམས་ལ། །རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས། །བདོག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་བསལ་ནས། །བདེ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དུ། །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མཐར་ཀླས་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །དུས་སུ་གསོ་སྦྱོང་ལེན་པའམ། །རྒྱུན་གྱི་ཁྲིམས་དང་གང་ལྡན་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་མཐོ་རིས་སུ། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་སྲིད་ཡང་དག་བྱེད། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རྣམས། །ས་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་ལྟར། །སྲིད་དང་ཞི་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས། །ངག་རྣམས་སྲུང་ཞིང་ཡིད་ནི་ལེགས་བསྡམས་ཏེ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་སྤྱད་མི་བྱ། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་
1-1-72a
འདི་ནི་རྣམ་སྦྱང་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ཚུལ་ལ་གནས། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཕན་དང་བདེ་བའི་ཐབས། །དབང་ཕྱུག་ཆེ་ལྡན་མི་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བགྱིད། །སྦྲུལ་གདུག་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས། །ངང་ཚུལ་ངན་པའི་མི་སྲུན་པ། །སྙིགས་མའི་སྐྱེ་བོའི་ཁྲོད་ན་མང་། །དེ་ཀུན་སུ་ཡིས་གཞོམ་པར་ནུས། །རང་གི་ཁྲོ་བ་གཅིག་སྤངས་ན། །དགྲ་རྣམས་མཐའ་དག་ཆོམས་དང་མཚུངས། །དཀའ་ཐུབ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ནི། །བཟོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྔགས། །ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ་ནས་སུ། །རང་དབང་མེད་པར་འཚེ་བྱེད་ལ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྣམས། །ཅུང་ཟད་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

 །མི་ཟད་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་འདོད་ན། །གཏོང་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། །དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ལྟ་ཞོག་གི། ཚེ་འདིར་ཕན་པ་མ་མཐོང་ངམ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་བཀོལ་ནས། །ནོར་གསོག་པ་
1-1-71b
ཡིས་ཚེ་གཏུགས་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །རྒས་ནས་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །རྨད་བྱུང་འབྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་ཞིང་། །ན་ཆུང་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བ་ཡི། །མི་ཡི་བདག་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉམས་དགའ་བ། །མིག་འཕྲུལ་ལྟད་མོས་བྱིས་པ་སླུ་དང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་ནོར་ལ་མ་ཆགས་པར། །མཆོད་དང་སྦྱིན་པ་ཅི་ནུས་བྱ། །མགོན་མེད་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི། །མི་འཇིགས་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ལྡོང་བ་ལྟ་བུ་ལ། །ཤེས་རབ་མིག་ནི་རྣམ་འབྱེད་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲི་མེད་པ། །ས་བདག་རྣམས་ཀྱིས་བསྩལ་བར་བྱ། །རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་འདིར། །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་རྣམས་ལ། །རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས། །བདོག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་བསལ་ནས། །བདེ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དུ། །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མཐར་ཀླས་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །དུས་སུ་གསོ་སྦྱོང་ལེན་པའམ། །རྒྱུན་གྱི་ཁྲིམས་དང་གང་ལྡན་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་མཐོ་རིས་སུ། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་སྲིད་ཡང་དག་བྱེད། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རྣམས། །ས་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་ལྟར། །སྲིད་དང་ཞི་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས། །ངག་རྣམས་སྲུང་ཞིང་ཡིད་ནི་ལེགས་བསྡམས་ཏེ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་སྤྱད་མི་བྱ། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་
1-1-72a
འདི་ནི་རྣམ་སྦྱང་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ཚུལ་ལ་གནས། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཕན་དང་བདེ་བའི་ཐབས། །དབང་ཕྱུག་ཆེ་ལྡན་མི་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བགྱིད། །སྦྲུལ་གདུག་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས། །ངང་ཚུལ་ངན་པའི་མི་སྲུན་པ། །སྙིགས་མའི་སྐྱེ་བོའི་ཁྲོད་ན་མང་། །དེ་ཀུན་སུ་ཡིས་གཞོམ་པར་ནུས། །རང་གི་ཁྲོ་བ་གཅིག་སྤངས་ན། །དགྲ་རྣམས་མཐའ་དག་ཆོམས་དང་མཚུངས། །དཀའ་ཐུབ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ནི། །བཟོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྔགས། །ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ་ནས་སུ། །རང་དབང་མེད་པར་འཚེ་བྱེད་ལ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྣམས། །ཅུང་ཟད་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是对文本的简体中文直译：
如果想获得无尽财富，应当大力培养乐于布施的心。且不说它的果报，在今生难道没有看到好处吗？愚人们役使自己的身体，耗尽一生积累财富，只会获得痛苦，老了之后又能用欲望做什么呢？极其绚丽美妙的财富，与年轻人群一起游戏，人王所享受的令人愉悦的境界，就像幻术表演欺骗孩童一样。因此，不要执著于财富，尽力供养和布施。对于无依无靠的众生，应当布施无畏的庇护，对于如盲人般的世人，为了分辨智慧之眼，国王们应当施予无垢的法布施。对于因愚痴而在轮回中无能为力感受痛苦的众生，应当想着："如何用自己的身体、财富等所有拥有的物品，消除他们一切痛苦，使他们获得安乐？"应当生起对十方时际无量众生的大士意识。按时受持斋戒，或常守戒律的国王，将在天界享受天人王位。如同动静万物依赖大地而存在，世间与出世间的一切功德，都依靠戒律而存在。守护言语，善加约束心意，身体不造作不善之业，若能清净这三业道，将能获得圣者所说的道路。自身安住于十善之法，也引导眷属众生安住其中，具大威德的国王们应以各种方式施行利益与安乐之方便。如同毒蛇一般本性恶劣的难以调伏者，在末法时代的众生中很多，谁能降伏他们呢？若能舍弃自己的一个嗔恨，就等同于战胜了所有的敌人。在所有苦行中，忍辱被誉为最殊胜的。被嗔恨的缘由所驱使，无法自控地伤害他人，而那些了解事物本质的人，则不会生起丝毫嗔恨。


 །གསེར་གྱི་མདོག་ལྟར་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ལུས། །པདྨ་གཞོན་ནུའི་ངང་ཚུལ་འཛིན་པ་ཡིས། །ལྟར་བཅས་འཇིག་རྟེན་མིག་གི་རྒྱན་གྱུར་པའི། །མཚུངས་མེད་ལུས་མཆོག་བཟོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སུ། །དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་གྱུར་ཅིང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་བློ་ཡིས་བཟོད་གྱུར་པ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་མ་ལུས། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པས་བསྒྲུབས་བྱས་ན། །མི་འགྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཡང་དག་གནས་
1-1-72b
ལ་སྤྲོ་བའི་བློ། །མེ་ལྕེ་བཞིན་དུ་མཆེད་གྱུར་ན། །བགྱི་བར་དཀའ་བའི་དངོས་རྣམས་ཀྱང་། །བུད་ཤིང་བཞིན་དུ་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །དབང་ཕྱུག་དམ་པས་དབང་བགྱིད་རྣམས། །མཐུ་དང་རྩལ་ནི་མི་དམན་པས། །ཕྱིན་དྲུག་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི། །མཁའ་དང་མཚོ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བྱ། །དགྱེས་པའི་མིག་ཟུར་གྱིས་བལྟས་པའང་། །དབུལ་བའི་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་ན། །དབང་ཕྱུག་དམ་པ་མིན་ཞེས་བཤད། །དེས་ན་ལག་རྗེས་ཆེ་བར་བྱ། །ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་ལེན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་ཡི། །ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་མེད་ཕྱིར། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་འབད་ནས་སུ། །རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་གཟུང་བར་བྱ། །རང་གི་བགྱི་བར་ཀུན་ཀྱང་འདྲ། །གཞན་ལ་བགྱིད་དུ་གཞུག་པ་ལ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་དབང་ཆེ་བས། །རླབས་ཆེན་དགེ་བའི་སྲོལ་འཛུགས་བྱ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མི། །ཆུ་བོའི་རླབས་ཀྱིས་ཁྱེར་བ་བཞིན། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་ཚོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས། །རང་དབང་བདེ་བ་ནམ་ཡང་དཀའ། །ངལ་བ་བརྒྱ་ཡིས་གཙེས་པ་ཡིས། །ལུས་དུབ་པ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བྱེད་པོ་སེམས་ནི་དུལ་བ་ན། །ཐར་བ་གམ་ན་གནས་དང་མཚུངས། །ཡིད་ནི་དུལ་བར་མ་གྱུར་ན། །ངུར་སྨྲིག་མཛེས་པའི་བླ་གོས་དང་། །ཚངས་སྐུད་ཀུ་ཤའི་ཆུན་པོ་ཡིས། །
1-1-73a
རྟོག་ངན་ཇི་ལྟར་ཞི་བར་ནུས། །དམ་པ་གྲོང་ན་གནས་ཀྱང་དུལ། །མི་སྲུན་དགོན་པར་གནས་ཀྱང་གྱོང་། །གྲོང་གི་རྟ་མཆོག་དུལ་བ་དང་། །ནགས་ཀྱི་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བ་བཞིན། །སེམས་ནི་གློག་དང་སྤྲིན་དང་རླུང་དང་མཚུངས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡི་ནི་རླབས་དང་འདྲ། །སྒྱུ་ཅན་འདོད་རྒུར་ཡུལ་ལ་མངོན་དགའ་བ། །གཡོ་ཞིང་འཕྱན་པ་ངེས་པར་གདུལ་བར་བྱ། །སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་ན། །དྭང་པའི་མཚོ་ལ་ཟླ་སྐར་ཇི་བཞིན་དུ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སོགས་ཡོན་ཏན་ནི། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པ་མང་པོ་འཆར་བར་འགྱུར། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་། །རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་ངོམས་པ་མེད་འཐུང་བས། །མང་དུ་ཐོས་པའི་ལུས་སྟོབས་རབ་རྒྱས་ཏེ། །སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་མཚན་གྱི་ཅོད་པན་འཛིན། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རིགས་པ་བཞིས་དཔྱད་པས། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་འོད། །བློ་ངན་མུན་པའི་འཐིབ་པོ་སེལ་བྱེད་པ། །ཡིད་ལ་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་འཆར། །ཡང་དག་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་མཉམ་བཞག་པས། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ཡི། །རྨད་བྱུང་ཤེས་རབ་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཀུན་གྱི། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་མངོན་དུ་གཟིགས་པར་འགྱུར། །མདུན་ན་དཔལ་གནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །གནག་རྗེས་ཆུ་བཞིན་མྱུར་དུ་བསྐམས་བྱས་ཏེ། །ཡང་
1-1-73b
དག་ཐར་བ་མཆོག་གི་གནས་སུ་འགྲོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་བུར་མཐོང་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བྱེད་པ། །འཆི་བདག་རྒྱལ་པོས་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་བསྟན་པའི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་སུ་དག་རྣམ་བསྒོམ་པ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གང་ཞིག་མཆིས་པ་ཡི། །འཇིགས་པ་ཀུན་གྱིས་དེ་ལ་འཇིགས་མི་ནུས། །ཕུང་པོ་འདི་དག་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །

这是对文本的简体中文直译：
金色般悦目的身体，具有年轻莲花的风韵，成为有情世界眼中的装饰，这无比殊胜的身体由忍辱成就。忍受一切痛苦而无畏惧，成就大义毫不退缩，以智慧容忍甚深法性，如狮子般无所畏惧地行走。世间与出世间的一切圆满之相，若由精进之人去成就，没有什么不能成就的。若对真实境界的欢喜之心，如火焰般炽盛，即使是难以做到的事情，也会如柴薪一般成为助缘。由殊胜尊贵者所统治的人们，以不下劣的力量与才能，应当如同虚空和海洋般广大地修习六度四摄。若以欢喜的目光注视他人，却未能断除他人贫穷的苦难，则不能称为尊贵的统治者。因此应当创造伟大的业绩。书写经文、供养、布施，听闻、阅读、接受，讲解、诵读，思惟和修习，这十种法行，能积累无量福德，国王们应当努力，护持佛陀的正法。自己应做的事皆相同，而在引导他人行善方面，国王们拥有更大的权力，应当建立宏大的善法传统。心散乱的人，如同被河流波浪冲走，被烦恼与痛苦的群集所扰乱，很难获得自主与快乐。被百种疲劳所苦，身体疲惫有何益处？当能造作的心被调服时，解脱就如在手边一般。若心未被调伏，即使身着美丽的僧袍，佩戴梵线和吉祥草束，又如何能平息邪念？圣者即使住在城中也能调伏自心，而凶暴者即使住在空旷处也依然粗暴，如同城市中驯服的良马，与森林中愤怒的野兽一样。心如闪电、云彩、风一般，又如大海的波浪，狡诈喜好所欲境界的对象，游移不定，必须要加以调伏。当心变得柔顺时，如同清澈湖面上的月亮和星星，五种神通等功德，会纷纷显现出来。深广的大乘典籍，作为耳中甘露无厌地饮用，广博闻法的身体力量得以增长，戴上狮子王的冠冕。对所闻之义通过四种理智加以观察，由思维产生的智慧明灯之光，能驱散愚痴的浓黑暗，如同阳光在心中升起。对真实义专一等持，止观双运的奇妙智慧眼，能现见一切法的法性真谛。在前面有荣耀的居士们，也能以智慧之力迅速干涸轮回大海，如同水中牛迹一般，迅速前往正确解脱的殊胜处所。如同见到水泡，如同见到海市蜃楼，同样观察世间的人，不会被死亡之王所见到。通过甚深智慧极善宣说的圣谛，无论何人若能修习，此世间一切恐惧，都无法令其畏惧。这些蕴聚如同幻化的城市。


ཕུང་པོ་འདི་དག་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་སྤྲིན་གྱི་འདུ་འགོད་འདྲ། །སྐྱེ་ཞིང་འཕོ་མེད་རློམ་པ་མེད་མཐོང་བ། །བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་འདི་ཤེས་ཤིང་། །གང་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པའི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་ཡོངས་སུ་ཤེས། །སྣང་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས། །རང་བྱུང་འོད་གསལ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གང་གིས་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཚང་རྒྱ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་དཀོན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག །དེང་སང་ཉི་མ་བཞིན་དུ་འབར། །མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུར་བདེ་མྱུར་དུ། །གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་མཆོག་ལ། །བློ་ལྡན་མི་ཡི་བདག་པོ་གང་། །བསྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་བྱས་ན། །རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་
1-1-74a
ཏི་བཞིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ། །ཅི་བདེ་བར་ནི་རོལ་བཞིན་དུ། །ཟུང་འཇུག་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་འཐོབ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།

这是对文本的简体中文直译：
这些蕴聚如同幻化的城市，烦恼也似云朵的聚散，见到无生无迁无执著，将战胜四魔的战场。如梦如幻如水中月般，了知这一切显现的世俗谛，并且完全了知无有任何执取、如虚空般的胜义谛。显现与空性无二，二谛不可分离平等性的境界，自生光明清净的菩提心，谁能证悟它，谁就能成就无上菩提。在这个世间，佛陀的出现非常稀有，密咒金刚乘的果，今日如同太阳般炽盛。如幻术般快乐迅速，能解脱的殊胜道路，若有智慧的人王，在善劫中依止此道，如同因陀罗菩提王，尽情享受五种欲妙，同时获得双运殊胜果。《治国论》地主庄严中，福德事业考察品第二十。


། །།
辨如道及王道论功德品
གང་ཞིག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །ལུགས་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །ས་ཡི་སྟེང་ན་ཉི་མ་བཞིན། །ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་ལེགས་པར་འགྱུར། །སྙིགས་དུས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་། །ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བར་དཀའ། །གལ་ཏེ་བྱུང་ན་དེ་གཅིག་པུས། །ས་རྣམས་མཐའ་དག་དབང་དུ་འགྱུར། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཕལ་ཆེར་ཚང་གྱུར་ཀྱང་། །དཔལ་དང་འབྱོར་པ་སྙན་གྲགས་སྒྲ། །དབྱར་གྱི་རྔ་བཞིན་ཅིས་མི་སྒྲོགས། །ཚུལ་བཞིན་ལུགས་ལ་གནས་པ་ཡི། །མི་བདག་གང་དུ་བྱུང་བ་དེར། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་ནོར་བུ་བཞིན། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་སྡུད། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཡི་སྲས། །མི་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྗེར་གྱུར་པ། །འབངས་ཀྱི་ཕ་དང་སྐྱེ་དགུའི་གཉེན། །རིས་མེད་འགྲོ་བའི་མཆོད་སྡོང་ཡིན། །རིན་ཆེན་རི་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་བོའི་དབུས་ན་ཡོན་ཏན་གྱིས། །མངོན་པར་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ། །ཕྱོགས་དུས་གང་དུ་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་བྱེད་ལ། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་འཁུམ་འགྱུར། །ཆེད་དུ་འབད་པ་
1-1-74b
མེད་པར་ཡང་། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ལ་ངག་གིས་ཕན། །ཐོས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་དཔེར་བྱེད་ན། །མཐོང་ན་དགའ་བས་ཅིས་མི་བལྟ། །གཞན་གྱིས་ལྟ་ཞིང་རྗེད་བྱེད་ལ། །འབངས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ཅི་ཞིག་མཚར། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་དགར་འགྱུར་ལ། །ཕྲག་དོག་ཅན་ནི་འཁུ་ན་ཡང་། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིས། །བསྡིགས་པ་མེད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་སྲས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་། །ཀུན་གྱིས་དགྱེས་ཤིང་མཐུ་བསྩལ་བས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་སྟོབས་དང་ཤུགས། །ལོ་རེ་བཞིན་ཡང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ། །མེ་ཏོག་སྨན་དང་འབྲུ་ལ་སོགས། །འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པའི་འཛིན་མ་བཞིན། །ས་སྐྱོང་དེ་ཡི་མངའ་རིས་སུ། །དགེ་མཚན་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་། །དཔའ་མཛངས་མཛེས་པའི་མི་རྣམས་དང་། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བཅས། །བདེ་དང་སྐྱིད་པ་ངོ་མཚར་དཔལ། །འགྲན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ། །བསྡུས་པ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྐྱེ་བོའི་འདུ་བ་སྤྲིན་བཞིན་རྒྱས། །ས་གཞི་སྐྱོང་འདི་ཡུན་རིང་དུ། །འཚོ་བར་གྱུར་ཅེས་ཀུན་གྱིས་སྨོན། །སྙན་གྲགས་དྲི་མེད་བཻཌཱུརྱ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཁོར་ཡུག་དང་། །རི་ཡི་དབང་པོའི་རྩེ་མོར་ཡང་། །ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་རྣ་རྒྱན་འགྱུར། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་བདག་དང་གཞན། །བསོད་ནམས་གནས་ལ་མངོན་སྦྱོར་བས། །ཆུ་དང་རིན་ཆེན་མི་ཟད་པའི། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་འགེངས། །བསོད་ནམས་མཐུ་
1-1-75a
ཡིས་འདོད་པའི་དོན། །འབད་པ་མེད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ། །ཡུལ་འཁོར་རྟག་ཏུ་སྐྱིད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་བདེ། །ལེགས་པའི་བློ་དང་མངའ་ཐང་དཔལ། །བསོད་ནམས་མཐུ་ཡིས་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་། །ཚུལ་དེའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱང་། །གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་བྱེད། །ཉི་མ་འཆར་དང་ཆུ་ཀླུང་རྒྱུན། །བསྐལ་པའི་མེ་དང་རླུང་གི་ཤུགས། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་གཟི་བྱིན་རྣམས། །སུས་ཀྱང་དགག་ཏུ་མེད་པར་འབྱུང་། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན། །འཕེལ་ཞིང་ནུབ་པ་མེད་པ་དང་། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་འདི། །ལུགས་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་མང་པོའི། །ལེགས་བཤད་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་འདུས་པ། །མི་བདག་ཀླུ་དབང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། །རྟེན་གནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆེ་འདི་རྨད། །བླང་དོར་བྱ་བར་ཚད་མེད་ཀྱང་། །ཁ་ཅིག་དངོས་སུ་བསྟན་པས་གསལ། །འགའ་ཞིག་ཤུགས་ལས་རྟོགས་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་དག་འདི་ཡིས་མཚོན་ནས་ཤེས། །གང་ཞིག་འདི་ལས་ཚིགས་བཅད་གཅིག །ཤེས་ཤིང་ལག་ཏུ་བླང་ན་ཡང་། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པའི་སྨན་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ལང་ཚོ་གསར་དུ་འཆར། །རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་། །གྲོང་དང་ཁྱིམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཚུན། །ཆོས་ལུགས་འདི་ལ་ལེགས་སྤྱད་ན། །ས་ལ་དབང་བ་བཞིན་དུ་མཛེས། །

这是对文本的简体中文直译：
辨如道及王道论功德品
凡是如前所说的，安住于此规范的诸王，如同地面上的太阳，美好地成为一切人的庄严。末法时代具备这些功德，的国王很难出现。如果出现了，仅此一人，便可统领所有国土。如前所述，虽然大多功德都具足，威严与财富名声之音，为何不如夏日雷鼓般轰响？如法遵循规范而住的，国王无论出现何处，如同转轮王和如意宝，会聚集众多的功德。有法国王天子，成为所有人的主宰，臣民之父众生之亲，无偏众生的崇拜支柱。如同宝藏山王，在众人中以功德，高高超胜的国王，无论出现何时何方，上等人会祈望而下等人也会畏惧收敛。即使未特意努力，也能以言语利益一切方向。听闻也称赞效仿，见到岂不欢喜而观看？被他人观看敬重，被臣民依止有何奇怪？善缘之人欢喜，嫉妒之人怨恨，但因其功德之大，无需威胁即能降伏。诸佛菩萨护世者，皆欢喜赐予力量，所以此国王的力量，逐年广大增长。如同生长花草药物谷物等，滋养生育的大地般，此护地者的疆域内，生起众多吉祥相兆。勇智美丽的人们，以及悦意的享用，安乐、幸福和奇妙的繁荣，如同竞赛般相互增长。无所吝惜的财富，和如云聚集的民众繁盛。人们皆祈愿："愿这位地主，长久存活。"无垢的美名如琉璃，大海环绕四周，乃至山王巅顶，也成为方位女神之耳饰。每日使自己与他人，投入于福德之处，如同水和宝藏无尽的，大海一般充盈。以福德之力所愿求的，无需努力自然成就。国土恒时安乐，来世也得安乐。善妙的智慧与权势荣耀，以福德之力大大增长，通过这种方式，福德也得以层层递增。太阳升起、河流流动，劫末之火与风之势，具法国王的威光，无人能阻挡而生起。法政二者的善聚，增长而不衰退，由乐至乐而行，这是依循规范的功德。众多王道论典的，善说江河汇聚，人主龙王众的，所依大海极为奇妙。虽取舍之事无量，有些经明确宣说而清晰，另些则通过暗示而了解，其余则借此而知晓。任何人若从此论中，了解并实践一偈颂，如同服用精华药般，功德青春重新焕发。即使未生于王族，乃至村落和家庭的领袖，若能善行此法道，也会如统治大地般庄严。


ཆོས་ལུགས་འདི་ལ་ལེགས་སྤྱད་ན། །ས་ལ་དབང་བ་བཞིན་དུ་མཛེས། །གཅིག་པུར་
1-1-75b
གྲོགས་མེད་གནས་པས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་བཞིན་རང་བསྲུངས་ནས། །སེམས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །ནམ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གཞུང་འདི་སུས་བསླབས་པ། །རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །ངེས་པར་དབང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །སྲས་དང་བཅས་པའི་བཀའ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གང་། །ས་སྟེང་འདིར་ནི་རྒྱན་གྱུར་པ། །རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་བཀས་བསྐུལ་ལྟར། །ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་བདག་གིས་བཤད། །ཐོས་ན་དགའ་སྐྱེད་ལྷ་ཡི་རྔ། །བསམས་ན་དོན་བཟང་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །གོམས་ན་དཔལ་འཕེལ་ལྷའི་ནོར་བུ། །མི་ཡི་ལྷ་རྣམས་རྒྱན་གྱི་མཆོག །རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དཔལ་གྱིས་མངོན་མཐོ་ཞིང་། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པར། །ཡང་དག་འབྲས་བུ་འདིས་ཐོབ་བྱེད། །གང་ཞིག་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་འཐབ་པའི་ཚེ། །ལྷ་ཡི་རྔ་བོ་ཆེ་ཡི་སྒྲ་བཞིན་དུ། །གཞུང་འདིས་ཡ་རབས་རྣམས་ནི་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་རབས་ཞུམ་པར་བྱེད། །འཆི་བ་སློང་བར་བྱེད་པ་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །ཁོང་དུ་འཐུང་བ་ལྷ་ལས་གཞན་པ་སུ། །དེ་བཞིན་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་གང་ཟག་གིས། །ཚུལ་
1-1-76a
འདི་ལེན་གྱུར་སྐལ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་། །ལྷ་རྫས་ནོར་བུས་གང་གི་ལུས་བརྒྱན་པ། །དེ་ལ་དཔལ་རྣམས་སྤྲིན་བཞིན་འདུ་བ་ལྟར། །གང་ཞིག་འདི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ངེས་པར་འདུ། །དེ་ཕྱིར་རྟ་དང་གླང་པོ་རིན་ཆེན་ཚོགས། །བརྒྱ་སྟོང་ཚར་དུ་དངར་བའི་བཀོད་པས་ཀྱང་། །མི་མཚོན་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ལེགས་བཤད་སྐྱེས། །རྒྱལ་སྲས་ཁྱེད་ལ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འབུལ། །ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་ཐུགས་བརྩེར་ལྡན་པ་ཡི། །མི་མཆོག་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་ཚོགས་ལ་ལེགས་བཤད་འདིའི། །བདུད་རྩིའི་བགོ་བཤའ་དག་ཀྱང་འགྱེད་པར་མཛོད། །ཁྱེད་དང་ད་ལྟར་བཞུགས་དང་མ་འོངས་པའི། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་དང་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས། །གང་གིས་གཞུང་འདི་མཐོང་ཐོས་སེམས་རྣམས་ལ། །འདིར་བཤད་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱིས་འབྱོར་གྱུར་ཅིག །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ལུགས་ལ་གནས་པ་དང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཉེར་གཅིག་པའོ།

这是对文本的简体中文直译：
若能善行此法道，也会如统治大地般庄严。即使独处无友伴，也能如王法自护持，心中善养育众生，终有一日将成为法王。因此谁若学习此论，即使不是种姓之王，也必定能掌握功德之王的王权。护持一切含天世间，常常守护的法王世尊及其子众的教诲，这部王道论典成为地上庄严，依照圣王子的劝请，我为利益一切而阐述。听闻能生欢喜如天鼓，思维有妙义如甘露，修习增长祥瑞如天宝，人中之天的最胜装饰。掌管王权的诸位，以世间荣耀而高贵，不退失于正法道路，以此获得真实果报。如同天与非天交战时，天界大鼓之声一样，此论赞扬有德之人，仅仅听闻便使下劣者畏缩。能延缓死亡的甘露精华，除天人外谁能饮用？同样，福报好的人能接受此道，福报差的人则舍弃。以天宝饰身者，祥瑞如云般聚集，若有人实践此义，法政诸善必定汇聚。因此，虽有百千匹马、大象、珍宝，排列成行的陈设，也无法比喻无价的善说礼物，以虔诚之心献给您王子。愿利益众生、具有慈悲心的，最胜年轻的您，将来对有法国王众，也能分享此善说甘露。愿您与现在及未来的，王族及其他民众，凡见闻思维此论者，都能获得此中所说的一切功德。《治国论》地主庄严中，安住规范及王道论之功德考察品第二十一。


། །།རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་བསྡུས་པའི་ཕྲེང་བ་འདི། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མགུལ་དུ་ཐོགས་བྱས་ནས། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་བཀླགས་ཤིང་བསམ་པར་བྱ། །སྙིགས་
1-1-76b
མའི་མུན་པ་ཆེས་ཆེར་བདོ་ན་ཡང་། །ལྷག་བསམ་ཟླ་བའི་འོད་བཟང་ཉམས་མི་འགྱུར། །བསྐུལ་དང་རྩོམ་པའི་བསམ་སྦྱོར་འདི་ཉིད་ཀྱང་། །དུས་སུ་བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་ཕན་གྱུར་ཅིག །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་རྣམ་པར་འཕེལ། །དེ་མཐུས་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དཔལ་འཕེལ་ཞིང་། །དེ་ཡིས་མཁའ་ཁྱབ་སྐྱེ་རྒུའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། །ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་ཤོག །ལེགས་སྨོན་བསོད་ནམས་དུས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །བྱིས་པའི་དུས་ནས་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་སད། །མི་ཡི་རྗེ་བོར་ལྷ་ཡིས་ལེགས་བཀོད་ཁྱོད། །འཚོ་གཞེས་བཞེད་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །དམར་སེར་ཉི་མ་འཆར་ཁའི་ལང་ཚོ་ཅན། །རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར་ཁྱེད་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་རིགས་འདུལ་བའི་མགོན་དུ་ལུང་བསྟན་བཞིན། །གཞུང་འདི་འཛིན་ལ་བློ་གྲོས་དཔལ་སྩོལ་ཅིག །ཟླ་གཞོན་བྱེ་བའི་མཛེས་པ་ཟིལ་གནོན་པ། །མིག་མི་འཛུམ་པ་སྙིང་རྗེའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད། །གཏམ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩེ་བའི་འོད་བཟང་བཅས། །སྐྱེ་དགུའི་ཡིད་ལ་བདེ་བླག་འཇུག་གྱུར་ཅིག །གནམ་སྔོན་ཞུན་མར་འཁྱིལ་འདྲ་བཟོད་དཀའི་སྐུ། །བདུད་སྡེ་མཐར་བྱེད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན། །འདི་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་སྤོབས་པ་དང་། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིག །གསེར་ཞུན་མདངས་འདྲ་དཔལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཅན། །ས་ཡི་སྙིང་པོར་རབ་གྲགས་
1-1-77a
མགོན་པོ་དེས། །གཞུང་འདི་གང་དུ་དར་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །དཔལ་དང་འབྱོར་བའི་གཏེར་ཆེན་རྒྱས་པར་མཛོད། །སྲས་བཅས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །ཚུལ་འདི་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འཛིན་པ་རྣམས། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །ཆོས་མཐུན་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་གང་ཞིག་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐུ་འཁྲུངས་པ། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་མ་སྦས་པར་གསལ་ཞིང་། ཡ་རབས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བ། དམ་པའི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་མི་ལྡོག་པའི་འདུན་བརྩོན་དང་། མཁྱེན་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རས་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པ། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་མཆོག་ཏུ་དཀར་བ་སོགས་བསྔགས་འོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛེས་ཤིང་། དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིགས་མེད་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བ། མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེ་ས་སྐྱོང་བླ་མ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་རིན་ཆེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ལྷ་རྫས་བཟང་པོའི་གནང་སྐྱེས་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དོན་འདུས་ལ། ཡིག་ཚོགས་མང་བ་ལ་མི་འཛེམ་པར་མཆོག་དམན་སུས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོ་སླ་བ་ཞིག་བྲིས་ན་སྙིགས་དུས་
1-1-77b
ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་གསོས་སུ་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་སྤར་དུ་བཀོད་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་གྱིས་བསྐུལ་མ་ནན་ཏན་མཛད་པ་ལས། མདོ་རྒྱུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་མིག་ཐོབ་པས། ལེགས་པར་བཤད་པ་ཀུན་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་དགེ་བ་ཅན། བསྟན་འགྲོའི་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་མི་དམན་ཞིང་། ལྷག་པའི་ལྷ་ཡི་ཞབས་པད་གུས་པའི་གཙུག་གིས་ལེན་པ་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའམ། འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བས། །འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་དང་། ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ། མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསྟན་པའི་མདོ། ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྔ་སྒྲའི་ཚིགས་བཅད་སོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དུ་མ་དང་།

这是对文本的简体中文直译：
诸佛及菩萨贤者们，珍贵善说集成的此串珠，应悬挂于王族们颈间，每日诵读并思维。即使末法黑暗极为深重，善愿明月的美好光芒不会衰减。愿此劝请与撰著的发心与行动，于当代利益教法与众生。愿具法国王的王权兴盛，以其力量增长教法与众生的祥瑞，并且因此使遍满虚空的一切众生，获得法王佛陀的王位。愿善妙祈愿的福德及时成熟，从童年时期就苏醒善良的习气，被天神善加安立为人主的您，祝愿您长寿并成就一切所愿。具有红黄色朝阳般青春的，一切佛智慧宝藏的您，正如诸佛授记您为调伏王族之尊，愿赐予持此论者智慧之光。胜过千万新月的美丽，不眨眼的大悲自在，以此论之法带着慈爱的美好光芒，愿轻易入于众生之心。蓝天融化黄油般难以承受的身，摧毁魔军的智慧金刚持，愿在持此论者心中生起勇气，以及战胜一切方向的力量。如熔金般光芒的祥瑞之光持有者，著名的地藏菩萨尊者，在此论弘扬的地方，愿扩大祥瑞和财富的大宝藏。以诸佛菩萨的加持力，愿见闻忆触持有此法者，获得圆满的吉祥安乐，如法的心愿如意成就。
这部《王道论•地主庄严》，是应某位菩萨王子的请求而作，此王子以愿力出生于如大沙罗树般的王族，自幼不隐藏圣者品格而清晰显露，极为倾心于高尚的传统，对求取正法有不退转的勤勉，智慧眼光极为宽广，发心极为清净以利益无偏教法及众生等，拥有值得赞叹的如海功德而美丽，被护持善方诸天神安立于无畏狮子座之上的，多康德格地方的护持者上师阿旺蒋巴仁钦尊前，伴随殊胜天物供养，请求撰写一部王道论典要义，不避文字繁多，上下各阶层都非常容易理解的著作，以利益末法时代的众生，并恳切劝请付梓流通。由于在经续及相关学术领域获得闻思之眼，对一切善说具有无畏的辩才，对利益教法及众生有不下劣的善愿，恭敬顶戴殊胜天尊莲足的米庞南加或称为蒋华吉多杰者，根据《圣金光明经》、《地藏十轮经》、《正念处经•菩萨行境巧方便幻化显示经》、《龙王鼓音偈》等诸多如来教言。


 ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྔ་སྒྲའི་ཚིགས་བཅད་སོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དུ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ། སྐྱེ་བོ་གསོ་བའི་ཐིགས་པ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་གཏམ་ཚོགས་སྐོར་དང་། སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས་རྒྱལ་པོ་ཀ་ནིས་ཀ་ལ་སྤྲིངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གསང་བས་བོད་རྒྱལ་བློན་ལ་སྤྲིང་བ་སོགས་སྤྲིང་ཡིག་དང་གཏམ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་དང་། ཉི་མ་སྦས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད། མཆོག་སྲེད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་པ། མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། ཙ་ན་
1-1-78a
ཀའི་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། དོན་ཡོད་འཆར་གྱི་དྲིས་ལན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་དང་། བོད་ཡུལ་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ཆེམས་སོགས་གཞུང་སྣ་ཚོགས་ལས་གསུངས་པའི་ལུགས་དང་ལུགས་མིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་མཐའ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། ཆོས་སྲིད་ལུགས་བརྒྱའི་འདུན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་དུ་གྲགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་གནས་ག་ལ་བར། རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་ལུག་གི་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་བཅུ་བཞི་གཟའ་སྐར་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་དབུ་བརྩམས་ནས། ལེགས་སྨོན་གྱིས་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་གཞུང་འདི་སྐུལ་བ་པོ་ལྷ་སྲས་ས་དབང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་རིན་ཆེན་སོགས་ལ་བྱམས་ཆོས་སྐོར་གཞུང་བཤད་བགྱིས་པའི་ཐུན་གསེང་རྣམས་སུ་བྲིས་ཏེ། ཕྱི་མ་དབོ་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་དགའ་བ་གཉིས་པ་གཟའ་སྐར་ལེགས་ཤིང་དུས་དགེ་བའི་ཆར་གྲུབ་པར་བགྱིས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་ཡིག་རིས་དང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་བློ་གྲོས་གསལ་བ་མདུན་ན་འདོན་བསོད་ནམས་དཔལ་གྲུབ་ཀྱིས་བགྱིས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག །
1-1-78b
མངྒ་ལཾ། ༈ །ན་མ་སྶརྦ་ཛྙཱ་ཡ། སྟོབས་བཅུའི་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པའི་ཉི་མ་ཆེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་དུ་བྱེད་པའི་དཔྱིད་གཅིག་གིས། །ལེགས་གསུངས་ནོར་བུའི་ཕུང་པོ་འདུས་པའི་དབྱིག །ལུགས་མཁྱེན་ཡོངས་ཀྱི་ཐུགས་མཚོར་མངོན་གཏམས་པ། ༡ །འཕགས་བོད་ནོར་བུ་འཛིན་མའི་ཁྱོན་ཡངས་རྣམས། །མཛེས་བྱེད་མཁས་མཆོག་དུ་མས་བསྟར་བ་ཡི། །བསྟན་བཅོས་ཨུ་དུམྦཱ་རའི་དགའ་ཚལ་ཕུལ། །བདག་ལེགས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྩལ། ༢ ། དེ་དག་ཀུན་གྱི་དགོངས་དོན་གཟིགས་དང་བཅས། །སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས། །བརྗིད་ཆགས་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེས། །ལེགས་བཤད་མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པའི་རྔ་གསང་བསྒྲགས། །༣དེ་ཉིད་སྐུལ་བྱེད་ས་སྐྱོང་བླ་མ་ཆེ། །རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་འཛིན་བཟོད་པས། །ཟླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུན་འབེབས་ཕྱིར། །ཆོས་སྦྱིན་ཕྱི་མོ་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་ཕུང་གཏིབས། ༤ །རྩོད་དུས་རྒྱལ་བསྟན་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་སྐབས། །སྐྱེ་འགྲོའི་བསམ་སྤྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སྒོ། །འགེགས་བྱེད་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་གྱི་ཕུལ། །བློ་ལྡན་ཡོངས་ཀྱིས་དང་དུ་ལེན་པར་རིགས། ༥ །འདི་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་ཚོགས་གངྒཱའི་རྒྱུན། །རྣམ་མཁྱེན་རྒྱ་མཚོར་བསྐྱིལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ས་གསུམ་བཀྲ་ཤིས་ཉི་མ་ཀུན་ཁྱབ་པས། །བརྟན་གཡོ་ཇི་སྙེད་བདེ་ལེགས་རྒྱས་གྱུར་ཅིག ༦ །གནམ་སའི་དབང་ཕྱུག་སྡེ་བཞིའི་ཆུ་གཏེར་རྒྱས། །དགེ་བཅུའི་བཀའ་ཁྲིམས་དབུ་རྨོག་
1-1-79a
དགུང་དུ་བཙན། །ལྷར་བཅས་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་ཀྱིས་བཏུད་བཞིན་དུ། །མངའ་ཐང་སྲིད་པའི་ཕ་མཐར་བརྡལ་གྱུར་ཅིག ༧ །མཐའ་ཀླས་གཙུག་ལག་མ་ལུས་འདུས་པའི་གཞུང་། །སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་བྲི་གང་བྲལ་བའི་དངོས། །སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་བདེ་འབྱུང་གཙུག་རྒྱན་འདི། །

这是对文本的简体中文直译：
《龙王鼓音偈》等诸多如来教言，龙树菩萨所著的政论《智慧百论》、《智慧树干》、《养生滴》，以及《宝鬘论》等言论集，阿阇黎摩提支多向迦腻色迦王所寄书信，佛密向藏王大臣寄送的书信等书信言论类著作，《日藏颂》、《贪求百颂》、摩苏拉察所作的政论、查那迦的王道论、《具义显问答宝鬘》、吉祥萨迦班智达的《善说》等印藏智者撰写的诸多政论，以及西藏法王们的遗教等各类著作中阐述的有关正确与不正确政策的一切内容汇集一处，在称为"百法政大议会吉祥自成之巅"的法王王国大宫之处，于胜生木羊年神变月上弦十四日，星宿极为吉祥之时开始撰著，因与善愿相连，在为此论请求者天子地主上师仁波切阿旺蒋巴仁钦等人讲授慈氏法类教法的间隙中写成，后于二月白分第二欢喜日，星宿良好吉祥之时完成，笔录者是文字和明论典籍中智慧明晰的侍者索南班珠，愿此亦能成为如虚空般长远利益佛法和众生的广大因缘。
吉祥！顶礼一切智者！以十力庄严的伟大日轮，做世间怙主的独一春天，集聚善说珍宝堆积的财富，明显充满于解法者们的心海。1. 在印藏宝洲广阔区域中，诸多最胜智者排列成行，贡献出论典优昙钵罗花林，为求自利之人而赐予。2. 观见一切论典之密意，狮子王心轮中央，庄严的弥旁南嘉吉德，宣说百种善说供养之鼓声。3. 此论请求者乃大地主上师，能承担大海般菩萨事业，为降下无与伦比的菩提行河流，法施云团如圆满劫般积聚。4. 在争论时代佛教五百最后时期，众生心行颠倒之门，能遮止的地主庄严之最胜，应被一切智者欢喜接受。5. 此中所生的恒河善集之流，与遍智海洋汇合一处，三界吉祥日光遍照，令动静一切繁荣安乐。6. 天地之主四部如海洋般兴盛，十善法律头盔坚固直入云霄，连同诸天一切众生顶礼之时，权势遍满整个世间边际。7. 无边典籍全部汇集的著作，遍及有寂永不衰退的实相，前所未有善说吉祥顶饰此，
;


སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་བདེ་འབྱུང་གཙུག་རྒྱན་འདི། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་ནུབ་པ་མེད་གྱུར་ཅིག ༨ །ཅེས་སྤར་བྱང་སྨོན་ལམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མེ་ཏོག་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་ཀྱི་གྲངས་ལྡན་འདིའང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ས་སྐྱོང་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་མཆོད་ཡོན་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་བསྐྱངས་པའི་གུས་འབངས་འཇམ་དབྱངས་དགེ་ལེགས་ཆོས་འཕེལ་ལམ། བསོད་ནམས་དཔལ་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོར་སྨྲས་པ་ཛ་ཡནྟུ།། །།

这是对文本的简体中文直译：
前所未有善说吉祥顶饰此，愿如虚空般永不衰退。8. 此版权祈愿偈颂之花，具有吉祥标志数量的这一祈愿，乃是受文殊怙主上师仁波切和地主大班智达施主两位大恩养育的恭敬臣民蒋央格勒曲培，或称索南班珠，于伦珠登之大王国所说。胜利！
;


 བསོད་ནམས་དཔལ་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོར་སྨྲས་པ་ཛ་ཡནྟུ།། །།
1-1-79b
empty page


这是对文本的简体中文直译：
索南班珠在伦珠登之大王国所说。胜利！
1-1-79b
空白页


